Kısa cevap · Soru 151
Enderunlu Fazıl'ın eserleri nelerdir?
Yayımlanmış cevap
Divan Çenginame Defter-i Aşk Hubanname Zenanname
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
385 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Divan Çenginame Defter-i Aşk Hubanname Zenanname
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
• Tarih düşürme sanatındaki ustalığından ötürü “müverrih” sıfatıyla anılan Sürurî’nin asıl adı Osman’dır. • Adanalıdır. • Şairliğinin ilk beş yılında Hüznî mahlasını kullandıktan sonra hamisi Şeyhülislam Yahya Tevfik Efendi’nin tavsiyesiyle Sürurî’yi tercih eder. • Hiciv ve hezel türündeki şiirlerinde ise Hevayî mahlasını kullanır. • III. Selim’e bir kaside sunan şair, bu kaside sayesinde atandığı görevle memuriyet hayatını noktalar. • Sürurî, hayatı boyunca üç evlilik yapmış, üçüncü evliliğinden bir kızı olmuşsa da doğumundan kısa bir süre sonra vefat etmiştir. • Kızının ölümünden altı yıl sonra da kendisi ölmüştür (1229/1813).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şeyh Galip, eserinin Sebeb-i Teilîf başlıklı bölümünde, günün birinde bir dostlar meclisinde bulunduğunu, oradaki şairlerle yaşadığı bir tartışma neticesinde Hüsn ü Aşk’ı yazmaya karar verdiğini okuyucusuyla paylaşmıştır. Şeyh Galip, dostları karşısında geliştirdiği söylemlerle yükümlülük altına girdiğini düşünmüş ve söylediklerinin kanıtı olacak bir eser ortaya koymaya karar vermiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Anlatım tekniklerinden tahkiye ve tasvirin kullanıldığı eserde, klasik mesnevilerdeki mukaddime, hikâye ve hatime bölümlerine yer verilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hüsn ü Aşk’ta, Âğâz-ı Dâstân-ı Benî Mahabbet başlığıyla eserin hikâye bölümü başlatılmıştır. Sonra Benî Muhabbet kabilesinin meclisleri, avları ve baharları sırasıyla tasvir edilmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hikâyenin ardından Şeyh Galip, Fahriye-i Şairane başlığı altında şairliğini övmüş, şiir anlayışından söz etmiş, sonra hatime bölümüyle mesnevisini bitirmiştir. Şair, eserini tamamlamasına, Kuran-ı Kerim’den yaptığı “hitâmuhu’l-misk” alıntısıyla tarih düşürmüştür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
26 yaşında.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Başlangıçta kendinden önceki büyük divan şairlerinin yolunda giden Şeyh Galip, daha sonra Hoca Neşet’in yönlendirmesiyle Şevket-i Buharî’yi okumaya başlayınca onun üslubunda edebî şahsiyetini bulmuştur. Bu dönem, şairin kendi ifadeleriyle söyle-yecek olursak “kudema tavrı” yerine “Şevketane tavır” yani “Şevket tarzı”nı, “köhne zemin” yerine “taze zemin”i yerleştirdiği dönemdir. Onun Şevketane tavır, Şevket tarzı veya taze zemin, nev-zemin olarak adlandırdığı şey, bugünden bakıldığında tam olarak Sebk-i Hindî’ye karşılık gelmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yabancı kelimelerin, yalın hâlleriyle değil, daha ziyade birleşik sıfatların da içinde yer aldığı zincirleme tamlamalar biçiminde kullanılmaları, metinlerin anlaşılmasını zorlaştırmıştır. Zincirleme tamlamaların kolay anlaşılamaması da uzunluklarından değil, çok farklı yapıların aynı tamlamada yer almasından kaynaklanmaktadır. Birleşik isimlerin, birleşik sıfatların, soyut kavramları somutlaştıran alışılmamış bağdaştırmaların içinde yer aldığı tamlamalarda, anlam girift ve ulaşılması güç bir hâl almıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
O, göze konuşma ve susma, gamzeye gammazlık özellikleri vermiş; ayrıca sözün sıcak veya soğuk, acı veya tatlı olmasından, hatta sözü saça benzeterek onun kokusundan, bir başka yerde ise renkli kokudan söz etmiştir. Bunların her biri birer çoklu duyulamadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hüsn ü Aşk adlı eseri elde etmiştir. Şeyh Galip, bu eserini 1782-1783 yıllarına karşılık gelen altı aylık bir süre de yazmıştır. Birçok defa yeni harflerle de basılan eser, son olarak Muhammet Nur Doğan tarafından yayımlanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mevlevihanede haftada iki gün Mesnevi dersleri veren Galip, bir süre sonra Sultan Selim tarafından mesnevihan atama yetkisiyle yetkilendirilince, bütün Mevlevi şeyhlerinin üstünde bir makama yükselmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Galip’in şiirinde hem eski hem de kendisinin “tâze mazmûn” dediği yeni mazmunlar yer almıştır. Fakat onun mazmunlarını anlayabilmesi için okuyucunun da donanım sahibi olması gerekmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Galip’in “çeşm-i hâb-âlûde-i baht-ı siyâh” tamlamasına, “kara bahtın uykulu gözü” biçiminde bir anlam verilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Modern Türk şiirinde Ahmet Haşim, Behçet Necatigil, Asaf Halet Çelebi, Sezai Kara-koç ve Hilmi Yavuz gibi ustalar Şeyh Galip’in şiirlerinden yararlanmışlardır. Öyle ki gelenekten faydalanma sorununun gündeme geldiği her ortamda Şeyh Galip, başköşeye oturtulmuştur. Hüsn ü Aşk kadar modern Türk edebiyatına kaynaklık etmiş başka bir mesnevi yoktur. Ahmet Hamdi Tanpınar, Huzur’da; Orhan Pamuk, Kara Kitap adlı romanın-da Şeyh Galip’e ve Hüsn ü Aşk’a göndermelerde bulunmuştur. Fazıl Hüsnü Dağlarca, Şeyh Galip’e Çiçekler başlığı altında Hüsn ü Aşk vezninde şiirler söylemiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Galip’in bu eseri, Mevlevi dedelerinden Yusuf Sineçak’ın Cezire-i Mesnevi adlı eserinin şerhidir. Şair, adı geçen eserin her cildinden 100 beyit seçmiş ve bu seçkinin başına 99, sonuna da 5 beyit eklemek suretiyle 704 beyitlik bir eser oluşturmuştur. Eserde, Farsça bilmeyenler için seçilen bazı kelimelerin Türkçe karşılıkları verilmiş ve beyitler açıklanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
: Galip’in lafızda aradığı en önemli özellik aşinalıktır. Çünkü o, güzel anlamın ancak aşina (=tanıdık, bilinen) lafız ile kendini göstereceğini düşünmektedir. Galip’e göre, İrem bahçesinde yabani otlara yer olmadığı gibi, şiirde de bilinmeyen, ilk defa duyulan lafızlara yer yoktur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hüsn ü Aşk mesnevisi, 2042 beyit ve her biri altışar bent olan dört tardiyyeden oluşan bir eserdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şeyh Galip Divanı’nın Türkiye’deki kütüphanelerde otuzdan fazla yazma nüshası bulunmaktadır. Eser, ilk olarak 1252/1836 yılında Kahire Bulak Matbaası’nda eski harflerle basılmıştır. Bu baskıda, divanın yanı sıra şairin Hüsn ü Aşk mesnevisi de yer almaktadır. Ayrıca 1336/1918 yılında İstanbul’da Şeyh Galip, Divan ve Hüsn ü Aşkından Müntehab Parçalar adıyla eski harfli bir başka baskı daha yapılmıştır. Divan üzerinde Muhsin Kalkışım ve Abdulkadir Gürer ayrı ayrı doktora çalışması yapmış; eser, yeni harflerle 1993’te Naci Okçu ve 1994’te Muhsin Kalkışım tarafından yayımlanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şiirlerinde Ruhî-i Bağdadî ile Nevizade’den bahsetmesi ve Koca Ragıp Paşa’nın Münşeat’ından söz etme-si, onun bu şairleri de okuduğunu göstermektedir. Bütün bu isimler ve onların kişisel üs-luplarındaki farklılıklar, Şeyh Galip’in üslup özellikleri hakkında da fikir vermektedir. Fuzulî’nin âşıkane, Bakî’nin rindane, Nabî’nin hikemî ve Nedim’in mahallî-folklorik söyleyişle öne çıktığı bilinen bir gerçektir. Bu gerçekten hareketle Galip’in bütün bu farklı üs-luplardan beslenerek kendi kişisel üslubunu oluşturduğunu, dolayısıyla bu üsluplardan izler taşıdığını, Nefî’den başlayarak XVII ve XVIII. asır şairlerinin hemen hepsini farklı düzeylerde ve farklı yönleriyle etkileyen Sebk-i Hindî’yi ise onun en büyük temsilcilerinden biri sayılacak kadar çok yansıttığı söylenebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tezat sanatının Sebk-i Hindî şiirindeki biçimi basit değildir. Çünkü burada asıl olan zıt anlamlı sözcüklerin aynı ifade içinde kullanılması değil, bu sözcüklerin aynı kavram üzerinde birleşmesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cami, tekke ve türbe gibi mekanların mezarlık olarak da kullanılan etrafı duvar veya parmaklıkla çevrilmiş bahçe kısmıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bu bağlamda örnek olarak dev, cadı, peri, gulyabani, ateş denizi, mumdan gemi, vahşi hayvanlar; Sühan’ın bülbül, papağan ve sülün kılığında görünmesi gibi unsurlar sayılabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Esrar Dedenin ölümünden bir yıl sonra Şeyh Galip de hastalanarak yatağa düşmüş ve 3 Ocak 1799’da vefat etmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hemen her şair üzerinde farklı düzeylerde ve farklı özellikleriyle etkili olan Hint üslubu; Şeyh Galip, Arpaeminizade Samî ve Halepli Edip dışında önemli bir temsilci yetiştirememiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?