Osmanlı'nın son yüzyılında devleti kurtarmaya yönelik üç ana akım öne çıktı: Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük. Batıcılık, Adem-i Merkeziyetçilik ve Liberalizm gibi akımlar da tartışıldı. Fikir hareketleri Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı sonrasında Türk milliyetçiliğinin güçlenmesine katkı yaptı.
Bu ünitede bilmen gerekenler
- Osmanlıcılık tüm tebaayı ortak bir kimlikte birleştirmeyi amaçlıyordu.
- İslamcılık halifeliği öne çıkararak İslam dünyasında birlik arıyordu.
- Türkçülük, Ziya Gökalp'in katkısıyla kültürel ve siyasi bir akım haline geldi.
- Akımlar çözüm önerilerinde ayrılsa da devleti yaşatma hedefini paylaşıyordu.
Önemli kavramlar
- Osmanlıcılık
- Farklı din ve milletlerden tebaayı ortak Osmanlı kimliğinde birleştirme düşüncesi.
- İslamcılık
- İslam birliğini ve halifeliği esas alan düşünce akımı.
- Türkçülük
- Türk kimliği ve kültürünü merkeze alan düşünce akımı.