Soru 1
Soru arşivi yükleniyor…
Anadolu AÖFDersDeneme sınavı (kaynak yayını)Ünite çalışması
Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
- Mevcut soru
- 232
Sorular
1–20 / 20 çoktan seçmeli soruFiltreler ve soru numarası
229 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Ders araçları ve arşiv bilgisi
Bu sayfada: 0/20 · 0 doğru · 0 yanlış · 20 boş
İlerleme yükleniyor…
Bu sayfadaki sorulara hızlı git
Bir seçeneği işaretlediğinde cevap gösterilir. Klavyede Tab ile sorulara, ok tuşlarıyla seçeneklere geçebilirsin.
- Soru 2
Latifi, tezkiresini yazmadan önce en çok kimden etkilenmiştir?
Sonraki soru ↓ - Soru 3
Osmanlılarda umumi tarihler dışında müstakil biyografi kitabı olarak kaleme alınan ilk örnek aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Sonraki soru ↓ - Soru 4
Ahdî Tezkiresi olarak da bilinen Gülşen-i Şuara kaç razvadan oluşmaktadır?
Sonraki soru ↓ - Soru 5
Latifî’nin tanınıp bilinmesini sağlayan ilk eseri hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 6
"Hasan Çelebi, 1603 tarihinde Zagra kadısı iken hastalandı ve arpalık suretiyle Reşit kazasını talep edip oraya atandı. Burada 1604 yılında öldü." Hasan Çelebi ile ilgili bilgide yer alan "arpalık" sözcüğü ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
Sonraki soru ↓ - Soru 7
Carullahzade lakabıyla tanınan aşağıdakilerden hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Latifi'nin eserlerinden değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 9
Farklı nüshaları bulunan yazma veya matbu eserlerin aralarındaki farklıkları tespit ederek aslına en uygun metne ulaşmaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyılın en son tezkiresi olarak kaleme alınmıştır?
Sonraki soru ↓ - Soru 11
Belli bir meslekte tanınmış kişilerin, başta şairler olmak üzere, velilerin, hattatların, mimar ve musiki ustalarının, hatta usta bir çiçek yetiştiricisinin hayat ve sanatından söz eden edebî türün adı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Sonraki soru ↓ - Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Gelibolulu Âlî'nin edebî eserlerinden biri değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 13
"Molla Camî’nin, Baharistan isimli eserini sekiz ravzaya ayırdığını, bir ravzasında şairlerden söz ettiğini; Emir Devletşah’ın Tezkiretü’ş-şuara adlı bir eser yazdığını ve onda şairleri topladığını belirtir" öncüldeki bilgide yer alan "Ravza" ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
Sonraki soru ↓ - Soru 14
Türk biyografi geleneği aşağıdakilerin hangisi öncülüğünde gelişmiştir?
Sonraki soru ↓ - Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Beyanî'nin bahsettiği Hasan Çelebi Tezkiresi’nde olmayan dört şairden biri değildir?
Sonraki soru ↓ - Soru 16
Latifi Tezkiresi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Sonraki soru ↓ - Soru 17
"Belli bir meslekte tanınmış kişilerin hayat ve sanatından söz eden edebî türün adı" aşağıdakilerden hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 18
Bir sanat dalı üzerine üretilen düşünce ve teoriler bütününe ne ad verilir?
Sonraki soru ↓ - Soru 19
Gelibolulu Ali'nin en önemli eseri hangisidir?
Sonraki soru ↓ - Soru 20
16.yüzyılın en son tezkiresinin adı nedir?
Görselli sorular
3 soruSoruyu oku ve A–E arasından cevabını seç. Seçiminden sonra doğru cevap gösterilir.
Görselli sorular: 0/3 · 0 doğru · 0 yanlış · 3 boş
İlerleme yükleniyor…
- Görsel soru 1
Görsel soru 1
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓ - Görsel soru 2
Görsel soru 2
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓ - Görsel soru 3
Görsel soru 3
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Kısa cevaplı konu soruları
25 soruKendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
Kendi değerlendirmen: 0/25 · 0 bildim · 0 tekrar · 25 değerlendirilmedi
İlerleme yükleniyor…
- Kısa cevap · Soru 1
Türk edebiyatı tarihi açısından şair ve yazarların edebî eserleri başta olmak üzere tezkireler, çeşitli biyografi kitapları, tarihler, bibliyografyalar, sözlükler, seyahatnameler ve belagat kitapları başlıca kaynaklardır. Bu kaynakların hepsi önemli olmakla birlikte şair tezkirelerinin neden biraz daha ayrıcalıklı yeri vardır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Çünkü şair tezkireleri hem şairlerin biyografilerini hem de şiirlerinden örnekleri içerir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 2
Tezkire, Arapça z k r kökünden türemiş, tefile vezninde bir kelime olup ne anlamına gelmektedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Hatırlamaya vesile olan şey anlamına gelir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 3
Tezkire, belli bir meslekte tanınmış kişilerin, başta şairler olmak üzere, velilerin, hattatların, mimar ve musiki ustalarının, hatta usta bir çiçek yetiştiricisinin hayat ve sanatından söz eden edebî türün adı olmuştur. Şairlerin toplandığı bu tür biyografik eserler sadece tezkire olarak zikredildiği gibi başka hangi isimlerle de zikredilir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tezkire-i şuara ve Tezkiretü’ş-şuara diye de zikredilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 4
Sıra halinde üst üste konulmuş şeyler; zümre, sınıf, nesil ve kuşaklar. Aynı çağda yaşamış, aynı bilim dalıyla uğraşmış, kişilerin biyografilerinin anlatıldığı eserlerin genel adına ne ad verilir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tabakat
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 5
15.yüzyılın ikinci yarısında, Hüseyin Baykara döneminde, Çağatay devletinin ve bölgenin en önemli kültür merkezi olan bugün Afganistan’ın kuzeybatısında yer alan, İran ve Türkmenistan’a sınırı olan şehirin adı nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Herat
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 6
Çağatay Türkçesi’yle yazmış olduğu Mecalisü’n-nefais (y.1491) adlı eseri, Türk edebiyatında tezkire türüne ilk örnek sayılan, ayrıca Türkçe’deki pek çok türde ilk çalışmanın sahibi olan (1441- l50l) yılları arasında yaşamış olan Özbek şairi kimdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Ali Şir Nevayî
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 7
Mecalisü’n-nefais, Çağatay edebiyatı, özellikle de İran edebiyatı için çok mühim bir kaynaktır. Fakat asıl önemli yanı hangi tezkirelere modellik etmiş olmasıdır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Anadolu’da meydana gelen tezkirelere modellik etmiş olmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 8
Herat ekolu tezkireleri olarak adlandırılan Ali Şir Nevayî ile birlikte bu ekolün başlıca temsilcelerinden sayılan Farsça yazılmış Baharistan (y.1497) adlı biyografik eserinin ve Tezkire-i Devletşah (y.1487) adlı şair tezkirelerinin sahipleri olan iki şair kimlerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Camî ve Devletşah
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 9
Batı Türkçesi geleneğinde de biyografi önce umumi tarihlerin içinde yer aldı. Umumi tarihler dışında bizde müstakil biyografi kitabı olarak kale me alınan ilk örnek, Lamiî’nin (ö.1532) Nefahatü’l-üns’ün tercüme ve zeylini içeren Fütuhu’l-mücahidin li Tervihi Kulubi’l-müşahidin (y.1520) adını taşıyan eseridir. Şairler tezkiresi olarak ilk örnek ise kim tarafından kaleme alındı?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Şairler tezkiresi olarak ilk örnek Sehî bey tarafından kaleme alındı.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 10
Latifî bizde türle ilgili olarak ilk kez tezkire adını kullanan yazardır. Onu izleyerek daha sonra bu vadide eser veren on üç yazar da eserine tezkire adını vermiştir. Türk edebiyatında şair biyografisi, yani tezkire olarak kaç adet eser vardır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
35 adet eser vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 11
Tanrı’nın insanlara verdiği en değerli nesne konuşma ve yazma yetisidir. Bu yüzdendir ki şiirin tarihi insanla yaşıttır ve ilk şiir Hz. Âdem tarafından söylenmiştir. Bu bölümde bazan tezkireci eserini hangi yöntemleri kullanarak yazdığını ve eserine girecek isimleri nasıl seçtiğini de anlatır. Bu yüzdendir ki tezkirelerin bir bölümünün mukaddimesi “ Bir sanat dalı üzerine üretilen düşünce ve teoriler bütünü” demek olan orjinal birer ne denemesi gibidir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Poetika
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 12
İlk örnek olan Sehî Tezkiresi, üslûp, ifade ve terminoloji açısından da acemilikler gösterir. Bu konuda Latifî Tezkiresi daha sonraki yazarlara modellik etmiştir. Latifî eserini kendi çağının yazı dili ile fakat bu eserin bilgi vermeyi hedefleyen bir çalışma olduğunu da unutmadan kaleme almıştır. Kendisinden sonra tezkire yazan Hasan Çelebi, Sâlim ve Râmiz süslü ve mutantan bir anlatımı tercih etmişlerdir. Aralarında bu manada üslup farkı bulunmasına rağmen tezkireler, aynı sanat ve kültür telakkisinin ürünleri oldukları için biçim ve muhteva yanında neler bakımından da benzerlik gösterirler?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Üslup, dil ve terminoloji bakımından da benzerlik gösterirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 13
Bugün Afganistan sınırları içerisinde bulunan Herat şehri Timurlular döneminde önemli bir kültür merkeziydi. Timurlulardan Şahruh, Miranşah ve Ebu Said’e tahtlık görevi de yapan Herat en görkemli devrini kim döneminde yaşar?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Herat en görkemli devrini Hüseyin Baykara döneminde yaşar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 14
16.yüzyılın önemli tezkirelerinden biri Meşa’irü’ş-şuara (y.1568) adlı hacimli eserin uzun mukaddimesinde, Fars şairleri hakkında Devletşah ve Molla Camî’nin tezkire yazdıklarını, Nevayî’nin Mecalisü’n-nefais adında bir tezkire tertip ettiğini söyleyerek Herat tezkireleri hakkında bilgi sahibi olduğunu ifade eden şair kimdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Âşık Çelebî
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 15
Divan edebiyatı geleneği içinde yazılan eserlerde bölümleri ifade etmek için kullanılan aynı zamanda bahçe, cennet bahçesi anlamına gelen kelimenin adı nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Ravza
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 16
Tezkirenin her tabakası başında o tabaka için Türkçe açıklama ve her tabaka sonunda-sekizinci tabaka hariç-ise yine “Bir eksiği tamamlamak için katılan şey anlamına gelen” Türkçe bir kısım bulunmaktadır. Bir eksiği tamamlamak için katılan şey anlamına gelen kelimenin adı nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tetimme
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 17
Bir mısranın iki cüzunü metatez ile başka bir mısra oluşturma ve bu şekilde bir beyit teşkil etme tarzında olan kafiyelerine ne ad verilir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tard u aks
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 18
Sehî Bey’in “Tabaka” adını verdiği sekiz bölüm ile Ali Şîr Nevayî’nin “Toplanılacak yer, toplantı mekânı demek olan ve Mecalisü’n-nefais’te, ön sözden sonraki bölümlere verilen ad anlamına da gelen” sekiz bölüme verdiği ad ne idi?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Meclis
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 19
Eskiden taşrada memur olan vezir veya amirlerin mektupçuluk vazifesini gören memura ne ad verilirdi?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Divan Kâtibi
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 20
Bir vakfın idaresine bakan kişiye Mütevelli denirdi. Vakıf işlerine bakma görevine ne ad verilirdi?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Tevliyet
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 21
Tezkire türünün özellikleri nelerdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
16. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar devam eden tezkire türü, geniş zaman dilimi içinde farklı biçimsel görünümlerle karşımıza çıkar. Bu eserler Herat ekolü tezkirelerini kendilerine örnek almakla birlikte, başta tertip tarzı olmak üzere birçok değişikliğe de uğramışlardır. Herat tezkireleri tasniflerini tabaka üzerine kurarken bizde bu yöntemi Latifî çok pratik bir şekle dönüştürmüş ve şairleri alfabetik olarak sıralamaya başlamıştır. Latifî’den sonra bu çağdaş usul, küçük istisnaları dışında Türk tezkireciliğinin vazgeçilmez tertip tarzı olmuştur. Latifî sadece tertip tarzıyla değil, biyografiye kazandırdığı ivme ile artık klasik biyografinin sınırlarını çizmiş, Aşık Çelebi ve antoloji tipi tezkireler hariç kendinden sonraki biyografi yazarları büyük ölçüde onu izlemişlerdir. Başka bir ekol olan Aşık Çelebi, tertip tarzının kullanışsızlığı ve ortaya koyduğu geniş biyografi yapısı, çok özel yeteneklere ihtiyaç gösterdiğinden kendisinden sonra pek takipçi bulamamıştır. Sehî ve Ahdî dışındaki 16. yüzyıl tezkirecileri, şairlerin kendilerine has bir sınıf olduklarına, meslek ve diğer sosyal ölçülerine bakılmaksızın bir bütün olarak ele alınmaları gerektiğine inanmışlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 22
Türkçe şair biyografisi yazma geleneği nasıl başlamıştır?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Türkçe şair biyografisi yazma geleneği Doğu Türkçesi’nde başlamış olmakla birlikte bu yazı dilinde gelişimini sürdürememiş, Nevayî’den sonra ancak Sadıkî ile ikinci bir örnek verebilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 23
Türkçe Şair biyografisi yazma geleneğinin Osmanlı Dönemi’nde devam edebilmesinin altında yatan başlıca sebep nedir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Türün bu coğrafya yerine Osmanlı Devleti içinde hayatını devam ettirebilmiş olmasının sebebi, uzun ve istikrarlı bir devletin varlığı ile mümkün olabilmiştir. Orta Asya’da tersine bir yapı söz konusu olduğu için, başka kültür ve sanat faaliyetleri gibi, 16. yüzyıldan sonra yeni örnek üretilememiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 24
Latifi kimdir?
Sonraki soru ↓Yayımlanmış cevap
Latifi (1491-1582), Kastamonu’da doğmuştur. Asıl adı Abdüllatif’tir. Hatibzadeler diye anılan köklü bir aileye mensup olan Latıfi’nin atası, Fatih dönemi şairlerinden Hamdi Çelebi’dir. Kastamonu’da başladığı ilköğrenimini yarıda bırakarak İstanbul’a gelen Latıfi burada katip olmuştur. Gördüğü eğitim süresi ve seviyesi hakkında bilgi yoktur. Ancak, şiir ve inşa alanında iyi bir altyapı ile kendini yetiştirdiği bir gerçektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
- Kısa cevap · Soru 25
Latifi’nin tanınmasını sağlayan eseri hangisidir?
Yayımlanmış cevap
Latıfi katiplik mesleğine girdikten sonra, devrin önemli şairlerinden defterdar İskender Çelebi’ye Bahariyye kasidesini sunmuştur. Bu kaside vasıtasıyla hem tanınmış hem de karşılık olarak Belgrad imaret katipliğine tayin edilmiştir. Uzun yıllar Rumeli’de kalan ve imaret katipliklerinde bulunan LAtıfi, 1543 yılında elli iki yaşında İstanbul’a dönmüştür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
SIK SORULAN SORULAR
Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri hakkında
Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri sayfasında kaç soru var?
Bu derste 20 çoktan seçmeli, 3 görselli ve 209 kısa cevaplı soru bulunuyor. Her soru türü en fazla 25 soruluk sayfalara ayrılır.
Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri soruları nasıl çözülür?
Çoktan seçmeli ve görselli sorularda bir seçeneği işaretlediğinde doğru cevap gösterilir. Kısa cevaplı sorularda önce cevabını düşün, sonra kaynak cevabı açıp kendini değerlendir. Zorlandığın soruları yeniden çalışabilir, ilerlemeni aynı tarayıcıda sürdürebilirsin.
Bu arşiv belirli bir yılın tam sınavı mı?
Hayır. Yılı ve sınav türü doğrulanabilen kayıtlarda bu bilgi soru kartında gösterilir. Arşiv, tüm yılların eksiksiz resmî sınav kitapçığı olarak değerlendirilmemelidir.