Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
319 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Süryanilerin verdiği dini eğitimin; • İlk aşamasında metinlerin muhtasarları, • İkinci aşamada telhîsleri, • Üçüncü aşamada ise tefsîrleri çalışılmaktaydı. Yani öğrencinin eğitimde ilerlemesi, yeni metinleri çalışmasıyla değil, daha önce gördüğü metinleri gittikçe daha ayrıntılı olarak çalışmasıyla sağlanmaktaydı.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Rescher’e göre Arap İslam dünyasında ‘mantıkçı’ olarak adlandırılmayı hak eden ilk kişi Fârâbî’dir. Buradan, Fârâbî’nin Türk olduğu bilgisine dayanarak, onun, ilk Türk mantıkçısı ve filozofu olduğu sonucunu da çıkartabiliriz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fârâbî’ye kadar olan dönemde yetişen Müslüman düşünürlerin en önemlisi Kindî’dir (yaklaşık 796-866). Kindi ilk Müslüman felsefeci ve İslam dünyasında Meşşâî (Aristotelesçi) okulun ilk temsilcisi olarak kabul edilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kindî İslam dünyasında mantığın bir araç olduğu düşüncesini kendi çalışmasıyla da ortaya koyan ilk düşünürlerden biridir. Bu yönü onun mantığa en önemli katkısı sayılmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bağdat okulunun bir temsilcisi olan Farabi ilk büyük Müslüman mantıkçıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fârâbî’nin en büyük başarısı, Aristoteles mantığını hem Aristoteles’in metinlerine bağlı kalarak hem de İslam düşüncesine yakın bir anlayışla yorumlayabilmesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fârâbî’nin Aristoteles anlayışına bağlı olması demek, onun Aristoteles’e ait her düşünceyi olduğu gibi kabul etmesi demek değildir. Aksine, Aristoteles’in karanlıkta bıraktığı, sadece örneklerle açıklamak zorunda kaldığı pek çok kavramı açıkça tanımlamaya girişmiştir. Böylece Aristoteles’ten sonra gelen öğretmen anlamında ‘İkinci Öğretmen’ olarak adlandırılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
• Mantıkta Kullanılan Terimler (Kitâbu’l-Elfâz’ilMüsta’melefi’l-Mantık), • Mantığa Başlangıç (et-Tavti’atufi’l-Mantık), • Beş Bölüm (el-Fus_l’ul-Hamse), • Kategoriler (Kitâb’ul-Makûlât), • Mantığa Giriş (Îsâgûcî), • Peri Hermenias Yorumu (Kitâb’ul-İbâre), • Birinci Analitikler Yorumu (Kitâb’ul-Kıyâs’isSağîr), • İkinci Analitikler Yorumu (Kitâb’ul-Burhan), • Mantık Sanatı İçin Gerekenler (Fusûlun Yuhtâcuileyhâ fi Sınâat’il-Mantık), • Bilimlerin Sayımı (İhsâ’ul-Ulûm), • Sorulan Sorulara Yanıt (Risâletün fi Cevâbi Mesâilihi ilâ anhâ), • Retorik Yorumu (Kitab’ul-Hitâbe), • Şiir Sanatının Kanunları (Risâletün fî Kavânîni’sSınâ’ati’ş-Şi’r), • Şiir ve Ölçü Üstüne (Kitâbunfi’ş-Şii’rve’l-kavefi)
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ona göre söz dizimci, terimlerin birleştirme (terkip) kurallarına göre birbirleriyle ilişkisini belirlemeye çalışır. Mantıkçının belirlemeye çalıştığı ise, kavramların yükleme (Arapça: haml, İngilizce: predication) ilişkisine göre birbiriyle ilişkisidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hem söz dizim hem de mantık kural koymaktadır: Bir dilin sözdizimi o dilin doğru kullanılmasının kurallarını, mantık ise (her dilde) doğru akıl yürütmenin kurallarını belirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fârâbî mantığı; • Tasavvurât (kavramlarla akıl yürütmeler) ve • Tasdîkât (önermelerle akıl yürütmeler) olarak iki kısma ayırmıştır. İlkinde amacın tanımlara ulaşmak olduğunu, ikincisinde ise tasımlara ulaşmak olduğunu belirtmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İslam dünyasında Fârâbî’den sonra ilk önemli mantık anlayışını ortaya koyan düşünü İbn Sînâ olmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İbn Sînâ mantık çalışmalarının önemli bir kısmına ‘Kitabu’ş-Şifa’ başlığı altında derlediği ansiklopedik çalışmasında yer vermiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İlgili isimler şunlardır: • el-Medhal (Îsâgûcî), • el-Mekûlât (Kategoriler), • el-İbâre (Önerme), • el-Kıyas (Birinci Çözümlemeler), • el-Burhan (İkinci Çözümlemeler), • el-Cedel (Topikler), • es-Safsata (Sofistik Deliller), • el-Hitâbe (Retorik), • eş-şii’r (Poetika)
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İbn Sînâ’nın İslam mantık tarihi içindeki en önemli özelliği Aristoteles mantığının sorunlarını bağımsız bir mantık anlayışı içinde çözümleme ve çözmeye yönelmesidir. İbn Sînâ Aristoteles mantığının sorunlarını bağımsız bir mantık anlayışı içinde çözümleme ve çözmeye yönelmiş, böylece İslam’da yeni bir mantık anlayışı doğmasının yolunu açmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İbn Sînâ mantığının en dikkat çekici kısmını kipli önermeler mantığı oluşturur. Daha önce belirttiğimiz gibi, Aristoteles Organon’unda kipli önermeler ve kipli tasımlar konusunun bazı kısımlarını karanlıkta bırakmıştır. İbn Sînâ bunun farkında olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tasımlar konusunda kendinden önceki mantıkçıların kullandığı yüklemli tasım-bileşik tasım ayırımı yerine, Kıyasta iktirani istisnai tasım ayrımını yapar. İktirani tasım, sonucun ya da sonucun çelişiğinin öncüllerde açık olarak bulunmadığı kıyastır. İstis açık olarak bulunduğu kıyastır. İstisnalı tasımı nalı tasım ise, sonucun ya da sonucun çelişiğinin öncüllerden Aristoteles kaynaklı değil de Stoik kaynaklı olduğunu biliyoruz. O halde şu cümleyi kurabiliriz: İbn Sînâ mantık teorisinde, Stoik mantık unsurlarını da kullanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İslam coğrafyasında mantık çalışmalarının dönemlendirilmesi bakımından kendini gösteren en açık tarihsel ayrım İbn Sînâ öncesi ve sonrası ayrımıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Şemsiyye şu başlıklardan oluşmaktadır: • Giriş, • Kavramlar, • Önermeler, • Tasım, • Sonuç.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gazâlî (1058-1111) mantık çalışmalarından daha çok, etkili bir İslam düşünürü olarak mantığın saygınlığına yaptığı katkı ile bilinir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mantık taraftarı görüşün en etkili savunucusu Gazâlî’dir. Gazâlî’ye göre mantık sadece faydalı değil gereklidir. Bu görüşünü Mantığı (Aristoteles mantığını) bilmeyen bir kişinin bilgisine güvenilemeyeceğini söyleyerek belirtmektedir. Dahası mantık insanı her türden bilgiye ulaştıran tek araçtır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gazâlî mantığın din bilimleri için faydalı bir araç olduğu düşüncesinin Müslümanlar arasında yaygınlaşmasını ve böylece Müslümanların mantık çalışmalarına daha fazla ilgi duymasını sağlamıştır. Etkili bir İslam düşünürü olan Gazâlî mantığın Müslümanlar arasında mantığın saygınlığının artmasında önemli katkıda bulunmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kabul ettikleri öncüller bakımından tasımın yer bulduğu beş sanat ayırt edilmektedir: • Tanıtlama (burhan), • Diyalektik (cedel), • Retorik (hitabet), • Poetika (şiir), • Yanıltmaca (sofizm, mugalata).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Manisa’nın Kırkağaç ilçesine bağlı bir kasaba olan Gelenbe’de doğmuş olan ve bağımsız mantık eserleri yazmış, Tanzimat öncesi Osmanlı’da yetişmiş son büyük mantıkçı, İsmail Gelenbevî’dir (1730-1790).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İspanya Müslümanlarının kurduğu Endülüs devleti topraklarında yaşamış felsefecilerin en etkilisi olarak görülen ve Latinlerin ‘Averroes’ diye adlandırdıkları ünlü düşünür, İbn Rüşd’tür (1126-1198).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?