Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
249 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Demokritos, insan ve yaşamla ilgili sorunlara da eğilmiş; olaylar, durumlar karşısında, başka kişilerle ilişkilerimizde “doğru” tavrın, “doğru” duruşun ne olması gerektiği üzerine düşünmüştür. Bu bakımdan insanın yaşamla olan bağı konusunda önemli düşünceler ortaya koymuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mutluluk ve hazzı temel alan anlayış Eski Çağ’da sürekliliğini korumamıştır. Çünkü iyi yaşamı hazda görmenin doğurduğu kimi sorular, filozofları hazza dayalı mutluluk anlayışı ve buna dayanan eylemler üzerinde düşünmeye yöneltmiştir. Hazza dayalı mutluluk anlayışı Sokrates ve Platon tarafından sıkı bir şekilde eleştirilmiştir. Sokrates, “bütün insanlara mutlu bir yaşam sağlamaya elverişli yaşayış ve ruh durumunun ne olduğu” sorusundan yola çıkarak bu anlayışı her yönden irdelemiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etik tarihinde bu yaklaşımın, hazzı ve hazza dayalı mutluluğu temel alan yaklaşıma karşı çıkan ve genellikle onu eleştiren bir bakışla ortaya koyulan görüşler tarafından benimsendiği görülmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Erdemi temel alan yaklaşımı temsil eden ana filozoflar Sokrates, Platon, Aristoteles’tir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kynik Okul, Sokrates’den önce Sofist Gorgias’ın öğrencisi olan Antisthenes’in, büyük hayranlık duyduğu Sokrates’in ölümünden sonra Kynosarges Gymnnasion’unda kurduğu okuldur. “Kynik” sözcüğünün Kynosarges adından geldiği söylenmektedir. Ama “kynik” sözcüğünün daha çok, Yunancada “köpek” anlamına gelen “kyon”dan geldiği, dolayısıyla “kynik” dendiğinde bunun, “köpek gibi olan”, “köpek tutumunda olan”, “köpeksi” gibi anlamları ifade ettiği belirtilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Stoa Okulu, Atina’da resimlerle süslü, sütunlu ve kubbeli bir yapı olan Stoa poikile’de Kıbrıslı Zenon tarafından açılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Eski Çağ’daki okullar arasında büyük bir okul olan Stoa Okulu üç döneme ayrılır: Eski Stoa Dönemi, Orta Stoa Dönemi ve Roma veya İmparatorluk Dönemidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Varlık ve insan anlayışı bakımından Rönesans'ın devamı olan 18. yüzyıl, insan ve insan eylemleriyle ilgili sorunları insanın kendinden yola çıkarak ele alma çabalarının yaygınlaştığı bir dönemdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Faydayı temel alan anlayış, 18. yüzyılda başlayan yeni eğilimlerde kendini gösteren bir anlayış olmakla birlikte, temellerini Eski Çağ’dan alır. Daha önce de değinildiği gibi bu yaklaşımın köklerinin Eski Çağ’da, Kyrene Okulu’nda görülen haz ve hazza bağlı mutluluk düşüncesine ve Sofistlerin erdem anlayışına dayandığı söylenebilir. Faydacılık adıyla bilinen bu yaklaşımın temelleri Jeremy Bentham (1748-1832) tarafından atılmış; daha sonra James Mill (1773-1836) ile John Stuart Mill (1806-1873) tarafından geliştirilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Faydacı bakış açısına göre bir eylemin değeri, sağladığı fayda ile belirlenir. Bir eylemi doğru veya uygun kılan şey, o eylemin olabildiğince çok sayıda insan için en yüksek düzeyde mutluluk sağlıyor olmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mill’in belirlediği gibi anlamak kaydıyla faydacılık, insan eylemlerinin değerinin, sağladıkları fayda ile ölçülmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Burada fayda kavramının önemi, Mill’in vurguladığı şekliyle şudur: İnsanın eskiden de bugün de hep yüz yüze olduğu temel bir soru olarak “iyi” ve mutlu” yaşamın ne olduğu veya iyi ve mutlu şekilde nasıl yaşanabileceği sorusuyla ilgili olarak, iyi ile kötüyü ayırt edebilmenin ölçüsünü fayda kavramından yakalamak mümkündür. Mill’e göre bu kavramı doğru anlamak ve önemsemek gereklidir. Çünkü iyinin ne olduğunun belirlenebilmesi için Eski Çağ’dan beri çaba gösterilmiş, ama bu kavram hakkında o gün söylenenden daha öte ve daha açık bir şey ortaya konamamıştır. Bundan dolayı Mill, eylemlerimizin doğruluğunu bize verdikleri mutlulukla ölçmenin uygun olduğunu ileri süren faydacılığı benimsemiş ve iyinin ne olduğunu bilmek için de en yüksek mutluluğu ölçü saymayı bir çıkış yolu olarak görmüştür. Böylece faydacı anlayışa göre bir eylem, sağladığı fayda ölçüsünde iyi ya da doğru olur. Eylemin değeri için fayda dışında bir ölçüt aramaya da gerek yoktur. Burada fayda kavramının içeriğini oluşturan haz ya da mutluluk düşüncesinin yanında, 19. yüzyıl sanayi toplumunun koşullarının etkisiyle “refah” düşüncesinin de eklendiğini belirtmek uygun olur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
20. yüzyılda öne çıkan “yeni felsefe” arayışları, “yeni bir felsefe” kurma çabaları içinde kendini göstermiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etiğin felsefe dışında tutulması gerektiğini savunan düşünürler arasında öne çıkan isimler, H. Reichenbach, A. J. Ayer ve R. Carnap’tır. Bu düşünürler, benimsedikleri “yeni felsefe” anlayışı içinde, etik önermelerin bilgi önermeleri olmadıklarını, bunların yalnızca “duygu ifadeleri” veya “buyruk yargıları” olduklarını göstermeye çalışmışlardır (Tepe, 1992: 3). Bu durumda etikten, doğrulanabilen veya yanlışlanabilen bilgi önermeleri ortaya koymasını beklemek boşunadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Metaetik, etik tarihinde ele alınagelmiş sorulara doğrudan doğruya yönelmez. Çünkü bu yaklaşımın dayandığı felsefe anlayışı, felsefeyi bir “konu dili”, deneysel olanla ilgili bir etkinlik olarak değil, bir “üstdil”, bir “meta” etkinlik, “meta” düşünme işi olarak görmektedir. Bu durumda etik, iyi, doğru, erdemli, mutlu yaşam gibi yaşama dünyasıyla ilgili soruları araştıran bir alan olamaz. Eylemler bakımından doğrunun veya yanlışın, iyinin veya kötünün ne olduğu gibi sorularla uğraşmak “metafizik” veya “anlamsız” önermeler ortaya koymaya götürür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Metaetik, etik soruları “çözümleyici” ve “eleştirel” bir bakışla ele alır. Etik alanında yer alan yargıların, ahlaklılıkla ilgili dilsel ifadelerin dil ve anlam yönünden incelenmesi, bunların bilgi olup olmadıklarının belirlenmesi; bu alanda bilgi ortaya konup konamayacağının tartışılması bu yaklaşımın ana özelliği olarak araştırma çerçevesini belirlemektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
David Hume’a dayandırılan, olgu ve değer arasında uçurumun olduğu, olandan olması gerekenin çıkarılamayacağı; etiğin akıl değil, duygularla ilgili olduğu vb. düşünceler, günümüzün yaygın etik görüşleri üzerinde etkili olmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etikte evrensellik sorunu olarak da adlandırılan sorun, etik değerlendirme ve etik kararların kişisel veya uylaşımsal mı olduğu, yoksa kimi evrensel etik ilkelere mi dayandığı sorunudur. Bunu, etikte doğruların ya da genelgeçer ilkelerin olup olmadığı sorunu olarak da ifade etmek mümkündür. Bu soruya verilecek olumsuz bir yanıt ki yaygın olan olumsuz yanıtlardır etiğin bilgisel bir alan olmadığı, felsefe içinde yeri olmadığı sonucuna kadar gidebilecek sonuçlara yol açabileceğinden, soru, etiğin temelleriyle ilgili bir sorudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etik olguların ve bunların doğal sonucu olarak etik bilginin olup olmadığı, etikte nesnel değerlendirmenin yapılıp yapılamayacağı, ‘olan’ dan (yapılandan) ‘olması gerekenin’ (yapılması gerekenin) çıkarılıp çıkarılamayacağı gibi, kendi temelleriyle ilgili sorulara yanıt aramaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çevremerkezci görüşler, insan dışındaki tüm varlıkları insanın kullanabileceği bir kaynak olarak görmeye karşı çıkarlar. Doğaya insan açısından değil de, ekosistemin bütünlüğünü sürdürmesi açısından bakılmasını, doğadaki her canlının varlığını sürdürmesinin bütün varlığı için zorunlu olduğunu söylerler. Doğal yaşamın kendisinin değerli olduğunu, doğanın insandan ve çıkarlarından bağımsız olarak görülmesi ve korunması gerektiğini savunurlar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Teknoloji, doğal süreçlere insansal bir düzen dayattığı, insanın doğa üzerinde egemenliğini arttırdığı, çok kaynak tüketerek doğayı hızla ürüne veya mala dönüştürdüğü, çevreyi kirletip doğal dengeleri altüst ettiği için, ekolojist açıdan sert bir biçimde eleştirilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yoksulluktan en çok etkilenenler, yoksul ülkelerin yurttaşlarıdır. En zor durumda olanlar ise o ülkelerin çocuklarıdır. Dünyadaki açlığın asıl kurbanları çocuklardır: Dünyada yetersiz beslenen insanların en azından % 70’i çocuktur. BM Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün verilerine göre, en iyimser tahminle, her gün 40.000 çocuk açlıktan ölmektedir. Çocuklar kendi gıdalarını kendileri sağlayacak hâlde değildirler, buna karşılık onların büyüklerden daha fazla beslenmeye ihtiyaçları vardır. Bu nedenle kendi başlarına uzun süre hayatta kalmaları, özellikle kıtlık dönemlerinde yaşamlarını sürdürmeleri mümkün değildir. Hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı dayanıklı değildirler. Eğer başkaları onlara yeterli gıda, su ve bakım sağlamazsa çocuklar hastalanıp hayatlarını kaybederler. Sorunu ele alacak bir etik görüş, öncelikle işte bu olguyu çıkış noktası olarak almalıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hardin’e göre dış yardım, yoksul sandallarının sayısını arttırmaya yarar sadece. Bir zengin sandalında nüfus 87 yılda ikiye katlanırken fakir sandalında 21 yılda ikiye katlanmaktadır. Dış yardım uzun erimde yoksulların çıkarına değildir. Yoksullar hızla ürediği için, dış yardımlar yoksulların sayısının daha da artmasına, bu da yoksulluğun daha fazla artmasına yol açacaktır. Yardım yoksul sandalının taşıma kapasitesini yapay olarak arttırmaktır sadece. Besin gelince doğum oranları yükselir, nüfus çoğalmaya başlar. Bu kez ilkinden daha fazla yardım yapılması gerekir. Bu bir çıkmaz olarak sürüp gider. Yardım politikalarının sonu yoktur. Dış yardımı sürdürmeye hiçbir zengin ülkenin gücü yetmez. Dış yardım, yolu denize kum atarak doldurmaya benzer. Bazıı insanları ölüme terk etmek, uzun vadede daha çok insanın ölmesini önleyecektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Peter Singer, Hardin in tersine zengin ülkelerin fakirlere ve açlık çekenlere yardım etme yükümlülüklerinin olduğunu savunur. Kendi hayatımızı tehlikeye atmadan insanların ölmesini önleyebilecekken insanların açlıktan ölmesine göz yummak onları tutup öldürmekle aynı şeydir; çünkü nasıl onları öldürmek apaçık kötüyse, belli koşullarda onları açlıktan ölmeye bırakmak da aynı derecede kötüdür. Bunu yalnız devletler için de söylemez. Bu sorumluluğun her tek kişi de olduğunu söyler çünkü her birimiz bu durum karşısında bir şeyler yapabiliriz örneğin yardım kuruluşlarına para ya da insan gücü olarak katkıda bulunabiliriz. Bunu yapmıyorsak birinin ölmesine izin veriyorsak, bu özü itibariyle birisini öldürmekten farklı değildir. Bu da bizim hepimizin katiller olduğunu göstermektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etik yapmanın, etik bilgiler ortaya koymanın ön koşulu; etiğin bilgisel temellerinin gösterilmesi, teorik sorunların aydınlatılmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etik görecelik tüm ahlak normlarının geçerliliğinin kişilere veya kültürlere bağlı olduğunu, onlara göre değiştiğini iddia eder; kişilerden ve kültürlerden bağımsız olarak temellendirilmiş etik normların olabileceğini yadsır. Etik göreceliğin de iki türü vardır: • Öznelcilik • Uylaşımcılık (konvensiyonalizm). Öznelcilik ahlaklılığı kişisel bir karar olarak görürken; uylaşımcılık ahlaklılığı, ahlaksal geçerliliği uylaşıma dayandırır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?