Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
354 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Zayıf Leibniz Özdeşlik Ölçütü şöyledir: x ile y özdeştir ancak ve ancak x ile y’nin tüm özellikleri aynı ise.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kuvvetli Leibniz Özdeşlik Ölçütü Şöyledir: x ile y özdeştir ancak ve ancak x ile y’nin tüm içkin özellikleri aynı ise.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yer değişimi süresinde bir somut nesnenin özdeşliğini korumasına örnek verecek olursak, bugün (t1 zamanında) salondan getirmiş olup, çalışma odamda üstünde oturduğum A sandalyesi ile dün (t2 zamanında) salonda oturduğum A sandalyesinin aynı sandalyeler olduğunu, yani özdeş sandalyeler olduğunu düşünürüm.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
“A, “ anında B’dir ve A, t2 anında B değildir” önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı şöyledir: (i) A somut nesnesinin t1 anındaki zamansal parçası B içkin özelliğini taşır. (ii) A somut nesnesinin t2 anındaki zamansal parçası B içkin özelliğini taşımaz. (iii) A somut nesnesinin t1 anındaki zamansal parçası ile A somut nesnesinin t2 anındaki zamansal parçası C somut nesne türüne özgü olan bir özdeşlik ölçütünü yerine getirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
“A, t1 anında B’dir ve A, t2 anında B değildir” önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı şöyledir: (i) A somut nesnesi t1 zaman anında B içkin özelliğine sahiptir. (ii) A somut nesnesi t2 zaman anında B içkin özelliğine sahip değildir. (iii) A’nın t1-evresi ile A’nın t2-evresi, C türünün özü olan biçim tipini örnekleyen aynı tikel özü taşır
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
“A, t1 anında B’dir ve A, t2 anında B değildir” önermesinin doğruluğunun metafizik açıklayıcısı şöyledir: (i) A’nın t1-evresinin bileşeni olan bir yalın somut nesnenin içinde B özelliğini örnekleyen bir trop bulunur. (ii) A’nın t2-evresinin bileşeni olan bu yalın somut nesnenin içinde B özelliğini örnekleyen bir trop bulunmaz. (iii) A’nın t1-evresi ile A’nın t2-evresi C somut nesne türüne özgü olan bir özdeşlik ölçütünü yerine getirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Evreli Üç-Boyutlu Somut Nesne Kuramları (kısaca Evreli Üç-Boyutluluk), Üç-Boyutluluk ile DörtBoyutluluk arasında yer alan, bir bakıma bu iki türden kuramın bir sentezi (bireşimi) niteliğinde olan kuramlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üç-boyutlu Somut Nesne Kuramı (üç-boyutluluk) bir bakıma sağduyusal olarak kabul görmesi beklenen bir kuramdır. Nitekim gündelik yaşamımızda gördüğümüz, kullandığımız somut nesnelerin geçen gün, dün, bugün gibi zaman aralıklarında tümüyle aynı nesneler olduklarını, dolayısıyla zaman süresi boyunca özdeşliklerini koruduğunu düşünürüz. Quine’ın Küçük Menderes (Kaystros) Nehri örneğine dönecek olursak, üç-boyutluluk’a göre A1 ve A2 aynı nehirler, A1 ile A3 ise aynı su kitleleri olup gerek A1 ile A2 arasında gerekse A1 ile A3 arasındaki zamanlar-arası özdeşlik vardır. Üç-boyutluluk’a göre, bir somut nesnenin zamanlararası değişim karşısında özdeşliğini yitirmiyor olması bir temel ontolojik kavramdır; yani başka kavramlar yardımıyla çözümlenmeye gereksinimi olan bir kavram değildir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Genellikle somut nesnelerin varoldukları buna karşılık olayların meydana geldikleri söylenir. Ancak Olay’ın bir temel ontolojik kategori mi yoksa bir türetilmiş ontolojik kategori mi olduğu tartışma konusudur. Baz› felsefeciler Olay kategorisinin temel ontolojik kategori olduğunu, bazıları da türetilmiş ontolojik kategori olduğunu savunurlar. Olay kategorisinin temel ontolojik kategori olduğunu savunanlardan bazıları ise (örneğin A. N. Whitehead) daha da ileri giderek (Küme gibi soyut matematiksel nesne kategorilerini bir yana bırakırsak Olay’ın tek temel ontolojik kategori olduğu tekçi (monist) bir kuram savunurlar. Bu gruptan diğer bazıları ise (örneğin D. Davidson) hem Olay’ı hem de somut Nesne’yi temel ontolojik kategori sayarak çoğulcu (pluralist) bir kuram geliştirirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Olay’ın türetilmiş ontolojik kategori olduğunu savunanlar (J. Kim, L. B. Lombard, R. M. Chisholm, J. Bennett gibi) Olay kategorisini, Somut Nesne, Tümel Özellik, Zaman, Uzay, Trop, Durum gibi daha temel olduğunu düşündükleri başka ontolojik kategorilerden oluşturan ya da türeten türetici bir kuram ortaya koyarlar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Davidson’un olay kuramındaki temel kategorilerin ikisi de somut tikel olan Somut Nesne ile Olay kategorileridir. Yani Sıkı Adcılık’ın tek kabul ettiği Somut Nesne kategorisine gene somut tikel olan Olay kategorisini eklemekle elde edilen bir kuramdır. Bu nedenle Davidson’un kuramı Sıkı Adcılık’ıın bir uzantısı sayılabilir. Bu kuram, ilk olarak, yüklemleri belirteçli fiil olan özne-yüklem önermelerinin mantıksal yapısını ortaya koyarak, bu tür önermelerden mantıksal çıkarımlar yapmayı sağlamak amacıyla ortaya konulmuştur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Davidson’un dönüştürme işlemi kabul edilirse, Quine’ın varlık bilimsel yüklenim ilkesi de kabul edildiğinde, birtakım olayların varlığının kabul edilmesi sonucu ortaya çıkar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Davidson’un olaylar için verdiği özdeşlik koşuluna göre, iki olayın özdeş olması bu iki olayın nedenlerinin ve etkilerinin tamtamına aynı olması demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kendi özdeşlik koşuluna getirilen eleştiriler karşısında Davidson’un da benimsediği, Quine’ın olaylar için özdeşlik koşuluna göre, her biri aynı uzay bölgesinin bütün içeriğini oluşturan iki olay özdeştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kim’in olay kuramında Somut Nesne ve Zaman anları temel tikel kategoriler, Özellik ise temel tümel kategoridir. Olay kategorisi ise, yapıtaşları bu üç kategoriden oluşan türetilmiş bir kategoridir. Ancak Kim, amacının Olay kategorisini bu üç kategoriye indirgemek olmadığını belirtmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kim olay teriminin genel olarak değişimi içerdiğini, çoğu değişimlerin ise somut nesnelerde gerçekleştiğini söylüyor. Genel kabule göre, bir somut nesnenin değişimi, o nesnenin daha önce sahip olmadığı bir özelliği edinmesi, ya da önceden sahip olduğu bir özelliği yitirmesi demektir. Somut nesne teriminin bu kuramda ne anlama geldiğine gelecek olursak, Kim herhangi bir somut nesne kuramını benimsemeyeceğini, ortaya koyacağı olay kuramının bunu gerektirmediğini ileri sürüyor.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kim, bir olay kuramı geliştirirken değişimlerle durağanlıklar, dolayısıyla da olaylar ve nesne-durumları arasında kesin bir ayrım yapılmaması için önemli nedenler olduğunu söylüyor.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kim, bu nedenle, olay terimini nesnedurumlarını kapsayacak bir biçimde ele alarak aşağıdaki gibi tanımlıyor: Bir olay (event), bir somut nesnenin belli bir zamanda bir niteliksel özellik taşıması ya da birden fazla somut nesneden oluşan sıralı n-linin belli bir zamanda bir bağıntısal özellik taşımasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bennett’in olay kuramı bir bakıma Kim’in olay anlayışında yapılan bazı değişikliklerin sonucu ortaya çıkan bir kuram olarak da yorumlanabilir. Kim’in kuramında bir olay, bir somut nesnenin (ya da somut nesnelerin) belli bir zaman anında bir (niteliksel ya da bağıntısal) özellik taşıması iken, Bennett’in kuramında, bir olay belli bir uzayzaman bölgesinin bir tümel özelliğin ya da bağıntının örneği olan bir niteliksel ya da bağıntısal tropu taşıması demektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir somut nesne yerine, bir uzay-zaman bölgesinin özellik taşıması, somut nesnelerin tam belirli olmadığı olayların yapısını açıklamakta başarı sağlamış olur. Örneğin 23 Ağustos 2005’teki Katrina Kasırgası olayını ele alalım. Bu olayda hangi somut nesnenin ya da nesnelerin özellik taşıdığı tam belirli değildir. Buna karşılık belli bir uzay-zaman bölgesinin kasırga olma özelliğini taşıdığını söylemek daha kolay olacaktır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Chisholm, olayları olgu olarak tanımlar. Bu durumda bir olay, A gibi bir (birli ya da bileşik) somut nesnenin belli bir t anında B gibi bir özelliği ya da bağıntıyı taşıması durumudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Lombard’ın olay kuramında Somut Nesne ile Olay temel tikel kategoriler, Belirlenebilir ile Belirlenmiş Özellikler ve Somut Nesne Türleri ile Olay Türleri temel tümel kategorilerdir. Bu durumda, Lombard’ın kuramında, belirlenmiş özellikler birer trop değil, yinelenebilir tümel özelliklerdir. Bu kuramda olaylar ile somut nesneler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar şunlardır. Her ikisi örnekleyenleri veya taşıyıcıları olmamaları bakımından tikeldir. Buna karşılık bizim deyimimizle somut nesneler tam somut iken olaylar yarı somut - yarı soyuttur. Lombard’in kendisi olayları soyut tikel olarak niteliyor.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Lombard’ın kuramında somut nesnelerin taşıdığı (sahip olduğu) özellikler durağan (statik) ve değişimsel (dinamik) olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca değişimsel özellikler anlıkdeğ işimsel özellikler ve sürelideğ işimsel diye ikiye ayrılır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Lombard somut nesnelerin değişimine dayanarak olay kavramını tanımlamak için atomsal nesne ile atomsal nitelik uzayı kavramlarını Krm gibi bir bilimsel kurama göreli olarak şöyle tanımlıyor: Tanım 1 A somut nesnesi Krm kuramına göre bir atomsal nesnedir ancak ve ancak Krm kuramına göre A varolan bir somut nesnedir ve A’dan farklıolup A’yı oluşturan başka somut nesneler yoktur. Tanım 2 K kümesi Krm kuramına göre bir atomsal nitelik uzayıdır ancak ve ancak K bir nitelik uzayıdır ve öğeleri Krm kuramının atomsal nesnelerini taşıyabildiği özelliklerdir. Tanım 3 E, Krm kuramına göre bir atomsal olaydır ancak ve ancak bu kurama göre öyle bir A atomsal nesnesi, [t1, t2] zaman aralığı ve aynı K atomsal nitelik uzayının farklı öğeleri olan B1 ile B2 belirlenmiş durağan-özellikleri vardır ki; (i) E, A’nın t1 anındaki B1-olma durumundan t2 anındaki B2-olma durumuna geçiş değişimidir. (ii) A, t1’den sonra ve t2’den önceki herhangi bir t anında, K’nın öğesi olup B1 ile B2’den farklı B3 gibi bir özelliği taşırsa, bu özelliği olumsal olarak değil, E’nin özü gereği taşır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Genellikle nitelik uzayının öğeleri olan belirlenmiş durağan-özellikler arasında bir sıralama ilişkisi bulunur; öyle ki her özelliğin yerini bir sayı tutabilir. Örneğin tek tek belirlenmiş renklerin yerini, kırmızıdan mora doğru renk tayfındaki yerlerine göre veya karşılıkları olan elektromanyetik dalga frekanslarına göre, birer doğal sayı tutabilir. Öte yandan sıcaklık derecesi, kütle, uzunluk gibi belirlenmiş niceliksel özelliklerin yerini reel sayılar tutabilir. Buna dayanarak her bir nitelik uzayında A somut nesnenin [t1, t2] zaman aralığında bu nitelik uzayının öğeleri bakımından uğradığı değişim, birinci koordinatının öğeleri belirlenmiş özelliklerin yerini tutan sayılar, ikinci koordinatının öğeleri ise zaman anlarının yerini tutan reel sayılardan oluşan bir grafik ile gösterilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?