Konuyu anla
Temel muhasebe eşitliği Varlıklar = Borçlar + Öz kaynak biçimindedir. Varlıklar, işletmenin kontrol ettiği ekonomik kaynakları; borçlar, işletmenin mevcut yükümlülüklerini ifade eder. Öz kaynak ise varlıklardan borçlar çıkarıldığında kalan paydır. Eşitlik, kasadaki para ile kârın aynı şey olduğunu söylemez.
Ortak işletmeye sermaye koyduğunda hem varlık hem öz kaynak artar. Bankadan kredi alındığında varlık ve borç birlikte artar; kredi alınması tek başına gelir veya kâr değildir. Peşin makine alımı ise nakdi azaltıp başka bir varlığı artırabilir. İşlemde başka etki yoksa toplam varlık değişmez.
Adım adım örnek
Yeni kurulan işletmeye ortak 70.000 TL nakit koyuyor. İşletme ayrıca bankadan 30.000 TL kredi alıyor. Başka işlem yok. Eşitlik nasıl kurulur?
- Sermaye girişi: nakit 70.000 TL, öz kaynak 70.000 TL artar.
- Kredi girişi: nakit ve banka borcu 30.000 TL artar.
- Toplam varlık 100.000 TL; borç 30.000 TL; öz kaynak 70.000 TL olur.
Sonuç: 100.000 = 30.000 + 70.000 TL. Krediyi öz kaynağa da eklemek, aynı tutarı iki kez saymak olur.
Kontrol noktası: Önce işlemin hangi iki unsuru etkilediğini belirle; sonra toplam varlık ile borç ve öz kaynak toplamını karşılaştır.