Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
149 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
İlerleme yükleniyor…
Bir seçeneği işaretlediğinde cevap gösterilir. Klavyede Tab ile sorulara, ok tuşlarıyla seçeneklere geçebilirsin.
Soruyu oku ve A–E arasından cevabını seç. Seçiminden sonra doğru cevap gösterilir.
İlerleme yükleniyor…
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Sonraki görselli soru ↓
Görseli tam boyutta aç ↗Görseldeki doğru seçeneğin harfini işaretle.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre sağlık, sadece hastalık ve sakatlık durumunun olmayışı değil kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam iyilik hâlidir. Çoğu kültürde sağlık “en önemli zenginlik” olarak nitelenir. Tarihimizden bugüne ve geleceğe intikal eden “olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi” şiirsel ifadesini aşan bir tanımlama muhtemelen cihanda yoktur. Fakat sağlık kavramına yüklenen anlam toplumdan topluma değişmektedir. Pekçok toplumda sağlık, hastalık veya şikâyetin olmamasıyla sınırlı olarak algılanır. Bazen de sık görülen hastalıklar olağan kabul edilir, sağlıksızlık olarak görülmez. Böyle bir tabloda DSÖ tanımı bir yandan paradigmayı zorlamakta öte yandan insanlığın en değerli cevheri olan sağlığın sayısız tanımlarını teke indirgemektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dünya Sağlık Örgütünün tanımı sağlığın ne kadar karmaşık bir durum ve kavram olduğuna dair ipuçları vermektedir. İnsanı, insan hayatını etkileyen faktörler doğal olarak sağlığı da etkilemektedir. Sağlığı etkileyen faktörlere sağlığın belirleyicileri denilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ekonomi sözcüğü; Yunanca “oikia” (ev) ve «nomos» (kural) köklerinin birleşmesinden oluşmuştur ve «ev yönetimi» anlamındadır. Çeşitli tanımları olsa da şu tanım daha açıklayıcıdır: Ekonomi, kıt üretim faktörlerinin çeşitli mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılmak üzere nasıl seçileceğini ve üretilen malların / hizmetlerin toplumun bireyleri arasında en fazla yararı sağlayacak şekilde nasıl dağıtılacağını konu alan bilim dalıdır. Kısaca, “kıtlık/azlık bilimi” de denilmektedir. Anılan süreçlerle ilgili olarak özellikle neyi, kime ve nasıl sorularının cevaplarını araştırır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Pozitif ekonomide ekonomik olaylar ve davranışlar, nedir-ne olmaktadır, nasıl olmaktadır yaklaşımıyla incelenmektedir. Bir başka ifadeyle pozitif ekonomi ekonomik olayları ve davranışları açıklamaya, durumun ne olduğu anlamaya çalışır. Örnek olarak, sigaraya uygulanan vergilerin akciğer kanseri sıklığı üzerindeki etkisini değerlendirir, yani olanı/gerçekleşeni tespit etmeye çalışır. Normatif ekonomi ise olması gerekeni araştırır. Ekonomik olayları ve davranışları iyi veya kötü şeklinde değer yargılarıyla değerlendirir. Örnek olarak, devletin engellilere parasal yardım yapmasının uygunluğunu sorgular. Pozitif ekonominin argümanları araştırmayla, veriyle doğrulanabilir veya yanlışlanabilir. Normatif ekonomininkiler ise tartışılsa da doğru veya yanlış diye nitelendirilemez; tercih ve politika meselesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mikroekonomi üreticiler, tüketiciler, pazar gibi küçük ölçekli birimleri ele alır. Üretim ve tüketim süreçleri, arz, talep vb. üzerinde durur. Makroekonomi ise ülke ve dünya ekonomisi düzeyindeki konuları ele alır. Ekonomi politikaları, kalkınma, ülkelerin refah düzeylerinin karşılaştırılması vb. konuları inceler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlık ve ekonomi arasındaki ilişki iki yönlüdür. Önce sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik sonuçlarını gözden geçirelim: 1. Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların üretkenliğini artırdıkları söylenebilir. 2. Kişisel ve ulusal geliri artırmak Sağlıklı çalışanlar işe devamsızlık yapmaz, iş gücü devir hızının düşmesine katkı yapar ve dolayısıyla daha çok kazanır. 3. Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak Endemik ve epidemik hastalıkların az olduğu yerler daha çok yatırım çeker. 4. Tasarrufları artırmak Sağlıklı insanlar daha çok kazanır ve tasarruf ederler. Bu da yatırım fonlarının artışına katkı yapar. 5. Beşerî sermayeyi geliştirmek İnsanın ekonomik bakımdan üretken olmasını sağlayan doğuştan getirdiği özellik ve yetenekleri ile bilgi beceri ve deneyimlerine beşerî sermaye denilmektedir Sağlıklılık okula ve işe devamı artırır. Dolayısıyla eğitim süresini ve sürekliliğini artırarak beşerî sermayenin niteliğini yükseltir. Fakat beşerî sermaye unsurları olan eğitim ve becerilerden farklı olarak, sağlık biriktirilemez, yani üst üste konulamaz. Sağlık ayrıca travmalar, hastalıklar ve ölüm gibi ciddi risklere maruz kalabilir. 6. Yoksulluğu azaltmak Sağlık harcamaları azalır; üretim ve gelir getirici işler artar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dünya Sağlık Örgütünün; toplumun tüm bireylerinin ekonomik olarak zorlanmadan ihtiyaç duyduğu destekleyici, önleyici, tedavi edici, rehabilite edici, hafifletici (palyatif) tüm sağlık hizmetlerine ulaşımı olarak tanımladığı ‘Genel Kapsam’ veya ‘Genel Sağlık Kapsamı’ (Universal Health Coverage) kavramı sağlığın ekonomik boyutunu algılamak bakımından önemlidir. Genel kapsam toplumun tamamının kapsanmasıyla sınırlı değildir; mümkün olduğunca tüm sağlık hizmetlerinin vatandaştan para alınmaksızın verilmesini de içermektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlığın ekonomik sonuçlarına karşılık, ekonominin de sağlık sonuçları vardır. Ekonomik performansı yüksek olan ülkelerde kişilerin gelirleri de yüksek olur. Kişiler sağlık hizmetlerinden ve ürünlerinden daha çok yararlanırlar ve daha sağlıklı olurlar. Ekonomik gelişmişlikle birlikte değişen yaşam tarzının getirdiği şişmanlık ve hareketsiz yaşam gibi sağlık açısından olumsuz sonuçlar da vardır. Ancak her hâlükârda olumlu sonuçlar ağır basmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
1. Toplumun Yaşlanması (demografik dönüşüm) 2. Hastalık profilinin değişmesi (Epidemiyolojik dönüşüm) 3. Beslenme tarzının değişmesi (Beslenme dönüşümü) 4. Konforlu yaşam isteğinin artması . 5. Sağlık kavramının kapsayıcılığının artması 6. Emek-yoğunluğu ve teknoloji-yoğunluğunun artması 7. İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması 8. Erişilebilirliğin artması 9. Koruyucu sağlık hizmetlerinde yeterli bilincin gelişmemesi 10. Protokol ve rehberlik hizmetlerinin yetersiz olması 11. Sağlık Yönetiminde yetersizliklerin olması 12. Sağlık profesyonellerinde eğitim eksikliğinin yaşanması 13. Gereksiz harcamaların yapılması
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Erişilebilirlik: Herhangi bir ürünün, hizmetin, teknolojinin veya ortamın engelliler ve yaşlılar dâhil olmak üzere herkes tarafından ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını ifade etmektedir. Erişilebilirliğin artması; ekonomik durum, ulaşım imkânları vb. faktörler sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Koruyucu sağlık hizmetlerinde yeterli bilincin gelişmemesi; sağlık personeli ve halkta, yönetici ve politik karar vericilerde koruyucu sağlık hizmetlerinin kritik önemi konusunda yeterli bilinç hala gelişmemiş durumdadır. Kitlelerin düzenli koruyucu sağlık hizmeti kullanma alışkanlık ve sorumluluğunun olmayışı, sağlık sisteminin de bunu teşvik etmemesi ve sağlıklı yaşam tarzının yaygınlaşmaması tedavi edici hizmetlerin ağır maliyetine katlanma sonucunu doğurmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlık ekonomisi; • Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi • Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi • Sağlık kuruluşlarının organizasyonu • Sağlık için kaynakların tahsis ve kullanımının verimliliği • Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri • Hastalık maliyetleri • Sağlık programlarının yararları • Yatırımların geri dönüşleri / getirileri vb. konular ile ilgilenmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İstihdam: Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasıdır. Çoğu ülkede hekimler başta olmak üzere sağlık personeli sayılarının yetersiz olduğu bilinmektedir. Bu demektir ki, sağlığın istihdamdaki payı artacaktır. Bu istihdam kapasitesi sağlık profesyonelleriyle sınırlı değildir. Sağlık alanı girişimciden hizmetliye kadar farklı profillerde yüzbinlerce kişiye iş imkânı sunmakta veya vadetmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin üç amacı vardır: 1. Sağlık; yani bireylerin ve toplumun sağlık düzeyini yükseltme 2. Cevap verebilirlik; yani hizmetten yararlanma sürecinde kişilerin sağlık dışı beklentilerinin karşılanması 3. Finansal riske karşı koruma; yani kişinin ağır sağlık harcamaları dolayısıyla yoksullaşmasını engelleme
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
ara amaçlar olarak tanımlanmış dört kavram vardır: 1. Etkililik 2. Verimlilik 3. Hakkaniyet 4. Seçim Bunlardan ilk üçünü “sağlık sisteminin ekonomik amaçları” olarak tanımlayan yazarlar olduğu gibi “sağlık sisteminin ilkeleri” diye adlandıranlar da vardır. Şimdi bu kavramları açıklamaya çalışalım: Etkililik: Hedeflere ulaşma derecesidir. İstenen sonuca ulaşmış sağlık hizmeti etkili olmuş demektir. Verimlilik: Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek demektir. Bir faaliyet aynı sonucu ne kadar küçük bir kaynakla sağlayabiliyorsa o kadar verimli kabul edilir. Hakkaniyet: Sağlık hizmetlere erişimde eşit hakka sahip olmaktır; fırsat eşitliği olarak da tarif edilebilir. “Eşitlik”ten farklıdır; zira çoğu sağlık hizmetleri eşit dağıtılamaz. Herkesin ihtiyacı az veya çok farklıdır. Dolayısıyla önemli olan, bireyin ihtiyacı olan hizmete erişmede fırsat eşitliğine sahip olmasıdır. Erişimin coğrafi, ekonomik vb. çeşitli boyutları vardır. Katkı payı, sadece İnternet üzerinden randevu alınabilmesi vb. pek çok erişim engeli olabilir
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Verimlilik: Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek demektir. Bir faaliyet aynı sonucu ne kadar küçük bir kaynakla sağlayabiliyorsa o kadar verimli kabul edilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Homojenlik; alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olmalıdır. Örneğin, ürün araba ise, alıcının almayı düşündüğü kategoride bütün satıcıların tektip ve markasız araba satıyor olması gerekir. Ürün/hizmet aynı olduğu gibi girdiler de aynı olmalıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Belirlilik; satıcı ve alıcı birbirinin beklenmedik olumsuz davranışlarına maruz kalmamalıdır. Satıcı muhtemel alıcıların hangi ürünü/hizmeti, ne miktarda, ne fiyatla ve ne zaman talep edeceğini kestirebilmelidir. Alıcı ise neyi talep edeceğini, fiyatı, miktarı, diğer özellikleri, rekabet olup olmayacağı, kimlerle yarışacağı, kendisi için uygun fiyat aralığı vb. konuları bilmelidir. Bu yukarıda açıklanan “tam bilgi”yle bağlantılı bir şarttır; talebe ilişkindir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dışsallıkların olmaması; bir ürün/hizmetin üretiminin ve tüketiminin satıcıları ve alıcıları dışındaki kişilere bir maliyet yüklemesine veya bir yarar sağlamasına dışsallık denir. Ekonomik veya sosyal yük negatif dışsallık; yarar ise pozitif dışsallık olarak adlandırılır. Tadilat yapılan evden yayılan gürültü komşuyu rahatsız ederek negatif dışsallık, aynı evin bahçesinin tadilat kapsamında çiçeklerle donatılması ise gerek görüntü gerekse kokusuyla komşu için pozitif dışsallık örneği oluşturur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
1. Homojenlik yoktur 2. Tam bilgi mümkün değildir 3. Talep belirli değildir 4. Tekelcilik bazen kaçınılmazdır 5. Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama gerekebilir 6. Dışsallıklar vardır, hatta pozitif dışsallıklar olmalıdır. 7. Bazı hizmetler kamu tarafından sunulmalıdır 8. Devletin müdahalesi kaçınılmazdır
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlığa ve sağlık hizmetlerine ekonomistler sağlık hizmetini sunan profesyonellerden farklı baktıkları ve bu farklı bakışı 1970’lerden bu yana bilimler arası bir disiplin hâline getirdikleri için sağlık ekonomisi alanı doğmuştur. İnsanların isteklerine göre bakıldığında evrendeki kaynaklar yetersiz ve çok kısıtlı kalmaktadır. Bunu sisteme, insanların savurganlığına vb. atfetmeden söyleyebiliriz ki yeryüzü bütün insanların bütün isteklerini tam olarak karşılayacak bir yer değildir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri şu şartlarda daha da yüksek hâle gelmektedir; • Toplumun nüfusu ne kadar çoksa • Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse • Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse • İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa. Toplum gittikçe büyüyorsa, kişi başına gelir gittikçe artıyorsa, sağlık düzeyleri yükseliyorsa ve toplumun çoğunluğu hastalık başlangıcı sayılacak yaşlara gelmişse sağlığın sosyal değeri artış gösterir. Ayrıca, sağlıkta yaşanan gelişmeler tamamlayıcı nitelik taşımaktadır. Başka bir deyişle, bir hastalığa karşı sağlanan başarı ve yaşama umutlarının artışı, başka hastalıklara da toplumun ve kişilerin para ödemeye razı olmasıyla sonuçlanır. Kalp hastalıklarında başarı sağlanırsa, kanser için de pay ayrılması kolaylaşır, halktan vergi veya prim alınabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sağlık Ekonomisinde kişinin hayattan sağladığı fayda iki boyutta ele alınır. Bunlar yaşam süresinde uzama ve yaşamdan alınan zevkin artırılması yani yaşam kalitesinin artırılmasıdır. Bu ölçüm ve hesaplama çabaları göstermiştir ki, ülkeden ülkeye, aynı ülke içinde ise sosyal gruplardan gruplara önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılık hem sağlığı algılayış ve onu koruyuş biçiminde, hem de sağlık için yapacağı ödemelerde razı olduğu parasal miktarlarda kendini belli eder. Daha zengin ve daha yüksek düzeyde eğitim almış kişilerin, kendilerinden daha yoksul ve daha az eğitimli kişilere göre daha uzun yaşadıkları tartışmasız şekilde kanıtlanmıştır. Sözgelişi, ABD’de yapılan bir araştırmada ailesinin gelir düzeyi toplumun ilk %5’ine giren kişilerin, toplumun son %5’lik diliminde kalanlara göre yaşamlarının %25 daha uzun olduğu bulunmuştur. Ölüm ve hastalık hızlarının düşük oluşu, neredeyse bütün sosyoekonomik ölçütlerle pozitif korelasyon (birisinin düzeyi ne kadar düşükse diğeri de o ölçüde azalan durum) göstermektedir. ABD’de siyah ırktan olanların hastalık ve ölüm ölçütleri beyazlara göre anlamlı şekilde yüksektir. Ancak “Hispanik Paradox” denilen bir tablo ortaya çıkmakta ve İspanyol kökenliler, beyazlara göre belirgin derecede kötü sosyoekonomik durumlarına karşın, daha uzun ömürlü olmaktadır. Demek ki sadece sosyoekonomik etkenler ve eğitim düzeyi ile açıklanamayan başka etkenler de işe karışmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yaşam beklentisinde kişi başına ortalama artış ile aynı dönem içinde kişi başına yıllık gelirin artışı arasında bir paralellik vardır. En çok analizin yapıldığı ülke olması bakımından ABD örneği ele alınırsa, yirminci yüzyılda beklenen ortalama ömürde 30 yıllık artışa eşdeğer olarak kişi başına 1.2 milyon dolarlık bir artış sağlanmıştır. 1970’ten 2000’e sadece kalp hastalıklarına karşı hizmetlerde gösterilen başarının karşılığı olarak her yıl ülke bütçesine 3.2 trilyon dolar katkı sağlanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İnsani Gelişmişlik Endeksi ile yapılan, yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesidir. UNDP bu indeks ile elde ettiği skorları her yıl yayımlamaktadır. Ülkemiz ekonomik güç açısından dünyada ilk 20 ülke arasına giren ama insani gelişmişlik açısından ilk 85-90 arasında yer alan bir ülkedir. Ekonomik gücümüzü kalkınmışlığa daha fazla yöneltmemiz gerektiği bu ölçütlerden ortaya çıkmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
SIK SORULAN SORULAR
Bu derste 19 çoktan seçmeli, 3 görselli ve 130 kısa cevaplı soru bulunuyor. Her soru türü en fazla 25 soruluk sayfalara ayrılır.
Çoktan seçmeli ve görselli sorularda bir seçeneği işaretlediğinde doğru cevap gösterilir. Kısa cevaplı sorularda önce cevabını düşün, sonra kaynak cevabı açıp kendini değerlendir. Zorlandığın soruları yeniden çalışabilir, ilerlemeni aynı tarayıcıda sürdürebilirsin.
Hayır. Yılı ve sınav türü doğrulanabilen kayıtlarda bu bilgi soru kartında gösterilir. Arşiv, tüm yılların eksiksiz resmî sınav kitapçığı olarak değerlendirilmemelidir.