Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
354 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Aristoteles’in Kategoriler adlı yapıtındaki metafizik kuramı,söyleme (ya da evriği olan ait olma) ile içinde olma (ya da evriği olan sahip olma) denilen iki temel ilişkiye dayanır. Bu iki ilişki yardımıyla nesne, nesne türü, tikel özellik ve özellik türü diye adlandırılan dört ontolojik kategori tanımlamıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Metafizik Açıklama Aksiyomu “B” yüklemi, B-lik özelliğinden ya da B türünden farklı A gibi bir şeye uygulanır ise, “A, B dir” önermesinin doğru olduğu nun metafizik açıklayıcısı, “A şeyi, ‘B’ yükleminin gösterdiği Btürünü örnekler” önermesi ya da “A şeyi, ‘B’ yükleminin gös terdiği B-lik özelliğini taşır” önermesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Benzeme Modeli’ne göre ise, A şeyinin B-lik ideası’ndan pay alması, A şeyinin B-lik ideası’na benzemesi demektir. Burada B-lik ideası, ilkörnek (paradeigma), A şeyi ise, ilk örneğin kopyası (eikon) durumundadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Birlik Aksiyomu’nu Teklik Aksiyomu ile karıştırmamak gerekir. Nitekim Teklik Aksiyomu’nun yanlış olması durumunda da Birlik Aksiyomu doğru kalır. Örneğin Teklik Aksiyomu yanlış olup, Büyüklük1 ile Büyüklük2 iki tane farklı Büyüklük ideası’nın bulunduğunu düşünelim. Bu iki idea’nın her biri kendi başına bir tane olduğundan Birlik Aksiyomu’nu yerine getirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tözsel tümeller, tüm örnekleyenleri birincil töz olan türlerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
En üst cins (yani türlerin en büyüğü), örnekleyenleri tüm birincil tözler olan tür demektir. En üst cinsten farklı olan her türün bir cinsi, yani üst türü vardır. Bütün ikincil tözler ve yalnız ikincil tözler, en üst cinsin alt türleridir. Bir türün en küçük üst türüne o türün yakın cinsi, öbür üst türlerine de o türün uzak cinsleri denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gerçekçi tümel kuramlarına yapılan en yaygın eleştiri, Ockhamlı’nın usturası diye anılan ontolojik tutumluluk ilkesine aykırı olmasıdır. Bu ilke metafizik kuramlarda gereğinden fazla şeylerin varlığını kabul etmeme ilkesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tüm gerçekçi tümeller kuramlarında güdülen genel amaç, özne-yüklem önermelerinin doğru olmaları için hangi şeylerin varolması gerektiğini ortaya koyup, bu yolla sözü geçen önermelerin nasıl doğru olduklarını açıklamaktır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
2-li özelliğe ilişkin sonsuz gerileme (F. H. Bradley’den esinlenen sonsuz gerileme): (i) A, B’dir önermesinin metafizik açıklayıcısı olan (ii) A şeyi B-olma özelliğini taşır önermesini, özneleri A şeyi ve B-olma özelliği, yüklemi ise taşır 2-li yüklemi olan bir önerme olarak ele alalım. Aksiyom 1* gereği taşır 2-li yüklemi Taşıma bağıntısını gösterir. Aksiyom 3b* gereği, A şeyi B-olma özelliğini taşır önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı (iii) (A şeyi, B-olma özelliği) sıralı ikilisi Taşıma bağıntısını taşır1 önermesidir. Bu üçüncü önermeyi, özneleri (A şeyi, B-olma özelliği) sıralı ikilisi ve Taşıma bağıntısı, yüklemi ise taşır1 2-li yüklemi olan bir önerme olarak ele alalım. Aksiyom 1* gereği taşır1 2-li yüklemi Taşıma1 bağıntısını gösterir. Aksiyom 3b* gereği, (iii) önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı (iv) ((A şeyi, B-olma özelliği), Taşıma bağıntısı) sıralı ikilisi Taşıma1 bağıntısını taşır2 önermesidir. Aksiyom 1* gereği taşır2 2-li yüklemi Taşıma2 bağıntısını gösterir. Görüldüğü gibi aynı işlemin durmadan yinelenmesiyle bir sonsuz gerileme ortaya çıkar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yüklem konumunda bulunabilen terimleregenel terim, yüklem konumunda bulunamayan terimlere de tekil terim denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tekil terimler, somut tekil terimler ve soyut tekil terimler olmak üzere ikiye ayrılabilir. Başlıca somut tekil terimler, “Ahmet”, “Ankara”, “Ay” gibi özel adlar, “ben”, “o”, “bu”, “şu” gibi adıllar ve “Türkiye’nin başkenti” gibi tekil betimlemelerdir. Soyut tekil terimler ise, “kırmızılık” gibi soyut tekil adlar, “kırmızıolma” gibi ad fiiller, “Ankara’nın Türkiye’nin başkenti olduğu” gibi önerme adlarıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Adcı kuramlarda özneyüklem önermelerinin yükleminin hiçbir şeyi göstermediği, öznesinin ise yalnız somut bir tikeli gösterdiği kabul edilir. An cak öznesi somut bir tikeli göstermeyen birçok özneyüklem önermesi vardır. Ad cılığı savunan bir felsefeci böyle bir öznenin geçtiği önermeyi, salt somut şeylere ilişkin bir önermeye dönüştürmek zorundadır. Oysa özneleri soyut şeyleri göste ren öyle önermeler vardır ki bunlar salt somut şeylere ilişkin önermelere dönüş türülemez.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Pek çok metafizik kuramlarda metafizikçe temel önermeler kabul edilmektedir. Ancak hangi önermelerin metafizikçe temel sayıl dığı kuramdan kurama değişir. Örneğin, gerçekçi kuramlarda (14) biçimindeki önermeler doğru olduklarında metafizikçe temel sayılırlar. (Zinciri (14) te kesme miz de bundan ötürüdür.)“A, B’dir” önermesindeki “A” öznesi benimsenen görüşten bağımsız olarak Agibi bir şeyi göstermesine karşın “B” yükleminin bir şeyi gösterip göstermeme si benimsenen metafizik kurama bağlıdır. Gerçekçi kuramlarda “B” bir tür veya özellik gösterir, adcı kuramlarda ise hiçbir şeyi göstermez. Bunu göz önünde tuta rak aşağıdaki tanımı veriyoruz:
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Aristoteles bütün varlıkları on kategoriye ayırıp, nesne ile nesne türlerini töz diye bir kategori altında toplamış, nesnelere birincil töz (örneğin Sokrates), nesne türlerineikincil töz (örneğin İnsan), demiştir. Birincil tözler tikel, ikincil tözler ise tümeldir. Geri kalan varlıkları, yani özellikleri, aşağıdaki dokuz ayrı kategoriye ayırmıştır:Nicelik, nitelik, görelik, yer, zaman, durum, iyelik, etkinlik ve edilginlik. Bu kategorilerden her biri gerek belirlenmiş gerekse belirlenebilir özellikleri kapsar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tüm gerçekçi tümeller kuramlarında güdülen genel amaç, özne-yüklem önermelerinin doğru olmaları için hangi şeylerin varolması gerektiğini ortaya koyup, bu yolla sözü geçen önermelerin nasıl doğru olduklarını açıklamaktır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kavramcılık, tümellerin zihnin dışında bulunmayıp ancak zihnin içinde kavram olarak varolduğunu ileri süren görüş olup, bu görüşü savunan kuramlara kavramcı tümel kuramları denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kavram örnekleme ilişkisi ya somut nesne ile kavramlar arasında ya da kavramlar ile kavramlar arasında bulunur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kavram taşıma ilişkisi, somut nesneler ile kavramlar arasında bulunur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Örnekleyenleri olabilen bir kavrama tür kavramı, taşıyıcıları olabilen bir kavrama da özellik kavramı denir. Örnekleyenleri somut nesne olan tür kavramlarına nesne türü kavramı, örnekleyenleri özellik olanlara ise özellik türü kavramı denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özellik türü kavramları belirlenebilir özellik kavramları olup, bunların örnekleyenleri bu belirlenebilirlerin altındaki belirlenmiş özellik kavramlarıdır. Örneğin, Sokrates bir somut nesne, bu nesnenin örneklediği kavram ise insan nesne türü kavramıdır. Öte yandan Sokrates’in taşıdığı Pembe ten rengi bir belirlenebilir özellik türü kavramı, Sokrates’in M.Ö. 460 yılı boyunca taşıdığı Pembe’nin bir tonu olan kendine-özgü-ten-rengi ki bundan böyle bu renk tonuna Membe diyeceğiz, bir belirlenmiş özellik kavramıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türetilmiş durum kategorisi, kavram ile somut nesne temel kategorilerinden şöyle türetilir. Bu türetmeyi daha yalın bir biçimde dile getirmek için önce Yükleme ilişkisi’ni kavramcı kuramlar için şöyle tanımlıyoruz: B kavramı, A somut nesnesine yüklenir demek, A şeyi B nesne türü kavramını örnekler veya A şeyi B-lik özellik kavramını taşır demektir. Eğer B kavramı A somut nesnesine yüklenir ise, B yüklemi A somut nesnesine uygulanır denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
B kavramının A somut nesnesine yüklenir olma durumu, (A, B) 2-lisi olarak tanımlanır. Eğer B kavramı A somut nesnesine (gerçekten) yüklenir ise, (A, B) durumuna gerçek durum, yani olgu denir. Buna karşılık B kavramı A somut nesnesine yüklenir değil ise (A, B) durumuna salt olanaklı durum denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kavramcı tümel kuramlarında, belirlenmiş özellik kavramları da yinelenebilir sayıldığı (yani aynı belirlenmiş özellik kavramı farklı somut nesnelerde taşınabildiği) için tüm kavramlar tümeldir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Adcı kuramlar, tümellerin varlığını kabul etmeyen kuramlardır. Bu kuramların bir kısmında tümellere yer verilmediği gibi onların işlevini görecek türetilmiş bir kategoriye de yer verilmez.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Adcı kuramların sıkı adcılık ile yüklem adcılığı olarak iki çeşidi vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?