Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
269 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Mal ve hizmetler mülkiyet haklarına göre özel mallar, sıkışıklık malları, kamu malları şeklinde üç temel sınıfa ayrılır. Bu sınıflardan kamu malları da kendi içinde tam kamu malları, yarı kamu malları ve ortak kamu malları olarak alt sınıflara ayrılır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel mallar mülkiyeti açıklıkla tanımlanmış mallardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mülkiyeti açık olarak tanımlanamayan çevresel mallar genel olarak tam kamu malları veya ortak kamu malları sınıfına girer.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İktisatçılar, malları dışarıda tutulabilme ve rakiplik gibi iki temel özelliğe sahip olup olmadıklarına bakarak tanımlamaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mülkiyet hakları tam tanımlanmış olan özel mallar dışarıda tutulabilme ve rakiplik özelliklerini birlikte taşıyan mallardır. Tüketicilerin talepleri doğrultusunda piyasa koşullarında üretilen özel mallar bölünebilirlik özelliğine sahiptir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel malların tüketicilerin taleplerine göre uygun birimler halinde üretilebilir ve birim piyasa fiyatından arz edilebilir olması bölünebilirlik olarak tanımlanır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel malların sahipleri bellidir ve bu mallardan sahiplerinin dışında kimsenin yararlanma hakkı yoktur. Bir özel maldan sahibinin dışında başkalarının da yararlanmasını engelleyen bu özellik dışarıda tutulabilme özelliği olarak tanımlanmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel malların sahipleri kıt kaynaklarla üretilmiş ve fiyatı olan bölünebilir nitelikteki bu mallara yarışarak sahip olabilmiştir. Bu nedenle özel malı talep edenler satın alma sürecinde birbirinin rakibi durumundadır. Firmalar tarafından üretilen malların çok sayıda talep eden arasındaki dağılımı piyasa fiyatı tarafından gerçekleştirilmektedir. Piyasa fiyatını ödeyen bir kişi tarafından satın alınan özel malın, diğer tüketiciler için satın alınabilecek miktarı azalmış demektir. Özel malların bu özelliği tüketimde rakiplik olarak tanımlanmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kamu malları bölünemez nitelikte olması nedeniyle birlikte ve eşit tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle özel mallardan farklılaşmaktadırlar. Kamu malları dışarıda tutulma açısında incelendiğinde, bir kişinin kamu malından yararlanıyor olması bir başkasının da aynı kamu malından yararlanmasına engel değildir. Bu nedenle kamu malı mevcutsa ondan yararlanma noktasında hiç kimse dışarıda tutulamaz. Kamu malları rakipsizlik açısından incelendiğinde, Kamu malı tüketicileri birbirinin rakibi değildir. Çünkü her bir tüketiciye birbirinden bağımsız fayda sağlayan kamu malının bir kişi tarafından tüketiliyor olması diğer kişilerin tüketimini ve sağladıkları faydayı azaltmamaktadır. Bundan dolayı kamu malları rakipsizlik özelliğine sahiptir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ekonomik faaliyetler sonucu oluşan, tüketicilerin refahını olumsuz yönde etkileyen ve zarar görenlerin bu zararın azaltılması veya ortadan kaldırılması için bir fiyat ödemeye istekli oldukları malları tanımlamaktadır. Kamu zararlılarına örnek olarak, dışarıda tutulamama özelliğine sahip olmaları nedeniyle asit yağmurları, iklim değişikliği ve çölleşme gibi çevre sorunları gösterilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tüketimde rakiplilik ve rakipsizlik halini birbirinden ayırmak için malın tüketim şekline bakılarak veya malın fırsat maliyet durumuna bakılarak karar verilebilir. Tüketim şekli açısında mal incelendiğinde, Bir malın tüketim eylemi malın başkaları tarafından tüketilebilecek olan miktarında bir azalmayla sonuçlanıyorsa o mal tüketimde rakiplik özelliği taşımaktadır. Eğer tüketim eylemi sonucunda diğerlerinin tüketim olanağı azalmıyorsa o mal tüketimde rakipsizlik özelliğine sahiptir. Fırsat maliyet durumu, bir mal tüketildiğinde veya kullanıldığında, diğer kişiler için mal azalıyor ve diğerlerinin ihtiyacı için üretilmesi gerekiyorsa bu malın tüketimde rakiplilik özelliğine sahip olduğu söylenir. Bir malının tüketimiyle birlikte bir fırsat maliyeti oluşmuyorsa o zaman bu malın tüketimde rakipsizlik özelliğine sahip olduğu söylenir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ortak mallar bölünemez nitelikte olmaları nedeniyle birlikte ve eşit olarak tüketildiklerinden dışarıda tutulamama ve rakipsizlik özellikleriyle öne çıkan mallardır. Bu mallara örnek olarak meralar, okyanus balıkları verilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mülkiyet hakları tanımlanmış olsa bile ortak malların yaptırımlarla korunması mümkün olmamaktadır. Ayrıca ortak mallar satış veya kiralama yoluyla başkalarına devredilemezler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Garrett Hardin (1968, 1244) ortakların trajedisi başlıklı makalesinde ortak malların paylaşımında özgürlüğe inanan bir toplumda her biri kendi çıkarının gösterdiği en iyinin peşinde koşacak olan insanların yöneldiği varış noktasının yıkım olacağını ve ortak kaynakların paylaşımındaki özgürlüğün herkese felaket getireceğini belirtmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yarı kamu malları tüketimde rakipsizlik özelliğine sahip olan mallardır. Fırsat maliyeti sıfır olan yarı kamu malları, mülkiyet hakları açıkça tanımlı olsa bile dışarıda tutulamama özelliği göstermektedir. Yarı kamu mallarının önemli bir farkı sahiplerin veya hizmet sağlayanların diğerlerini o malın tüketimi dışında tutamasalar bile tüketicilerin bu mal veya hizmeti tüketmek zorunda olmamalarıdır. Yarı kamu mallarına örnek olarak genel radyo televizyon yayınlarını ve deniz feneri gösterilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tam kamu malları dışarıda tutulamama ve tüketimde rakipsizlik özelliğine sahip mallardır. Bu mallar herkesin kullanımına açık olan mallardır. bir kişi tarafından tüketiliyor olmasının bir başkasının tüketim miktarını azaltmadığını göstermektedir. Bu nedenle tam kamu mallarının marjinal maliyeti sıfırdır. Tam kamu malının belirleyici bir özelliği, kişilerin bu mal veya hizmetten yararlanmamak gibi bir seçeneklerinin olmamasıdır. Tam kamu mallarına örnek olarak, ulusal savunma hizmeti, temiz hava ve biyolojik çeşitlilik gösterilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sıkışıklık malları dışarıda tutma özelliğine sahip oldukları gibi tüketimlerinde rakiplik veya rakipsizlik özelliklerine sahip olabilmektedirler. Bununla birlikte tüketimin hangi düzeyde gerçekleştiğine bağlı olarak kamu malı veya özel malların karakteristiklerini sergilerler. Bu mallara örnek olarak otoyollar, köprüler, gezi ve yürüyüş alanları verilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ortak mallar herkesin kullanımına açık alanlardır. Bundan dolayı bu alanlardaki yetişen ürünlerin kişiler tarafından kullanımı, başkasının kullanım miktarını azaltacağını düşünmeden gerçekleştirirler. Bu alanlarda yapılan tüketim kişilerin marjinal hasılatının, marjinal maliyetine eşit oluncaya kadar devam eder. Bu durumda malların aşırı kullanımı pareto etkin olmayan aşırı bir kaynak kullanımını ortaya çıkarır. Aşırı kaynak kullanımı durumunda kişilerin marjinal özel maliyetleri ile marjinal hasılatları normalde olması gerekenden fazla miktarda ortaya çıkar. Bu durum kaynakların sürdürülemediği bir durumu meydana getirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özel malların etkin üretim miktarı piyasa talep ve piyasa arz eğrilerinin kesişme noktasında belirlenmektedir. Piyasa dengesi son birim malın tüketiminden sağlanan fayda ile son birim malın üretim maliyetini eşitleyen fiyat ve üretim miktarında oluşmuştur. Talep eğrisi diğer şartların sabit olduğu varsayımıyla, tüketicilerin her ilave birim için kendilerine sağladığı fayda karşılığında ödemeye istekli oldukları maksimum fiyatları göstermektedir. Her tüketici piyasada oluşan veri fiyat ile tüketimin marjinal faydasını kıyaslayarak talep miktarını belirler. Bu nedenle özel mallar için piyasa talebi çeşitli fiyatlardan tüketicilerin satın almak istedikleri miktarların yatay toplamı alınarak elde edilmektedir. Piyasa mekanizması, denge üretim miktarını tüketiciler arasında, tüm tüketicilerin marjinal faydaları veri piyasa fiyatında birbirine eşit olacak şekilde dağıtır. Piyasa özel malları n için etkinliği marjinal maliyetin tüm tüketicilerin marjinal faydalarına eşitlendiği miktarda kurmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özelle mallarda olduğu gibi, Etkinliğin marjinal maliyetin marjinal faydaya eşitlendiği üretim miktarında gerçekleştiği ilkesi kamu malları için de geçerlidir. Fakat yapılacak analiz kamu malının özellikleri nedeniyle farklılaşmaktadır. Kamu malı söz konusu olduğunda tüketicilerin bağımsız talepleri toplamından oluşan piyasa talebi değişmektedir. Kamu malı dışarıda tutulamama özelliği nedeniyle herkes tarafından birlikte ve eşit miktarlarda tüketilmektedir. Bununla birlikte, eşit miktarda tüketim olanağına sahip olsalar da her tüketicinin bu miktar kamu malından sağladığı marjinal fayda farklıdır. Dolayısıyla eşit olarak tüketilse de her tüketicinin marjinal faydası ve dolayısıyla ödemeye istekli olduğu fiyat farklı olmaktadır. Kamu malı etkin üretim miktarını belirlemek için tüketicilerin marjinal faydaları toplamını üretimin marjinal maliyetine eşitlenmesi gerekir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir toplumda kamu malı, kolektif ödeme istekliliği ile temsil edilen marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyet ile eşitlendiği miktarda üretiliyorsa kamu malı üretiminde Pareto etkinlik gerçekleşmiş demektir. Kamu malının Pareto etkin üretim miktarını piyasa aktörlerini yönlendirerek sağlayacak bir fiyatlandırma mekanizması bulunmamaktadır. Kamu malı üretim miktarı etkin üretim miktarını aşıyorsa bu miktar üretimin marjinal sosyal maliyeti marjinal sosyal faydasından büyük olduğu için kaynakların israf edilmesi nedeniyle toplum refahı olumsuz etkileniyor demektir. Eğer bir toplumda kamu malı, etkin üretim miktarından daha az üretiliyorsa marjinal sosyal faydanın marjinal sosyal maliyetten büyük olmasına rağmen kamu malının yetersiz üretimi nedeniyle toplum refahında bir kayıp oluşmuş demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kamu malı etkin üretim miktarını belirlemek için tüketicilerin marjinal ödeme istekliliği eğrileri hakkında bilgi sahibi olmak gerekmektedir. Ancak tüketiciler arasında marjinal ödeme istekliliği yüksek olanın daha yüksek bir fiyat ödeyecek olması nedeniyle, tüketicilerin taleplerini olduğundan az göstererek gizlemeyi tercih etmeleri gibi bir sorunla karşılaşılır. Bedavacılık olarak tanımladığımız bu duruş, bir tüketicinin daha yüksek bir ödeme istekliliğine sahip olsa bile ödeme istekliliğini daha düşük açıkladığı zaman kamu malı tüketiminden sağladığı faydada bir azalma olmayacağını bilmesinden kaynaklanmaktadır. Kamu malı talebini açıklamaya geldiğinde herkes kesinlikle bedavacılık duruşunu alacaktır. Dolayısıyla dirsekli kamu malı talep eğrisinin daima olduğundan daha eksik olacağını tahmin edebiliriz. Bu nedenlerle kamu malı etkin üretim miktarının piyasanın çıkar peşinde koşan aktörleri tarafından gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dışsallık veya dışsal etki bir firma veya bir kişinin ekonomik faaliyetlerinin bir başka firma veya kişiyi kasıtlı olmaksızın etkilemesiyle ortaya çıkmaktadır. Üçüncü taraflar üzerinde kasıtlı olmaksızın oluşan bu etki zararlı veya yararlı olabilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Firmaların ve bireylerin özel üretim ve tüketim faaliyetlerinden kaynaklanan etkilerin diğer firmaların üretim fonksiyonlarını ve/veya diğer tüketicilerin fayda fonksiyonlarını etkilemesi durumunda piyasaların etkinliği oluşan dışsallıklar nedeniyle bozulmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Marjinal özel maliyet, firmanın üretilen son birim malın fiyatlandırılmış girdileri için yaptığı harcamaları tanımlamaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?