Konuyu anla
Bir tutarı yüzde r artırmak için tutarı (1 + r/100) ile; yüzde r azaltmak için (1 − r/100) ile çarp. Ardışık değişimlerde ikinci oran ilk tutara değil, değişmiş olan yeni tutara uygulanır. Bu nedenle eşit oranlı bir artış ve indirim birbirini her zaman götürmez.
Yüzde değişimi (Yeni değer − Eski değer) / Eski değer × 100 ile hesaplanır. İki yüzde oranının doğrudan farkı ise yüzde puan olarak ifade edilir. Bir oranın %20'den %25'e çıkması 5 yüzde puanlık artıştır; başlangıca göre oransal artış %25'tir.
Adım adım örnek
200 TL'lik bir tutar önce %20 artıyor, sonra yeni tutar üzerinden %20 azalıyor. Son tutarı bul.
- İlk değişim: 200 × 1,20 = 240 TL.
- İndirim yeni tutara uygulanır: 240 × 0,80 = 192 TL.
- İlk tutara göre fark 192 − 200 = −8 TL; değişim −8/200 = −%4.
Sonuç: Son tutar 192 TL'dir. %20 artış ve %20 indirim sonunda başlangıç tutarına dönülmez.
Kontrol noktası: Her oranın tabanını işaretle. 'Hangi tutarın yüzdesi?' sorusu işlemden önce gelir.