Konuyu anla
Gelir ve gider, nakit giriş ve çıkışıyla her zaman aynı anda doğmaz. Tahakkuk esasındaki temel düşünce, işlemin ekonomik etkisini ilgili dönemde dikkate almaktır. Bir hizmetin tamamlanmasıyla gelir doğabilir; müşterinin ödemesi daha sonra yapılabilir. Bu durumda gelir kaydı ile nakit tahsilatı ayrı işlemlerdir.
Daha önce doğmuş bir müşteri alacağının tahsili, aynı gelirin ikinci kez yazılması değildir. Benzer biçimde bir borcun ana parasının ödenmesi, tek başına yeni gider yaratmaz. Ortakların sermaye koyması da nakit girişi olsa bile satış geliri değildir. Aşağıdaki örnekler vergi, faiz ve başka ek etkiler içermeyen basit durumlardır.
Adım adım örnek
İşletme mart ayında 8.000 TL'lik hizmeti tamamlıyor. Müşteri tutarı nisan ayında ödüyor. Gelir hangi ayın işlemidir?
- Hizmet martta tamamlandığı için örnekte gelir mart dönemine aittir.
- Martta nakit yerine müşteriden alacak doğar.
- Nisandaki ödeme nakdi artırır ve alacağı kapatır; gelir yeniden doğmaz.
Sonuç: Mart: hizmet geliri ve alacak. Nisan: nakit tahsilatı ve alacağın kapanması.
Kontrol noktası: Her işlemde iki ayrı soru sor: Ekonomik olarak ne gerçekleşti? Para ne zaman el değiştirdi?