Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
175 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Ahmed-i Rıdvan, Taşlıcalı Yahya, Lamiî, Gelibolulu Âlî, Şemsettin-i Sivasî ve Celilî bu asrın hamse sahibi şairleridir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yusuf u Züleyha, Leyla vü Mecnun, Ferhad u Şirin ve Şem ü Pervane şeklinde sıralanabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yusuf ile Züleyha arasındaki aşk, mesnevi tarzında en çok işlenen konudur. Şairlerin bu ilgisinde Yusuf ile Züleyha kıssasının kutsal kitaplarda yer almasının payı büyüktür. Hikâyenin olay örgüsünü Yusuf ile Züleyha’nın rüyaları, Yusuf ’un kervanla Züleyha’nın düğün alayıyla Mısır’a gidişi, Yusuf ’un köleliği ve zindan süreci ile buradan kurtulup ikbal bulması ve Züleyha ile kavuşmaları oluşturur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İlk kez Genceli Nizamî tarafından mesnevi biçiminde Farsça olarak işlenmiştir. XVI. yüzyılın bilinen ilk Leyla vü Mecnun mesnevisi Sinan Behiştî tarafından 1506 yılında yazılmıştır. Aynı konuyu işleyen Kadimî, Celilî, Sevdayî, Larendeli Hamdî, Celalzade Salih ve Halife’nin mesnevileri de günümüze ulaşmıştır. Ahmed-i Rıdvan’ın Leyla vü Mecnun mesnevisi ise eksiktir. Azeri sahasında da bu konuyu Fuzulî ve Hakirî işlemiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hüsrev ü Şirin/ Ferhad u Şirin
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ahmed-i Rıdvan’ın Hüsrev ü Şirin’i 6308 beyitlik oldukça hacimli bir mesnevidir. Şair, eserini yazarken hem Nizamî’nin hem de Şeyhî’nin eserinden yararlanmıştır. Kimi olayları verirken Nizamî’ye kimilerinde ise Şeyhî’ye uymuştur. Şeyhî’nin planını, bir iki nokta dışında aynen uygulamıştır. Hatta mesnevi içindeki gazellerden çoğu ve terci-bent Şeyhî’ye naziredir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İnsanın, aşk uğruna maddi varlığından vazgeçmesinin, tasavvuf şiirinde ise Tanrı’nın varlığında yokluğa erişmenin simgesi olan şem (mum) ile pervane (kelebek) hikâyesi kitap düzeyinde ilk defa Fars şiirinde Ehli-i Şirazi tarafından işlenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
En güzel Gül ü Bülbül mesnevisini yazmıştır. Kara Fazlî’nin Gül ü Bülbül mesnevisi alegorik (temsilî) bir eser niteliğindedir. İlk bakışta beşerî bir aşk hikâyesini anlatır gibi görünen eser, şairin mesnevinin sonunda hikâyede kullandığı sembollerin karşılıklarını vermesiyle tasavvufi bir kimliğe bürünür. Dönemin en önemli mesnevileri arasındadır. Eser, aruzun “fe‘ilâtün mefâ‘ilün fe‘ilün” kalıbıyla yazılmıştır. Klasik mesnevi tertibine uygun olarak tevhit, münacat, naat, sebeb-i telif bölümlerinden sonra esas konuya geçilir. Eserin gerek şahıs kadrosu gerekse mekânı, divan şiirindeki bağ/bahçe imajının unsurlarıyla oluşturulmuştur. Mesnevinin kahramanları, Rum ülkesinin padişahı Bahar Şah’ın oğlu Gül ile yine bir şehzade olan Bülbül’dür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Vamık u Azra
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yunan ülkesinde evlat hasreti çeken bir hükümdar vardır. Danışmanı sihirle annesi olmayan Salaman adında bir çocuk meydana getirir. Sütanne olarak Absal adlı genç kız seçilir. Salaman büyüdükçe ona aşık olur. Absal da ona aşık olur. Hükümdar aşıkları ayırmaya çalışır. Aşıklar kaçar. Hızır aşıklara yardım eder. Hızırın yardımıyla tehlikeleri aşarlar. Yunan ülkesine geri dönerler. Hükümdar yine ayırmaya çalışır. Aşıklar en son ateşe kendilerini atmak ister Absal ölürken Salaman babasının yardımıyla kurtulur. Bu süreçte Hükümdarın bilge danışmanı onun aşkının boyutunu değiştirerek Salaman’ı ebedî güzelliğin âşığı hâline getirir. Onun bu hâlini gören hükümdar, öğütler vererek tacını ve tahtını Salaman’a bırakır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şah ile Geda’nın aşkı üzerine kurgulanan bu hikâye, ilk defa Fars edebiyatında Hilalî tarafından mesnevi tarzında işlenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Eseri, XVI. yüzyıl şairleri içerisinde özel bir öneme sahiptir. Şairlik kudreti, eserlerindeki başarısı bir yana, onu asıl değerli hâle getiren yazdığı mesnevilerin özgünlüğüdür. O, klasik konularda yazdığı mesnevilerine bile bir özgünlük katabilmiştir. Şah u Geda mesnevisi de bunlardandır. Eser, aruzun “fe‘ilâtün mefâ‘ilün fe‘ilün” kalıbıyla yazılmıştır. Yahya Bey, önceki aşk hikâyelerinin Mecnun ve Ferhad gibi kahramanlarının maddî bir karşılık bekleyerek aşk ıstırabı çektiklerini belirterek, mesnevisini bu tür kaygılardan soyutlanmış bir aşk anlayışı üzerine inşa eder. Yahya Bey’in mesnevisinde, klasik hikâyedeki mekân değişmiştir. Olaylar İstanbul’da geçer. Mesnevi türü içinde yerli konulara yer vermesi bakımından Şah u Geda, bir dönüşümün ilk örneklerinden sayılır. Olayın mekânı İstanbul’dur. Ayasofya ve At Meydanı tasvirleri o dönem İstanbul’undan ayrıntılar sunar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cemşid ü Hurşid
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Varka ve Gülşah
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gazneliler devrinde Ayyukî, Türk edebiyatında ise ilk defa XIV. yüzyılda Yusuf-ı Meddah, XVI. yüzyılda Defteremini Mustafa Çelebi tarafından işlenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Aşk ve Macera Mesnevileri, Dinî ve Tasavvufi Mesneviler, Tarihî ve Destanî Mesneviler, Realist Yerli Mesneviler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mesnevileri arasında Mihr ü Mah, Tuhfetü’l-Uşşak, Riyazü’s-Salikîn, Mihr ü Vefa, Camiü’l-Buhur yer almaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şem ü Pervane
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Heft Peyker mesnevisidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bursalı Celilî
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mesnevi geleneği içinde hemen her konu işlenmiştir. Şiirin, daha doğrusu manzum anlatımın revaçta olduğu bir ortamda sadece estetik duyguları tatmin etmek için değil, aynı zamanda okuyucu ve dinleyicileri bilgilendirmek için de mesneviler yazılmıştır. İslam akaidinin kapsamı içinde yer alan didaktik konuların işlendiği mesnevilerin yanı sıra, İslam uygarlığı çerçevesinde oluşturulan birikimin de mesnevi nazım şekliyle ele alındığı bilinmektedir. İlkinde bilgi aktarımı esas olduğu hâlde ikincilerde mecaz ve sembol değeri kazanan konuların estetik bir çerçevede sunumu söz konusudur
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Lamiî Çelebi, Behiştî ve Şemsettin Sivasî mevlit yazmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
XVI. yüzyıl divan şairleri sadece aşk ve macera konularını değil, dinî-tasavvufi konuları işlerken de Genceli Nizamî’nin yolunu takip ederler. Onun Mahzenü’l-Esrar’ı divan şairleri tarafından örnek alınır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Doğrudan dinî ve tasavvufi konuları işleyen bu eserlerin yanı sıra temsili (alegorik) bir anlatımla da benzer konular ele alınmıştır. Lamiî Çelebi’nin Gûy u Çevgân adlı mesnevisini de hem aşk hem de tasavvuf konulu mesneviler arasında saymak mükündür
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dinî-tasavvufî mesneviler konusunda Şemsettin-i Sivasî’nin ayrıcalıklı bir yeri vardır. Çünkü o, bütün mesnevilerinde dinî ve tasvvufî konuları işlemiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?