Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
642 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Üç bayramları vardır. Mısır’dan çıkışları anısına kutlanan Mart-Nisan ayları içerisinde 8 gün süren Fısıh bayramı, Tevrat’ın Yahudilere verilişi anısına Haziran ve Temmuz arasında kutlanan Şavuot bayramı, Sina çölünde kırk yıl kalışları anısına 8 gün evlerinin bahçesinde çadırda kutladıkları Sukkot bayramıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ortodoks Yahudilik, Muhafazakar Yahudilik, Reformist Yahudilik ve Rekonstrüksiyonist (yeniden yapılanmacı) Yahudilik olmak üzere 4 mezhep vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hz Musa’nın getirdiği kanunlara harfiyen uyan ve mabedin yıkılışından beri çoğunluğu oluşturan topluluktur. Hem Tevrat’a hem Talmut’a sıkıca bağlıdırlar. Geleneğe bağlıdırlar ve Mesih’in geleceğine inanırlar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
On sekizinci yüzyılın sonunda Avrupa’da ortaya çıkan ve günümüzde Amerika’da yayılan mezheptir. Cumartesi yasaklarının bazılarını kaldırmışlar, ibadette erkek kadın ayrımına son vermişler, geleneğe karşı çıkmışlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
On dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkmış, ne Ortodokslar kadar katı ne de Roformistler gibi geleneği dışlayan bir yapıları vardır. Yahudiliğin milli yapısına sahip çıkmış, Yahudi hukukunun günün şartlarına göre değişebileceğini söylemişlerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
On dokuzuncu yüzyılın başında üniversite hocası Amerikalı Mordecai Menahem Kaplan tarafından kurulmuştur. Ona göre Yahudilik vahiy edilmiş bir din olmaktan ziyade dini bir medeniyettir, Yahudiler seçkin bir millet değildir, Yahudilik Yahudi halkı arasındaki ilişki ve yaşam tarzından oluşmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tanrı tarafından Hz Musa’ya verilen On Emir’in bulunduğu levhalar ile Hz Musa’nın bir araya getirdiği vahiylerin bulunduğu ahit sandığı Sina çölündeyken ibadet çadırının bir köşesinde ayrı bir bölümde korunmuştur. Bu sandık Yahudilerin gözünde daima kutsal olmuştur. Kudüs mabedinin yapımında bu sandık için de bir oda yapılmıştır. Mabedin yıkılmasından sonra sandık ve Tevrat kaybolmuş, 400 yıl sonra Ezra tarafından Tevrat yeniden yazılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tanrı tektir. Başka ilahlar tanınmayacak. Oyma put yapmak ve resim yapıp satmak yasaktır. Tanrı adı boş yere ağza alınmayacak. Cumartesi günü kutsal gündür. O gün iş yapılmayacak. Ana ve babaya hürmet edilecek. Öldürmek yasak. Zina etmek yasak. Çalmak yasak. Komşuya yalancı şahitlik yapmak yasak. Komşuya kötü gözle yaklaşmak yasak.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tanah dedikleri 39 metnin bulunduğu kutsal kitabın ilk 5 metnini Tevrat (Tora), 21 metnini Nebim (Peygamberler) Kitap, 13 metnini Ketuvim (Kitaplar) oluşturmaktadır ve On Emir Tanah’da bulunur. Bir diğer kutsal metin de Talmud’dur. Talmud, Mişna ve Gemera (Yorumlar) olmak üzere iki bölümden oluşur ve Gemera Babil Gemera’sı ve Kudüs Gemera’sı olmak üzere ikiye ayrılır. Bir diğer kutsal metin de Kabbal’dır. Kabbala, Sefer Yasirah, Sefer Bahir ve Sefer Zorah’tan oluşur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sözlü emirlerin kanun haline getirilmiş ilk hali olan Mişna, dil olarak daha açık ve anlaşılır olunca geleneğin yazıya geçmiş halini yansıtınca Yahudiler için hayat düsturu kabul edilmiş, hayatın her alanında, tüm eğitimlerinde Mişna üzerine yoğunlaşmışlardır. Mişna altı bölümdür, MS 200’de Yahuda Ha-Nasi tarafından bir araya getirilmiştir. Babil’deki Yahudiler ve Kudüs’teki Yahudiler midraşlarda (medrese) din adamlarının yaptıkları yorumlarla eğitimlerini sürdürmüşlerdir. Babil bölgesinde yapılan yorumlar MS 500’de bir araya getirilmiş ve adına Babil Gemera’sı denmiştir. Mişna ile birleşen Babil Gemera’sına Babil Talmud’u denmiştir. Kudüs bölgesinde yapılan yorumlar MS 400’de bir araya getirilmiş ve buna Kudüs Gemera’sı denmiştir. Mişna ile birleşen Kudüs Gemera’sına da Kudüs Talmud’u denmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Talmud’da metodolojik ve tarihsel bir anlatım ve Tevrat üzerine yorumlara düzenli bir şekilde rastlanmaz. Bölgelerin geçmiş kültürel etkilerinin de izleri vardır ve hukuki metinler (halakha) yanı sıra hikayeler, masallar ve astroloji ile ilgili bilgilerin bulunduğu metinler (aggada) de vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
On ikinci yüzyılda kabul edilmiştir ve Yahudi mistisizminin temel kaynağıdır ve vahiy sonucu olduğu kabul edilmektedir. Kabbala gizli bilgi anlamına gelir, yaratılışla ilgili gizli sırların bu kitapta olduğu düşünülür. Sefer Yesirah’ta yaratılışla ilgili bilgiler, Sefer Bahir’de bilgelik ve hikmet ile ilgili bilgiler bulunur ve Sefer Zorah Işıklar Kitabı’dır ve Kurtuluş ve Kurtarıcı Mesih kavramlarına yer vermiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İran ve çevresinde ortaya çıkmış ve yayılmış bir dindir. Bu dine batılı araştırmacılar Zerdüştilik derler. Kurucusu, altıncı yüzyılda kuzey İran’da yaşayan Zerdüşt’tür. Kutsal kitapları ise Avesta’dır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
MÖ 500’lü yıllarda Pers Krallığı’nda resmi din haline gelmiştir. Fakat Zerdüşt tek tanrıcı bir anlayış getirmiş olmasına rağmen pratikte bu inanç iki tanrı anlayışı olarak yayılmıştır. MS 3. yüzyılda Sasaniler döneminde sosyal yaşam ve inançtaki bozukluklar düzeltilmeye çalışılmıştır. Daha sonra İran’da gerçekleştirilen dini reformla halk Mecusiliğe inanmaya zorlanmıştır, Avesta yeniden derlenmiş ve yapılan yorumlarla Zend Avesta yaygınlık kazanmıştır. 6. yüzyıldan itibaren Mecusilik zayıflamaya ve Pers imparatorluğu çökme eşiğine gelmiştir. İslamiyet’in gelişinden sonra Mecusilerin çoğunluğu Hindistan’a göç etmişlerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İki Tanrı anlayışı vardır. Başlangıçta Ahura Mazda iyilik ve kötülükle ilgili her şeyi yaratan Tanrı iken, daha sonraları iyiliklerin yaratıcısı olarak Hürmüz, kötülüklerin yaratıcısı olarak da Ehrimen denmeye başlandı; oysa kutsal metinleri Gatha’larda Ahura Mazda tek tanrı olarak geçer. Ahura Mazda önceleri manevi bir bur iken, daha sonra bu nur ateş olarak tasvir edilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ahiret inancı çok canlıdır, hesap gününden, kıyametten ve sırat köprüsünden bahsedilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İbadet, mabette gerçekleştirilir ve ferdidir. Mabetlerine Ateşgede denir ve ibadetin belirli bir günü ve saati yoktur. Mabette kutsal ateşin önünde Avesta’dan bazı pasajlar okunur ve dua edilir. Erkek ve kız çocukları buluğ çağına geldiklerinde dini açıdan sorumludurlar. Oruç yoktur, bunun yerine insanın davranışlarında ve düşüncelerinde yanlışa düşmemesi için dikkatli davranması gerekir. İnsanları ve hayvanları öldürmek büyük günahtır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gathalar ve Avesta’dır. Gathalar, Avesta’nın en eski bölümüdür. Gatha temiz ve pak şarkılar demektir. Avesta üzerine yapılan yorumlara Zend Avesta denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
5 bölümden meydana gelir. Yasna ibadet ve duaların şeklinden, Vispered tanrısal varlıklardan, Yaşt tanrıya karşı övgü ve yakarışlardan, Vendidat şeytanlar ve büyülere karşı sergilenecek tavırlardan bahseder ve Khordavesta küçük Avesta demektir ve ilmihal türü bilgiler içerir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
MÖ 200lerde ortaya çıkmışlardır, Hristiyanlık öncesi gnostik akımdan etkilenmişlerdir ve Yahudileri doğru yola davet ettikleri fakat kabul görmedikleri için onların düşmanlıklarını kazanmışlardır ve bir kısmı göçe zorlanıp Mezopotamya’ya yerleşmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tümüyle gnostik düalizm temeline dayanmaktadır. Bir yanda “ışık evreni” diğer yanda “karanlık evreni” bulunmaktadır. Işık evreninin yöneticisi “Yüce Hayat”, “Kudretli Ruh” ya da “Yüceliğin Efendisi”dir. Karanlık evrenini ise Karanlık Kral yönetir, kötülüklerin yaratıcısı ve yayıcısıdır. Peygamberleri Hz Yahya’dır. Hz Musa ve Hz İsa’yı peygamber olarak görmezler. İbadetten önce su ile temizlik yapılır bu yüzden mabetleri nehir kenarlarındadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
3 türlü temizlik vardır. Masbuta haftada en az bir kere din adamı gözetiminde yapılan manevi bir temizliktir ve ölüye dokunma, evlilik ve bayram merasimleri öncesi yapılır. Rişama gün doğmadan dini törenlerden önce yapılan, abdest benzeri bir temizliktir. Tamaşa nehre üç defa dalarak gerçekleştirilen ve doğum veya cinsel ilişki ardından gerçekleştirilen temizliktir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kutsal metinlerinin yaratılışta Tanrı tarafından Adem’e verildiğine inanırlar. Kitapları Ginza, Draşia d’Yahya, Qolasta’dır. Ginza hazine anlamına gelir, Adem’in Kitabı diye adlandırılır ve teoloji, mitoloji, ölüm sonrası gibi konuları içerir. Draşia d’Yahya (Yahya’nın öğretileri) Hz Yahya’nın yaşamını ve öğretilerini konu alır. Qolasta övgü demektir ve temizlik, vaftiz, ibadetlerle ilgili konuları anlatır
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hz İsa ile başlamıştır. Hz İsa, Yahudi olarak doğmuştur ve tebliğe ne zaman başladığı net olarak bilinmemektedir. Mesajını sadece Yahudilere değil, tüm insanlığa iletmeye çalışmıştır. Kendisine inanan gruba Havariler denir. Hz İsa’nın Yahudilikteki bazı mevcut inanışları eleştirmesi Yahudileri rahatsız etmiş ve İsa’nın çarmıha gerilmesine sebep olmuştur. Hristiyanlık kısa bir süre sonra Yahudi olmayanlar arasında da yayılmıştır, bunu sağlayan kişi de Tarsus’lu bir Yahudi din adamı olan Pavlos’tur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yahudilikten Hristiyanlığa gelenler örf ve adetlerini olduğu gibi devam ettirmişlerdir, bunlara Yahudi-Hristiyan (Judeo-Cretien) denir. Putperestlikten Hristiyanlığa geçenlere, Yahudi geleneklerine uyma zorunluluğu kaldırılmış, pagan unsurlar yumuşatılarak kabul edilmiştir ve bu durum Yahudi kökenlilerin tepkisini çekmiştir. Yahudi olmayan toplumlarda Hristiyanlığı benimseme artmış, Hristiyanlık pagan kökenli Hristiyanların hakimiyetine girmiştir. Yahudi-Hristiyanlık dördüncü yüzyıldan itibaren yok olmuştur. 313 yılında Milan fermanı ile Hristiyanlık Roma İmparatorluğunda din olarak tanınmıştır. Farklı bölgelerde farklı inanç ve uygulamalar görülmeye başlanmıştır, ortaya birçok İncil çıkmıştır. Daha sonra 325 yılında baba ve oğul kavramları kabul edilmiş ve en yaygın 4 İncil sahih (kanonik) kabul edilmiştir. 381 yılında Kutsal Ruh kavramı kabul edilmiş ve Hristiyanlık Roma’nın resmi dini olmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?