Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
183 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
İlerleme yükleniyor…
Bir seçeneği işaretlediğinde cevap gösterilir. Klavyede Tab ile sorulara, ok tuşlarıyla seçeneklere geçebilirsin.
Soruyu oku ve A–E arasından cevabını seç. Seçiminden sonra doğru cevap gösterilir.
İlerleme yükleniyor…
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Zoonotik hastalıklar omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan da hayvanlara geçebilen hastalıkların tümüdür. Zoonotik hastalıklar gibi faktörler çiftlikten sofraya uzayan zincir sürecinde sağlık açısından tehlikeli olabilmekte ve gıda kaynaklı hastalıkların ortaya çıkarak beslenme sorunlarının boyutlarının büyümesine yol açabilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gıda sanayi, tarımsal ürünleri işleyerek değerlendiren, yani tarımdan aldığı ham maddeyi çeşitli hazırlama, işleme, muhafaza ve ambalajlama teknikleri ile daha dayanıklı ve tüketime hazır duruma getiren bir sanayi koludur. Bu sanayi kolunun ana işlevi çabuk bozulma eğilimdeki tarımsal ürünlere belirli işleme ve muhafaza metotlarını uygulayarak gıda gereksiniminin sürekliliğine cevap vermesidir. Gıda sanayi, bugün trilyon dolarları aşan yıllık satışlarıyla dünya imalatının da en önemli kolu olma özelliğine sahiptir. Sektörün insan hayatının önemli ihtiyaçlarına cevap veriyor olması sürekli bir büyüme içinde olmasının ana nedenidir. Tarımsal ve hayvansal ham madde kaynaklı bu sanayi kolu içinde; • Un ve Unlu Ürünler • Şeker ve şekerli Gıdalar • Süt ve Süt Ürünleri • Et ve Et Ürünleri • Çay • Konserve • Bitkisel Yağ • Meyve Suları • Tütün ve Alkollü içki sanayi gibi sanayi faaliyetleri yer alır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tarımsal üretim, dengeli beslenme, katma değer, istihdam ve ihracat açısından stratejik bir sektör olan gıda sanayi ülkemiz ekonomisinde de ilk imalat sektörlerinden biridir. Cumhuriyet sonrası Türkiye’nin sanayileşme süreci bu sektörle başlamış olup, ilk modern gıda işleme fabrikaları kurulmuştur. Bunlara örnek olarak, Kırklareli ilinin Alpullu kasabasında bulunan ve 26 Kasım 1926 tarihinde işletmeye açılan Türkiye’nin ilk şeker fabrikası olan Alpullu Şeker Fabrikası verilebilir. Diğer bir örnek ise, Türkiye’deki ilk bira üretim tesisi olan ve İsviçreli Bomonti kardeşler tarafından 1893 tarihinde Feriköy’de kurulan Bomonti Bira Fabrikası’dır. Gıda envanteri sonuçlarına göre 2002 yılı itibariyle Türkiye’de 25.457 gıda işletmesinin mevcut olduğu ifade edilmekle birlikte, bu sayı aynı yıla ait Sanayi Sayımı Geçici sonuçlarına göre 30.500 civarındadır. Halen 21.000 civarında işletme Tarım ve Köyişleri Bakanlığı gıda siciline kayıtlıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gıda mevzuatı temel olarak tüketiciyi korumak için çıkarılan ve genel anlamda gıda maddelerinin üretildiği, depolandığı ve satıldığı yerlerin niteliklerini belirleyen yasal düzenlemelerin (kanun, tüzük ve yönetmelikler, vb.) bütününe verilen addır. Mevcut mevzuat çerçevesinde gıda kontrolü gıdanın tüketici çıkarları için otorite tarafından denetlenmesi, gıda güvenliği ise gıda maddelerinin her türlü bozulma ve bulaşma riskinden uzaklaştırılarak tüketime uygun halinin sağlanarak korunması demektir. Buradan hareketle gıda mevzuatı tanımını kısaca gıda kontrolü ve gıda güvenliğini sağlamak amacıyla çıkartılan tüm yasal düzenlemeler şeklinde yapabiliriz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gıda mevzuatının hazırlanmasındaki temel amaç, gıda güvenliğinin sağlanarak hijyenik ve ekonomik açıdan tüketicinin korunmasının yanı sıra gıda sektöründe haksız rekabetin önlenmesi, sektörün gelişmesine katkı sağlanması ve ülke itibarının sağlanması gibi olumlu katkılar da sağlamaktır. Diğer önemli husus gıda mevzuatının hazırlanmasında sağlam bilimsel verilere dayanarak ülkenin hedefleri doğrultusunda uluslararası mevzuata aykırı hükümler içermeyecek şekilde hazırlanmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Araştırmalar göstermektedir ki tüketilen gıdaların güvenliği ile ilgili standart oluşturma ve uygulama çabası eskiden beri insanlığın ilgilendiği bir konu olmuştur. Tarihte gıda mevzuatının yer aldığı ilk bulgu, Anadolu’da Hitit devrine ait bir sütunda yer almaktadır. Bundan yaklaşık 4000 yıl öncesine ait olan bu sütunda, “Komşunun etini zehirleme” yazmaktadır. İnsanlık tarihi benzer örneklerle doludur, örneğin Asurlular ağırlık ölçümleri ile ilgili yöntemleri tanımlamış, Mısırlılar bazı gıdalarda etiketlemeyi zorunlu kılmış, Romalılar ise alkollü içecekleri temizlik ve hijyen bakımından denetlemiştir. Orta çağda ise Avrupa’da yumurta, bira, şarap, peynir, ekmek ve sosis kalitesi için yasalar çıkarılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Osmanlı imparatorluğunda gıdaya ilişkin hizmetleri düzenlemek üzere ilk mevzuat hükümleri, Fatih Sultan Mehmet tarafından 1485 yılında yemiş iskelesi, sebzehane ve salhanelerde yapılacak narh kontrolüne ilişkin kanunda yer almıştır. Daha sonraki yıllarda ise, Sultan II. Beyazıt tarafından 1501 tarihli ve İstanbul, Bursa ve Edirne şehirlerine yönelik İhtisap Kanunları getirilmiştir. Günümüzdeki belediye zabıtasının kökeni Osmanlı dönemi İhtisap Kurumuna dayanır. Osmanlı Devletinde bu sistem daha önceki İslam Devletlerinden görülerek kurulmuştur ve kadı gözetiminde çalışan bu zabıta görevlilerine İhtisap Ağası yada muhtesip denilir ve emirlerine kol oğlanları adlı bir takım memurlar verilirdi. Zaman zaman padişah ve sadrazam da esnaf kontrolü yapardı. Kol gezmek adı verilen bu teftişlere devlet erkânının yanı sıra kadı, ihtisap ağası, kol oğlanları ve teraziciler da katılırdı. Ekmeğin kalitesi en azından iki günde bir denetlenir ve fırıncıların ekmek için belirlenen fiyata uygun satış yapıp yapmadıkları sürekli kontrol edilirdi. Ekmek konusu sadece ihtisap ağasını değil, devletin üst kademesinde bulunanları da ilgilendirirdi. Halkın temel besin maddesi olan et konusunda da aynı titizlik gösterilirdi. Hayvanların kesimi sırasında sağlık şartlarına uyulmasına önem verilir, kasaplık yapacak kişilerde güvenilir ve emin olmak şartı aranır, koyun ve keçi eti ayrı dükkânlarda sattırılırdı. ihtisap ağası meyve sebze kontrolleri de yapar, pazara gelen ürünlerin iyi ve olgun olmasını denetler, temizliğine, tüketici haklarının korunmasına yönelik denetimlere ve kalitenin düşürülmemesine çalışırdı. Ayrıca lokantacılarla ilgili ihtisap kararnamesi büyük bir titizlikle uygulanıyordu. Bu denetimlerde hile yapan esnafın falakaya yatırılarak cezalandırıldığı bile olurdu. Kısaca ihtisap bir kurumdu ve kanunları vardı, ihtisap ağası da bunları yerine getiren merci idi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye’de gıda güvenliğine ilişkin ilk yasa 1930 yılında çıkarılan 1580 Sayılı Belediye Yasası’dır. Bu yasanın 15. maddesi gıda üretim, depolama ve satış yerlerinin denetimini belediye sınırları içinde, belediye görevleri arasında saymıştır. Bu maddenin 2, 3, 28, 58. ve 61. fıkraları bu görevin kapsamını oldukça geniş olarak belirlemiştir. Aynı yasanın 99, 104, 105. maddelerinde ise bu görevin belediye tarafından nasıl yerine getirileceği ve belediye zabıtasının yapısı tanımlanmıştır (1580 sayılı kanun).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
560 sayılı KHK’nın 7. maddesine dayanılarak Sağlık Bakanlığı ile Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği (TGK), 16 Kasım 1997 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Türk Gıda Kodeksine bağlı olarak ürün bazında hazırlanan tebliğler yayımlanmakta ve bu iki bakanlığın görev alanlarına bağlı olarak denetlenmektedir. Gıda işleme, üretim, imalat, pazarlama, depolama ve analiz metotlarında Türk Gıda Kodeksi uygulanır (Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği). Bu çerçevede gıda maddelerinin bileşimlerinde bulunan maddeleri onaylamakta ve gıda zincirinin tüm aşamalarında asgari teknik spesifikasyonları belirlemekte, ayrıca yeterli ve dengeli beslenme şartlarını ortaya koymaktadır. Bu bağ- lamda gıdaların üretilmesi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması ve depolanması aşamalarında kullanımına izin verilen gıda katkı maddelerinin gıdalardaki limitlerini belirlemekte ve böylece tüketici açısından gıda güvenliğini sağlamaktadır. Yurt içinde üretilen ve ithal edilen gıdalarda Türk Gıda Kodeksine uygunluk aranırken, ihraç ürünlerinde alıcı ülke limitlerine göre ihracatçı firma isteği doğrultusunda işlem yapılmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri; özellikle gıda güvenli¤ini düzenleyen, gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin üretimi, işlenmesi, dağıtımı ve satışı ile her aşamayı kapsayan tüm mevzuatı ifade eder.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üretim, işleme, dağıtım aşamalarına dair iş yeri sorumlulukları; • İthal ettikleri, ürettikleri, işledikleri, imal ettikleri, depoladıkları, dağıttıkları, satışa sundukları tüm gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerde gıda güvenliğinin ve kalitesinin sağlanmasından müteselsilen sorumludur. • Gıda denetçisine denetim ve kontrol sırasında yardımcı olmakla yükümlüdür, • Sunduğu bilgi, belge ve kayıtların doğruluğundan sorumludur, • Hijyen tedbirlerini uygulamakla yükümlüdür, • İyi hijyen uygulamalarının takip edilmesiyle birlikte, HACCP ilkelerine dayanan prosedürleri uygulamak ve sürdürmekle yükümlüdür. • HACCP ile ilgili belgeleri güncelleştirmek, uygulamak, kayıt ve dokümanları saklamak, denetim ve kontrol sırasında gıda kontrolörlerine göstermekle yükümlüdür. • Çalışan personele yönelik hijyen kuralları ve teknik bilgileri içeren eğitimler düzenlemek ve personelin bu eğitimleri başarılı bir şekilde uygulamasını sağlamakla yükümlüdür. • Uygun numune alma ve analiz metotları kullanarak aldığı numunelere ait kontrol, denetim ve/veya analiz sonuçlarını en az iki yıl muhafaza etmekle yükümlüdür. • Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler için geri toplama ve şikayet değerlendirme prosedürlerini bulundurmakla yükümlüdür. • Kamu-özel kurum ve kuruluşları ile mahallinde üretilerek toplu tüketime sunan işyerleri ve yemek fabrikaları, ürettiği yemek partisinin her çeşidinden alınan bir örneği 72 saat uygun koşullarda saklamakla yükümlüdür. • Türk gıda mevzuatı çerçevesinde Tarım ve Köy işleri Bakanlığı ve taşra teşkilatından çalışma izni ve gıda sicil numarası, ürettikleri ürünler için üretim izni ve yetkili il özel idaresi veya belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almakla yükümlüdür. • Üretimin niteliğine ve kapasitesine göre sorumlu yönetici istihdam etmekle yükümlüdür. • Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıda maddesinde öngörülen veya ortaya çıkması beklenen herhangi bir maddenin tespit edilmesi için ham madde temini, üretim, işleme, depolama, dağıtım, satış ve tüketim ile ilgili tüm aşamalarda izlenebilirliği tesis etmek ile yükümlüdür. • Gıda, gıdanın elde edildiği hayvan, bitki ya da gıdanın içeriğinde bulunabilecek herhangi bir madde ile gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeyi temin ettiği kaynağı, dağıtım ve satışını yaptığı yerleri belirleyebilecek ve takibini yapabilecek sisteme sahip olmak, konu ile ilgili tüm bilgileri kayıt altına almak ve bu bilgileri talep üzerine yetkili idarelere vermek ile yükümlüdür. • En az yılda bir kez izlenebilirlik sistemini gözden geçirerek, sistemin çalıştığını doğrulamak ve kayıt altına almak ile yükümlüdür. • Piyasaya arz ettiği gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin izlenebilirliğini kolaylaştırmak amacıyla, Türk gıda mevzuatına uygun olmak koşulu ile parti no ve/veya seri no ve/veya/üretim no ve/veya kod no ve diğer bilgileri içerecek şekilde etiketlemek ve tanımlamak ile yükümlüdür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Devletin Yetki ve Sorumlulukları Denetim ve Kontrol Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, Türk gıda mevzuatına uygun olmaksızın üretilemez, mübadele konusu yapılamaz ve muameleye tâbi tutulamaz, halk sağlığına zarar verecek muhteviyatta olamaz, içerisine zararlı bir madde katılamaz, böyle bir maddenin kalıntısı bulundurulamaz ve gıdada zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulanamaz. • Denetim ve kontroller Tarım ve Köy işleri Bakanlığınca eğitim verilerek yetkilendirilen ve adlarına kimlik kartı düzenlenen gıda kontrolörü/gıda denetçisi tarafından yapılır. • Denetim ve kontroller uygun sıklıkta ve gıda maddesinin taşıdığı riskle orantılı olur. • Denetim ve kontroller şüphe, şikâyet, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile de gerçekleştirilir. • Denetim ve kontroller, gerektiğinde numune alma ve analiz gibi uygun denetim ve kontrol metotları ve teknikler kullanılarak yürütülür. • Gıda ile ilgili denetim ve kontroller aşağıdaki konuları kapsamalıdır; - Gıda ile işyerinin çevresi, tesisler, ofisler, ekipman, donanım ve makineler, nakil ve gıda maddeleri üreten, satan ve toplu tüketime sunan işyerine ait temel donanımlar, - Hammadde, bileşen, ara ürünler ve diğer maddeler ile işletmede kullanılan alet ve ekipmanlar, - Gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeler, - Temizleme, bakım malzemeleri ve işlemleri ile pestisitler, - Etiketleme, sunum, reklâm, - Hijyen koşulları. • Denetim ve kontrollerin sonuçları genel değerlendirme yapılmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığına gönderilir. • Denetim ve kontrol işlemlerinin etkili ve verimli bir biçimde sürdürülmesini sağlamak için, bakımı yapılmış, uygun donanım ve ekipmanın yetkili idarelerce temin edilmesi zorunludur. • Analiz ve şahit numunelerinin uygun koşullarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yetkilendirilmiş laboratuvarlara taşınması ile şahit numunenin gereği gibi muhafaza edilmesini sağlamak için yetkili idarelerce uygun koşullar temin edilir. • Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, her türlü denetim ve kontrol sırasında alınan numune ve şahit numunelerin analizini yürütebilecek olan laboratuvar ve referans laboratuvarları belirler ve yetkilendirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Avrupa Birliği Komisyonu, tüketici sağlığının en üst düzeyde korunması ve tüketici güveninin yeniden sağlanması amacıyla 14 Ocak 2000 tarihinde yeni bir düzenleyici yaklaşım getiren Gıda Güvenliğine ilişkin Beyaz Döküman’ı yayımlamıştır. Beyaz doküman ile gıda mevzuatı ve gıda güvenliğine ilişkin yeni ve radikal bir yaklaşım ortaya konulmaktadır. Beyaz Doküman, gıda zincirinde, hijyen hükümlerinden, hayvan sağlığı, hayvan refahı ve bitki sağ- lığı önlemlerine kadar gıda güvenliğine ilişkin tüm konuların ilk kez bir arada ele alındığı bir belgedir. Bu doküman ile kapsamlı ve bütünleşik şekilde sektörde geriye dönük izlemeyi içeren, tutarlı, etkin ve dinamik bir yaklaşım, şeffaflık, risk analizi, ihtiyatlılık gıda güvenliği uygulamalarında temel alınmaktadır
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Beyaz Doküman’ı takiben ‘AB Gıda Kanunu’ diyebileceğimiz 178/2002/EC sayılı gıda kanununun genel prensiplerini ortaya koyan ve gıda güvenliğine ilişkin konulardaki usulleri belirleyen Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü 28 Ocak 2002 tarihinde kabul edilmiştir. Bu tüzük ile Beyaz Doküman’da tavsiye edilen önlemlerden pek çoğu somutlaştırılmış ve Avrupa’da gelecekte oluşturulacak tüm gıda mevzuatı için esas teşkil edecek önde gelen prensipler, tanımlar, örgütsel düzenlemeler ve gereklilikler ortaya konmuştur. 178/2002/EC’nin getirdiği en önemli gelişme, görevi bağımsız bilimsel tavsiye sunmak olan ‘Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi’ (EFSA; European Food Safety Authority)’nin kuruluşunu resmen onaylamasıdır. Ayrıca, 97/579/EC Komisyon Kararı ile kurulmuş olan tüm bilimsel komiteler de Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesine transfer edilmiştir. AB’de gıda güvenliği ile ilgili olarak diğer kurumlarda örgütlenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tek başına gıda maddesi olarak tüketilmeyen, gıda ham maddesi ve/veya gıda işlemeye yardımcı madde olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddelerde bulunabilen, gıdaların hazırlanması, tasnifi, işlenmesi, ambalajlanması, taşınması, depolanması ve dağıtımı sırasında gıda maddelerinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek veya istenmeyen değişikliklere engel olmak amacıyla kullanımına izin verilen maddeleri ifade eder.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel tıbbî amaçlı diyet gıdalar belli beslenme uygulamaları için hastaların diyetlerini düzenlemek amacıyla, özel olarak üretilmiş veya formüle edilmiş ve tıbbî gözetim altında kullanılacak olan, alışılmış gıda maddelerini veya bu gıda maddelerinin içinde bulunan belirli besin öğelerini veya metabolitlerini vücuda alma, sindirme, absorbe etme, metabolize etme veya vücuttan atma kapasitesi sınırlı, zayıflamış veya bozulmuş olan hastalar ya da diyet yönetimleri, yalnızca normal diyetin modifikasyonu ile veya diğer gıdalarla ya da her ikisinin de birlikte kullanımı ile sağlanmayan kişiler için hazırlanmış gıda maddelerini ifade eder.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Organik gıda, organik üretim ve yetiştirme tekniği ile kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu kontrolünde üretilmiş, yetiştirilmiş, doğadan toplanmış, avlanmış, ambalajlanmış ve etiketlenmiş, ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı gıdayı ifade eder.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ürün özellikleri yapısal ve atanan olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Yapısal özellik; ürünün bizzat kendisinin taşıdığı, içerdiği ve kalıcı olan renk, koku, şeker veya yağ miktarı gibi karakteristikleridir. Ürünün etiketi, markası, fiyatı değişse bile değişmeyen özellikleridir. Atanan özellik ise; ürüne başkası tarafından verilen ve değiştirilebilen marka, fiyat, etiket gibi özellikleridir. Bunlar değişse bile ürünün tadı, kokusu, şeker miktarı gibi yapısal özellikleri değişmemektedir. Kalite tanımında söz edilen, başka bir deyişle ürünün kalitesini belirleyen işte bu kalıcı ya da yapısal özelliklerdir ve bunlara kalite karakteristiği de denilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kalite ögeleri, ürünün kalitesini belirleyen başlıca özellikleri tanımlamaktadır ve daha önce değinildiği gibi ürünün yapısal özelliklerini kapsamaktadır. Gıdaların kalite ögeleri, farklı açılardan gruplara ayrılabilmektedir. Nitelik açısından bakıldığında fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerden söz edilmektedir. Fiziksel özellikler; boyut, biçim, kıvam, tekstür (doku) ve benzerleridir. Kimyasal denildiğinde nişasta, protein, lipit, şeker, vitamin, mineral vb. bileşim ögeleri anlaşılmaktadır. Biyolojik özellikler ise daha çok mikrobiyel ve enzimatik değişmelere ilişkindir. Algısal açıdan bakıldığında kalite ögeleri; görsel (dışsal) ve gizli (içsel) olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Dışsal özelikler; tüketicinin duyuları ile algılayabildiği renk, tat, koku, kıvam gibi özellikleri; içsel özellikler ise tüketicinin duyuları ile algılayamadığı mikotoksin, metal iyonu, pestisit kalıntısı gibi özellikleri kapsamaktadır. İşlevsel açıdan ise başlıca dört grup kalite ögesi bulunmaktadır. Bergel’e göre bunlar aşağıdaki gibidir: • Fizyolojik kalite ögeleri (beslenme değeri) • Hijyenik-toksikolojik kalite ögeleri (sağlık değeri) • Teknik-fiziksel kalite ögeleri (kullanım değeri) • Duyusal kalite ögeleri (tadım değeri)
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Beslenme etiket; enerji değeri ve besin ögeleri miktarı ile ilgili bilgilerin gıda etiketinde belirtilmesidir. Bu uygulama, özel beslenme amaçlı ve bileşiminde farklılık yapıldığı belirtilen gıdalar için zorunlu, diğerleri için değildir. Ancak uygulanıyorsa 2 farklı uygulama söz konusudur. Birinci uygulama; enerji değeri ile protein, karbonhidrat ve ya¤ miktar›n›n, ikinci uygulama ise enerji de¤eri ile protein, karbon- hidrat, şeker, yağ, doymuş yağ, lif ve sodyum miktarının verilmesini öngörmektedir. İkinci formata; nişasta, şeker, alkol, tekli doymamış yağ asidi, çoklu doymamış yağ asidi, kolesterol ile mineral ve vitamin bilgileri de eklenebilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Beslenme beyanı, besin ögeleri ve gıda bileşenlerinden etkisi olumlu olanların fazlalığının veya olumsuz olanların azlığının gıda etiketinde belirtilmesidir. Benzeri gıdalara göre düşüklüğü vurgulanan grupta; enerji değeri, yağ, kolesterol, sodyum, şeker, doymuş yağ ve trans yağ asidi; yüksekliği vurgulanan grupta lif, vitamin, mineral ve protein yer almaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlık beyanı, bir besin ögesi veya biyoaktif bileşeninin sağlık üzerine olumlu etkisinin belirtilmesidir. Etiketinde sağlık beyanı yer alan böyle gıdalara fonksiyonel gıda adı da verilmektedir ve sağlığın korunması açısından bu gıda grubuna duyulan ilgi giderek artmaktadır. Sağlık beyanı için etkinin kanıtlanmış ve beyanın yetkili otorite tarafından onaylanmış olması zorunludur. İzin verilen sağlık beyanları; yağ/ kolesterol, poliyol (flekeralkol), kalsiyum, probiyotik, prebiyotik, omega-3 yağ asidi, soya proteini ile bitkisel sterol/stanol gibi gıda bileşenlerinin etkisi ile ilişkilidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hijyenik-toksikolojik kalite ögeleri; gıdanın sağlık değerini veya güvenli oluşunu belirleyen ve sağlığı olumsuz etkileyen her hangi bir durumun oluşmaması veya herhangi bir etkenin sağlığa zararlı düzeyde bulunmaması ile ilgili özellikleri kapsamaktadır. Sağlık açısından tehlike potansiyeli taşıyan gıdalardaki zararlı bileşiklerin başlıca kaynakları; çevre, girdi, proses ve ambalaj’dır. Çevre açısından; fabrika bacaları, taşıt yakıtları, ev atıkları ile oluşan hava, toprak ve su kirliliği ve bunların gıdaya taşınması söz konusudur. Bunlar genellikle çevre bulaşanları olarak tanımlanmaktadır. Girdi açısından; hammaddenin yetiştirilme aşamasındaki pestisit, hormon, antibiyotik uygulamaları ve bunların kalıntı olarak gıdaya yansıması söz konusudur. Ayrıca depolama koşullarına bağlı olarak mikroorganizma gelişmesi ve mikotoksin oluşması önemlidir. İzin verilmeyen katkıların kullanılması veya izin verilenlerin aşırı dozda kullanılması da bu kapsama girmektedir. Proses açısından; yıkama, ayıklama, pastörizasyon, sterilizasyon gibi kritik işlemlerin yetersizliği nedeni ile yabancı madde kalması ve mikroorganizma gelişmesi söz konusu olmaktadır. Kızartma, ızgara, pişirme gibi işlemler sırasında da benzopiren, akrilamid gibi zararlı bileşikler oluşabilmektedir. Ambalaj açısından; malzeme özelliklerinin yeterli olmaması durumunda bazı bileşiklerin (metal, monomer, boya gibi) gıdaya geçmesine yol açabilmektedir. Hijyenik- toksikolojik kaliteyi belirleyen ögeler fiziksel, kimyasal veya biyolojik olabilmektedirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hijyenik-toksikolojik kaliteyi belirleyen ögeler fiziksel, kimyasal veya biyolojik olabilmektedirler. Fiziksel ögelere örnek taş, kum, cam, sap, yaprak, kıl, vb. verilebilir. Biyolojik ögeler zoonotik etken, patojen mikroorganizma, mikotoksin, böcek gibi unsurlardan oluşur. Zararlı kimyasal ögeler ise metalik kontaminasyon, pestisit kalıntısı, hormon kalıntısı, hayvan ilacı kalıntısı, radyonoklit kalıntısı, katkı maddesi, polisiklikaromatikhidrokarbon (PAH), akrilamid, monomer kalıntısıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gıdalara farklı kaynaklardan bazı metal iyonları bulaşabilmektedir. Güncel metalik bulaşan olarak özellikle civa (Hg), kurşun (Pb), kadminyum (Cd), arsenik (As), kalay (Sn) ve aluminyum (Al) önem taşımaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
SIK SORULAN SORULAR
Bu derste 18 çoktan seçmeli, 3 görselli ve 165 kısa cevaplı soru bulunuyor. Her soru türü en fazla 25 soruluk sayfalara ayrılır.
Çoktan seçmeli ve görselli sorularda bir seçeneği işaretlediğinde doğru cevap gösterilir. Kısa cevaplı sorularda önce cevabını düşün, sonra kaynak cevabı açıp kendini değerlendir. Zorlandığın soruları yeniden çalışabilir, ilerlemeni aynı tarayıcıda sürdürebilirsin.
Hayır. Yılı ve sınav türü doğrulanabilen kayıtlarda bu bilgi soru kartında gösterilir. Arşiv, tüm yılların eksiksiz resmî sınav kitapçığı olarak değerlendirilmemelidir.