Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
273 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Kentsel aileler, çocukları için genellikle en yüksek eğitim düzeylerini hedeflemektedirler. Ortaokul, lise ve üniversite sınavlarına hazırlık için katlanılan maliyetler verilen önemin göstergesidir. Gençlerin evlilik yaşı kırsal ve gecekondu ailelerinin gençlerinden daha ileridir. Bu durum uzun okul yılları ile ilişkilendirilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Başlık geleneği (gecekondu bölgeleri dışında) kentlerde pek görülmez. Buna karşılık genç çiftin yeni bir yuva kurmasına yardım konusunda aileler arasında işbirliği bulunmaktadır. Nişanı kızın ailesi yaparken, düğünü erkek tarafının yapması beklenmektedir; yatak odası takımını kız tarafı alırken misafir odasını erkek tarafı alır gibi adetler bulunmaktadır. Ancak günümüzde bu alışkanlıkların ne ölçüde devam ettiğine yönelik araştırmalar yapılması gerekmektedir. Küreselleşme kavramı ile açıkladığımız günümüz dünyasında gençler üzerinde en az aileleri kadar belki daha da fazla etki yapma gücüne sahip sanal bir dünya bulunmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gecekondu bölgelerinin yaygınlaşması da kentlerde farklı ilişkilerin ortaya çıkışına yol açmaktadır. Gecekondulular nasıl kentsel yaşamdan etkileniyorlarsa kentli aileler de gecekondulularla girdikleri iletişim nedeni ile farklı davranışlar geliştirmekte, farklı aile yapıları ve farklı işbirlikleri ortaya çıkabilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kent yaşamı olanaklar sunduğu gibi güçlüklerle de doludur. Köyden kente göçün yol açtığı çarpık kentleşme ve gecekondulaşma, artan nüfusun elektrik, su, hava gazı, kent içi ulaşım gibi temel gereksinimlerinin aksamasına yol açmakta, alt yapı yetersizlikleri artan nüfustan gelen taleplerin mas edilmesine engel olmaktadır. Yüksek ev kiraları insanları yıldırmaktadır. Çalışan anne babaların gereksinim duyabileceği çocuklar için bakımevlerinin yokluğu, ev işinin yükünü azaltacak hazır giyim, hazır yemek gibi ihtiyaçların piyasadan bol ve ucuz olarak karşılanamayışı kısacası büyük şehirlerdeki hayat pahalılığı ya da işsizlik gibi sorunlar kentliler üzerinde baskı yaratmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kentsel alanlarda ebeveynler ve çocuklar arasındaki ilişkiler gerilim yüklüdür. Kuşaklararası çatışmanın şiddetinin en yüksek olduğu aile, gecekondu ailesidir. Kentli ailelerde de dikkati çekecek boyutlarda problem yaşanabilmektedir. Geleneksel değerlerin daha güçlü olduğu kırsal ailelerdeki çatışmanın boyutu diğerlerinden daha azdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Teknolojik gelişmeler çok daha farklı bir dünya ortaya çıkarmaktadır. Değişimin hızı da değişmiş ve artmıştır. Herhangi bir yenilikten haberdar olmak an meselesidir. 1960’lı yılların dünyası 16. yüzyıl için çizilen dünyanın ellide biridir. 20. yüzyılın uçakları, 16. yüzyılın gemilerinden elli misli yüksek hızla mesafeleri kat etmektedir. Değişen bir dünya’da ondan daha hızlı değişen Türkiye’de toplumsal kültürel çevre değişikliği baş döndürücü boyutlardadır (Kongar, 1998: 596). Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de aileyi tehdit eden en önemli sorun kuşaklar arası çatışmadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye’de aile planlaması ile ilgili üç gerekçe ileri sürülmektedir (Kongar, 1998: 597): • Ekonomi ile ilgili gerekçe, kişi başına düşen geliri arttırmanın yollarından birinin nüfus artış hızının azalması olmasıdır. • Sağlıkla ilgili gerekçe, hijyenik olmayan ortamlarda çocuk düşürmenin yol açtığı anne ve bebek ölümlerini engellemek amacını taşımaktadır. • Toplumsal gerekçe ise aile planlaması programlarının yaygınlaştırılması ile kırsal ve kentsel bölgeler arasındaki adaletsizliği önleme amacını taşımaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Aile planlaması ile ilgili tartışmalar Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963) çerçevesinde başlamış olmakla birlikte yasalaşması 1965 yılını bulmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Devlet olanakları daha çok kırsal bölgeler için seferber edildiyse de kırsal ailelerin gebeliği önleyici yeni yöntemlere alışması zaman almıştır ve kentsel ailelerin yeni yöntemleri kullanma oranı kırsal ailelerin üzerinde seyretmiştir. Zamanla devlet yanında sivil toplum kuruluşları da aile planlaması konusunda toplumun eğitilmesi çabasına katılmışlardır. Çabalar sonuç vermiş ve 1997 nüfus sayımında,1990-1997 dönemine ait nüfus artış hızının binde 14.73 gibi daha kabul edilebilir bir orana düştüğü gözlenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çocuğun değeri araştırmaları, 1970’lerde Kore, Filipinler, Singapur, Tayvan, Tayland, Türkiye, Endonezya, ABD ve Almanya’da 20.000’den fazla evli ve doğurgan yaşlarda kadınla yürütülmüştür. 2000’li yıllarda sıraladığımız ülkelerin çoğunda ve Türkiye’de araştırmaların tekrarı yapılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kâğıtçıbaşı, çocuğun değeri araştırmalarına dayanarak, modernleşme yaklaşımının ileri sürdüğü bir geçiş sürecinden sonra Batı modelinin dünyaya yayılacağı varsayımına karşı çıkmış ve kendi aile değişimi kuramını yaratmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Batı ailesinin özellikleri aşağıdaki gibi sıralanmaktadır: • Bağımsız ilişkiler sistemidir. • Akrabalardan bağımsızdır. • Kendi başına çekirdek bir birimdir. • Aile içinde kişiler birbirlerinden iyi belirlenmiş sınırlarla ayrılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kâğıtçıbaşı, Modernleşme Kuramı’nın popülerliğini yitirmesine rağmen halen varlığını sürdürdüğünü ileri sürmektedir. Bu kuramda sosyal değişim ve aile ile ilgili düşünceler geniş yer tutmaktadır. Batı modeline doğru tek yönlü bir değişim beklentisi sosyal bilimciler arasında yaygındır ve bu nedenle gelişmekte olan ülkeler geçiş toplumları olarak tanımlanmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çiğdem Kâğıtçıbaşı ve psikolog, nüfusbilimci ve ekonomist araştırmacılardan oluşan bir ekip, çocuğun değeri araştırmalarının Türkiye ayağını gerçekleştirmiştir. Kâğıtçıbaşı, Türkiye’de evli kadınlar ve kocalarından oluşan 2300 kişiyi kapsayan bir örneklem ile gerçekleştirilen “çocuğun değeri araştırması”, bulgularına dayanarak kendi aile değişimi kuramını geliştirmiştir. Çocuğun değeri araştırmalarında ana babaların çocuk sahibi olma konusundaki istekleri, çocuklarına atfettikleri değerler, doğurganlık tercihleri gibi konular incelenmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ekonomik: Çocukların sağladığı maddi faydalarla ilgilidir. En önemli değer yetişkin evlâdın ana babaya sağladığı yaşlılık güvencesidir. Psikolojik: Mutluluk, sevgi, gurur gibi manevi doyumlarla ilgilidir. Sosyal: Çocuk sahibi olmanın sağladığı sosyal kabul ile ilgilidir. Aile isminin devamı erkek çocuk sahibi olmanın getirdiği sosyal değerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Az gelişmiş ülkelerde, ekonomik çocuk değerine özellikle yaşlılık güvencesi ile ilgili çocuk değerine verilen önem yüksektir. Sosyal güvencenin olmadığı yoksulluğun yaygın olduğu bölgelerde çocukların aileye katkısının önemi büyüktür. Bu nedenle çocuk doğurma sebebi olarak yaşlılık güvencesi cevabının oranı yüksektir. Bu oran, Endonezya’da yüzde 98, Filipinler’de yüzde 89, Türkiye’de yüzde 77, Almanya ve ABD’de ise sadece yüzde 8 olarak tespit edilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ülke içinde de oturulan bölgenin gelişmişlik düzeyinin artması çocuğun yaşlılık güvencesi değerini azaltmaktadır. Bu değer kadının çalıştığı yer ve eğitim düzeyinden de etkilenmektedir. Ücretsiz aile işçisi kadınlar için çocuğun ekonomik değeri önemli iken esnaf ve sanatkâr kadınlar için ekonomik değer daha azdır. Beyaz yakalı kadınlar ise ekonomik değere diğer iki grup kadından daha az önem vermektedirler. Ana babanın eğitim düzeyi arttıkça çocuğun ekonomik değerine verilen önem azalmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çocukların psikolojik değerinin, refah düzeyi yüksek yerlerde ve kentlerde yüksek olduğu görülmektedir. Buralarda çocuğun aileye ekonomik katkı sağlaması söz konusu değildir. Aksine çocuk bir maliyet kaynağıdır. Çocuk sahibi olmanın ekonomik anlamı yoktur ancak pek çok aile yine de çocuk sahibi olmak ister. Burada önemli olan çocuğun verdiği manevi hazdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Refah ve sosyo-ekonomik düzeyi düşük kırsal toplumlarda, yetişkin evlâda maddi bağımlılık nedeni ile yüksek doğurganlık oranlarına rastlanmaktadır. Çocuğun ekonomik değerini ve yaşlılık güvencesi değerini ön planda tutan sosyalleşme değerleri ve özellikle erkek evlât tercihi yaygındır. Ataerkil toplumlarda erkek evlât daha güvenilir bir yaşlılık güvencesi ve ekonomik fayda kaynağıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bu yaklaşımla üç farklı aile modeli geliştirilmiştir: • Bağımlılık modeli •Bağımsızlık modeli •Duygusal, psikolojik bağlılık modeli
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bağımlılık modeline, ataerkil aile yapısına sahip, aile ve insan ilişkilerinin güçlü bir şekilde korunduğu geleneksel kırsal toplumlarda rastlanmaktadır. Dünyanın birçok yerinde yaygındır. Yapısal geniş aile ya da işlevsel geniş aile özelliklerine sahiptir. İşlevsel geniş aileler, hane halkı yapısı bakımından çekirdek yapıya sahip olsalar da tarımsal üretim ve tüketim, çocuk bakımı, evde yiyecek üretimi gibi aile işlevlerini paylaştıkları için geniş aile gibidirler. Aile diğer akrabalarla bağımlılık içindedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sanayileşmiş, kentlerde yaşayan, orta sınıf Batı toplumunun ideal aile tipi ise bağımsızlık modeli yardımı ile incelenmektedir. Bu toplumda ayrışmışlık kültürü (bireycilik) egemendir. Bu modelde hem aile diğer ailelerden hem de aile bireyleri birbirlerinden bağımsız ve ayrışmıştır. Bu model gerçek durumdan çok ideal ya da normatif olanı yansıtmaktadır çünkü bulgular Batı ailelerinde de bir miktar karşılıklı bağımlılığın varlığına işaret etmektedir. Bağımsız aile modeli refah düzeyi yüksek, kentleşmiş ve sanayileşmiş, ileri teknolojiye sahip toplumlarda görülürken karşılıklı bağımlılık modeli refah düzeyi düşük, kırsal, tarımla uğraşan sanayi öncesi toplumlarda görülmektedir. Modeller arasındaki fark ayrışmışlık kültürü (bireycilik) ve ilişkililik kültürü (toplulukçuluk) arasındaki farkı da yansıtmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Modernleşme varsayımı, sosyo-ekonomik gelişme ile birlikte karşılıklı bağımlılık modelinden, bağımsızlık modeline doğru bir geçiş olacağını ileri sürmektedir. Ancak, Kâğıtçıbaşı, modernleşme varsayımının kültürü dikkate almadığını ve yapılan araştırmaların sosyo-ekonomik yapıdaki değişime rağmen kültürlerde belli bir devamlılığın korunduğuna işaret ettiğini yaşamın toplumu etkilemesine rağmen, kültür ve sosyalleşme biçimlerinde genel bir devamlılığın var olduğunu göstermektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sosyo-ekonomik gelişme ile birlikte azaldığı gözlenen ekonomik değeri ifade etmek için modelde kullanılan farklı göstergeler aşağıda sıralanmaktadır: •Yaşlılık güvencesi • Yaşlılıkta parasal destek • Ev işinde yardım • Maddi yardım
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yeni model diğer iki modelden farklı olmakla birlikte bazı özellikleri açısından bunlarla örtüşmektedir. Diğer modelleri kısaca hatırlayacak olursak bağımlılık modelinin belirleyici niteliği hem maddi hem de duygusal anlamda ailesel ve bireysel bağımlılıktır. Bağımsızlık modelinin temel özelliği ise her iki anlamda da ailesel ve bireysel bağımsızlığın söz konusu olmasıdır. Üçüncü model olarak Kâğıtçıbaşı’nın geliştirdiği duygusal/ psikolojik bağımlılık modelinde ise duygusal alanda aileler ve aile bireyleri arasında karşılıklı bağımlılık görülürken, maddi alanda hem birey, hem de aile düzeyinde bağımsızlık söz konusudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?