Soru 1
Soru arşivi yükleniyor…
Anadolu AÖFDersDeneme sınavı (kaynak yayını)Ünite çalışması
Metafizik
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
- Mevcut soru
- 357
Sorular
1–20 / 20 çoktan seçmeli soruFiltreler ve soru numarası
354 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Ders araçları ve arşiv bilgisi
Bu sayfada: 0/20 · 0 doğru · 0 yanlış · 20 boş
İlerleme yükleniyor…
Bu sayfadaki sorulara hızlı git
Bir seçeneği işaretlediğinde cevap gösterilir. Klavyede Tab ile sorulara, ok tuşlarıyla seçeneklere geçebilirsin.
- Soru 2
Metafizik önermenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bir olay değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 4
Trop-benzerliği kümesi adcılığına göre, “Dürüstlük bir erdemdir” önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı aşağıdaki önermelerden hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi mantıksal doğruya bir örnektir ?
Sonraki soru ↓ - Soru 6
Aşağıdakilderden hangisi doğal trop kümesi adcılığının temel kategorilerinden biri değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sıkı adcı kuramların ortak bir özelliğidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi özneleri somut nesne adı olan önermelerden örnektir?
Sonraki soru ↓ - Soru 9
"A şeyinin Blik İdeası’ndan pay alması, A şeyinin kendi payı olarak B-lik’in tümünü alması demektir." Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki örneği açıklar ?
Sonraki soru ↓ - Soru 10
Bir türün var olan örnekleyenlerinin kümesine ne denir?
Sonraki soru ↓ - Soru 11
Bir sonsuz gerileme olan Üçüncü Adam Çıkarımı, Platon’un İdealar Kuramı’nın hangi aksiyomlarına dayanır?
Sonraki soru ↓ - Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi gerçekçi kuramlara yapılan bir eleştiri değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi doğal küme adcılığında tümellerin işlevini görmektedir?
Sonraki soru ↓ - Soru 14
Bir özne-yüklem önermesi oluştururken aşağıdakilerden hangisi kullanılmaz?
Sonraki soru ↓ - Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi somut tekil terimlere örneklerden biri değildir ?
Sonraki soru ↓ - Soru 16
'Bu önerme doğrudur ama analitik değildir' cümlesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Sonraki soru ↓ - Soru 17
Aristoteles Kategoriler adlı yapıtında söyleme ile içinde olma ilişkilerine dayanarak (varolan veya varolabilen) bütün şeyleri dört ayrı temel kategoriye ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir ?
Sonraki soru ↓ - Soru 18
Saç Kestirmek; benim şu anda berberde saçımı kestiriyor olmam. Yukarıda bahsi geçen cümle Aristotales'in tözsel olmayan kategoriler listesinde hangi ögeye aittir ?
Sonraki soru ↓ - Soru 19
Kavramcılık, tümellerin zihnin dışında bulunmayıp ancak zihnin içinde kavram olarak var olduğunu ileri süren görüş olup, bu görüşü savunan kuramlara kavramcı tümel kuramları denir. Aşağıdakilerden hangisi bu kuramların türetilmiş kategorisine aittir?
Sonraki soru ↓ - Soru 20
Bir özelliğin yinelenemez olması ne demektir?
Görselli sorular
3 soruSoruyu oku ve A–E arasından cevabını seç. Seçiminden sonra doğru cevap gösterilir.
Görselli sorular: 0/3 · 0 doğru · 0 yanlış · 3 boş
İlerleme yükleniyor…
- Görsel soru 1
Görsel soru 1
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓ - Görsel soru 2
Görsel soru 2
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓ - Görsel soru 3
Görsel soru 3
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Kısa cevaplı konu soruları
25 soruKendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
Kendi değerlendirmen: 0/25 · 0 bildim · 0 tekrar · 25 değerlendirilmedi
İlerleme yükleniyor…
- Kısa cevap · Soru 1
Metafiziğin asıl amaçları nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Metafiziğin asıl amaçlarını şöyle sıralayabiliriz: (i) Varolan veya varolabilen bütün şeyleri kategorilere ayırıp bunlar arasındaki temel ilişkileri ortaya koymak. (ii) Bu kategorilerden hangilerine ait şeylerin varolduğunu hangilerinin varolmadığını araştırmak. (iii) Varolduğu gösterilmiş kategorilerin hangilerinin temel kategori olduğunu saptamak. (iv) Varolduğu gösterilmiş ancak temel kategori olmayan kategorileri, temel kategorilere indirgemek. (v) (i)-(iv) maddelerinde dile getirilmiş amaçlara ulaşırken, karşılaşılan problemleri ortaya koymak ve onlara çözüm önerileri getirmek. (vi) Yukarıdaki amaçları yerine getiren doğru metafizik önermelerden oluşan doyurucu bir metafizik kuram ortaya koymak.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 2
Bir önermede analitik doğrudur ile sentetik doğrudur demek ne anlama gelmektedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Bir önerme analitik doğrudur demek bu önerme mantıksal doğrudur ya da mantıksal doğru olmamakla birlikte tanımlar yoluyla mantıksal doğruya indirgeniyor demektir. Bir önerme sentetik doğrudur demek bu önerme doğrudur ama analitik değildir demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 3
Bütün doğru önermeler kaça ayrılır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Bütün doğru önermeler üç türe ayrılır: analitik a priori doğrular, sentetik a posteriori doğrular ve sentetik a priori doğrular.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 4
Metafizik kuramın işlevleri nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Metafizik kuramın işlevlerini, metafiziğin amaçlarına koşut olarak şöyle dile getirebiliriz: (i) Kuramın önermelerinde geçen kategori terimleri, varolan veya varolabilen bütün şeylerin ayrıldığı kategorileri dile getirir; metafizik önermelerin kendileri ise bu kategoriler arasındaki temel ilişkileri ortaya koyar. (ii) Metafizik önermeler aynı zamanda bu kategorilerin hangilerinin varolduğunu dile getirir. (iii) ilkel kategori terimleri temel kategorileri adlandırır. (iv) Kuramın tanımları, tanımlanmış kategori terimlerinin adlandırdığı (temel-olmayan) kategorileri, yani türetilmiş kategorileri, ilkel terimlerinin adlandırdığı temel kategorilere indirgenmesini sağlar. (v) Metafizik kuramın aksiyomları, tanımları ve bunlardan mantıksal çıkarımlarla türetilebilen önermeler, doğru olduğu iddia edilen metafizik önermeleri oluştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 5
Metafizik kuramının işlevleri nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Metafizik kuramın işlevlerini, metafiziğin amaçlarına koşut olarak şöyle dile getirebiliriz: (i) Kuramın önermelerinde geçen kategori terimleri, varolan veya varolabilen bütün şeylerin ayrıldığı kategorileri dile getirir; metafizik önermelerin kendileri ise bu kategoriler arasındaki temel ilişkileri ortaya koyar. (ii) Metafizik önermeler aynı zamanda bu kategorilerin hangilerinin varolduğunu dile getirir. (iii) İlkel kategori terimleri temel kategorileri adlandırır. (iv) Kuramın tanımları, tanımlanmış kategori terimlerinin adlandırdığı (temel-olmayan) kategorileri, yani türetilmiş kategorileri, ilkel terimlerinin adlandırdığı temel kategorilere indirgenmesini sağlar. (v) Metafizik kuramın aksiyomları, tanımları ve bunlardan mantıksal çıkarımlarla türetilebilen önermeler, doğru olduğu iddia edilen metafizik önermeleri oluştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 6
Sınama yöntemi hangi ölçütlere dayanmaktadır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Oluşturulan metafizik kuramın geçerliliğinin, yani kuramdaki aksiyom ve tanımların doğruluklarını sınama yöntemi ise şu ölçütlere dayanır: (i) Metafizik öndayanakların dile getirdiği kategorilere ilişkin varlık iddialarının açıklanması. Böyle bir açıklama, mümkün olduğu kadar çok sayıda metafizik öndayanağın (dile getirilmiş önermeler olarak) kuramın aksiyom ve tanımlarından mantıksal-matematiksel çıkarımlarla türetilmesi demektir. Aksiyom ve tanımların kendileri genellikle metafizik öndayanakların karşılığı değildir. (ii) Metafizik kuramın önermeleri arasında en üst derecede uyumluluk ve tutarlılık sağlanması. (iii) Metafizik kuramın aksiyomlarının yalınlığı ve ilkel terimlerin sayılarının mümkün olduğu kadar az olması. (iv) Yukarıda belirtildiği gibi, ilkel terimlerin anlamlarının bir yandan aksiyomlarla öte yandan somut sezgisel örneklerle açıklanması. (v) Kuramdaki metafizik önermelerin, ontolojik kategoriler ve dolayısıyla varlığın tümü üzerine doyurucu ve en geniş kapsamlı bilgileri dile getirmesi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 7
Metafiziğin yöntemini açıklayınız?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Metafiziğin yöntemi ise, bir yandan metafizik önermelerden oluşan bir metafizik kuramı oluşturmasına, öbür yandan bu önermelerin doğru olup olmadıklarının sınanmasına yöneliktir. Metafizik kuramın oluşturulmasındaki yöntem, tıpkı matematikte olduğu gibi aksiyomlaştırma ve aksiyomlar ile tanımlardan mantıksalmatematiksel çıkarsama yoluyla, erişilmek istenen tüm metafizik önermelerin türetilmesinden oluşur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 8
Varlık, olanaklı ve salt olanaklı nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Varolan şeylere varlık, varolabilen şeylere de olanaklı şey diyoruz. Her varolan şey aynı zamanda varolabilen bir şey olduğundan, varlıklar da olanaklı şeyler arasında yer alırlar. Varlık olmayan olanaklı şeylere salt olanaklı şey diyeceğiz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 9
Bütün (olanaklı) şeyler nasıl sınıflandırılır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Bütün (olanaklı) şeyler iki temel ontolojik ilişkiye dayanarak sınıflanır. Bunlardan biri ait olma öbürü de sahip olma ilişkisidir. Ait olma ilişkisi, daha yalın olan ilkel örnekleme ilişkisine, sahip olma ilişkisi ise daha yalın olan ilkel taşıma ilişkisine dayanarak tanımlanır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 10
Örnekleme ilişkisinin aksiyomlar sayılabilen koşullar nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Aksiyom 1: A şeyi B şeyini örnekler ise, A şeyi tür değil, B şeyi de örnekleyen değildir. Aksiyom 2: Herhangi bir şey ya türdür ya da örnekleyendir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 11
Örnekleme ilişkisindeki aksiyomlara ve önermelere örnek veriniz?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Aksiyom 1: Ahmet, insani örnekler. Görüldüğü gibi, Ahmet bir tür değil, insan da bir örnekleyen değildir. (Dikkat edilirse Ahmet’in bedenini oluşturan hücreler, hücreleri oluşturan atomlar ve atomları oluşturan kuraklar ve elektronlar bizim kullandığımız anlamda Ahmet’in örnekleyenleri değil, onu oluşturan en küçük parçalarıdır.) Gene 2 kg, Ağırlık’ı örnekler. Burada 2 kg bir tür değil, Ağırlık ta bir örnekleyen değildir. Aksiyom 2: Ahmet, insan, 2 kg ve Ağırlık şeylerini ele alalım. Burada Ahmet ve 2 kg birer örnekleyen olup tür değildir. Öte yandan insan ve Ağırlık birer tür olup örnekleyen değildir. Önerme 1: Ahmet, Ahmet’in örnekleyeni değildir; insan, insanın örnekleyeni değildir; 2 kg, 2 kg’ın örnekleyeni değildir; Ağırlık, Ağırlık’ın örnekleyeni değildir. Önerme 2: Ahmet insanın örnekleyeni olup, insan Ahmet’in örnekleyeni değildir; 2 kg Ağırlık’ın örnekleyeni olup, Ağırlık 2 kg’ın örnekleyeni değildir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 12
Kaplam ve olanaklı kaplam nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Bir türün varolan örnekleyenlerinin kümesine o türün kaplamı denir. Öte yandan bir türün tüm örnekleyenlerinin kümesine, o türün olanaklı kaplamı diyeceğiz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 13
Tümel ve tikel nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tümel şey, kısaca tümel, varolan ve/veya olanaklı örnekleyeni bulunan bir şeydir. Tikel şey, kısaca tikel, varolan ya da olanaklı örnekleyeni bulunmayan şey demektir. Buna göre tümeller sözünü ettiğimiz cinsler ve türler, tikeller ise bunların örnekleyenleridir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 14
Taşıma ilişkisinin yerine getirdiği koşulları dile getiren aksiyomlar nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Aksiyom 3: A şeyi B şeyini taşır ise: (i) Hiçbir şey A’nın örnekleyeni değildir, yani A tikeldir. (ii) Hiçbir şey B’nin örnekleyeni değildir, yani B tikeldir. Aksiyom 4: (i) A şeyi B şeyini taşır ise, A bir taşınan değildir ve B bir taşıyıcı değildir. (ii) (a1, ... , an ) bileşik şeyi B şeyini taşır ise, a1, ... , an şeyleri birer taşıyıcı olur. Aksiyom 5: Her tikel ya bir şeyi taşır ya da bir şey tarafından taşınır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 15
Tümel ve tikel de elde edilen önermeler nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
1. Hiçbir şey hem tikel hem tümel değildir. 2. Her şey tümel veya tikeldir. 3. Her tümelin bütün örnekleyenleri tikel şeylerdir. 4. Her tikel en az bir tümelin örnekleyenidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 16
Ait olma ilişkisini tanımlayınız?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
A şeyi B şeyine aittir demek, A tikel olup B’nin örnekleyenidir veya A tümel olup B cinsinin türüdür demektir. Örneğin, (Ahmet belli bir kişi olduğunda), Ahmet insana, insan da Canlı’ ya aittir; belli bir altın külçesi Altın’a, Altın da Metal’e aittir; gene belli bir kırmızılık tonu Kırmızı’ya, Kırmızı da Renk’e aittir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 17
Söyleme ilişkisini tanımlayınız?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
B, A şeyi için söylenir demek, A şeyi B şeyine aittir demektir. Söyleme ilişkisi, Ait Olma ilişkisinin evriğidir. Örneğin, insan Ahmet için, Canlı da insan için söylenir; Altın belli bir altın külçesi için, Metal da Altın için söylenir; gene Kırmızı belli bir kırmızılık tonu için, Renk de Kırmızı için söylenir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 18
A şeyi B şeyini taşır biçimindeki savların doğru olup olmadığını irdeleyiniz.
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
A şeyi B şeyini taşır biçimindeki savların doğru olup olmadığı, savın ortaya konulduğu zamana göre değişebilir. Örneğin, A, önümde soğumaya bırakılan bir bardak süt, B ise bu bardak sütün şu andaki sıcaklık derecesi olan 50 °C olsun. Buna göre A şeyi B şeyini taşır savı şu anda doğrudur. Oysa bir saat sonra bardaktaki sütün sıcaklık derecesi, diyelim, 20 °C’ye inerse, aynı A şeyi B şeyini taşır savı bu ikinci zaman anında yanlış olur. Böylece Taşıma ilişkisi’nin genellikle zamana bağlı olduğunu görüyoruz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 19
Yinelenebilir ve yinelenemez tikel özellikler nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Birden çok sayıda şey tarafından taşınabilen özelliklere yinelenebilen tikel özellikler, yalnız bir şey tarafından taşınabilen özelliklere ise yinelenemeyen tikel özellikler denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 20
Tümel özellik kategorisini tanımlayınız?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
A şeyinin tümel özellik olması demek A şeyinin tümel olup bütün örnekleyenlerinin birer tikel özellik olması demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 21
Belirlenebilir ve belirlenmiş özellikler nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Bazı tümel özelliklerin örnekleyenleri olan tikel özellikler arasında doğal bir sıralama bulunur. Örneğin bir tümel özellik olan Renk’in örnekleyenleri renk tayfında sıralanmış tek tek renk tonları, gene bir tümel özellik olan Ağırlık’ın örnekleyenleri pozitif reel sayılar gibi sıralanmış olan (0.01 kg, 0.1 kg, 1 kg gibi) tek tek ağırlıklardır. Bu çeşit bir tümel özelliğe belirlenebilir özellik veya kısaca belirlenebilir, örnekleyenlerine de bu belirlenebilirin altındaki belirlenmiş (tikel) özellikler veya kısaca belirlenmişler denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 22
Nesne türü kategorileri nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
A şeyi bir nesnedir demek, (i) Hiçbir şey A’nın örnekleyeni değildir, yani A tikeldir ve (ii) Hiçbir şey A’yı taşımaz demektir. - A şeyi bir nesne türüdür demek, (i) A şeyi bir tümeldir (yani bir türdür) ve (ii) A şeyinin bütün örnekleyenleri birer nesnedir demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 23
Nesne türleri ile özellik türlerine ilişkin aksiyom nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Her tümel ya bir nesne türüdür ya da bir özellik türüdür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 24
Dolaylı taşıma nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tikel özellikler, onları taşıyan nesneler ile örnekledikleri tümel özellikleri (yani özellik türleri) arasında bir ilişki kurar. Bu ilişkiye dolaylı taşıma denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 25
Sahip olma ilişkisini tanımlayınız.
Yayımlanmış cevap
A şeyi B şeyine sahiptir demek, (i) A şeyi bir nesne, B şeyi bir tikel özellik olup A şeyi B şeyini dolaysız olarak taşır veya (ii) A şeyi bir nesne, B şeyi tümel özellik olup, A şeyi B şeyini dolaylı olarak taşır veya (iii) A şeyi bir nesne türü ve B şeyi bir tikel özellik olup, A şeyinin bir örnekleyeni olan X gibi bir nesne B tikel özelliğini dolaysız olarak taşır veya (iv) A şeyi bir nesne türü ve B şeyi tümel özellik olup, A şeyinin örnekleyeni olan X gibi bir nesne B tümel özelliğini dolaylı olarak taşır demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
SIK SORULAN SORULAR
Metafizik hakkında
Metafizik sayfasında kaç soru var?
Bu derste 20 çoktan seçmeli, 3 görselli ve 334 kısa cevaplı soru bulunuyor. Her soru türü en fazla 25 soruluk sayfalara ayrılır.
Metafizik soruları nasıl çözülür?
Çoktan seçmeli ve görselli sorularda bir seçeneği işaretlediğinde doğru cevap gösterilir. Kısa cevaplı sorularda önce cevabını düşün, sonra kaynak cevabı açıp kendini değerlendir. Zorlandığın soruları yeniden çalışabilir, ilerlemeni aynı tarayıcıda sürdürebilirsin.
Bu arşiv belirli bir yılın tam sınavı mı?
Hayır. Yılı ve sınav türü doğrulanabilen kayıtlarda bu bilgi soru kartında gösterilir. Arşiv, tüm yılların eksiksiz resmî sınav kitapçığı olarak değerlendirilmemelidir.