Kısa cevap · Soru 326
Usçuluk epistemolojik tablonun merkezine neyi yerleştirmiştir?
Yayımlanmış cevap
Deneyim parçalarını değil aklı yerleştirmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
572 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Deneyim parçalarını değil aklı yerleştirmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
‘Us’ kelimesi, Arapça kökenli bir kelime olan ‘akıl’ın Türkçesidir. Günlük dilde, ‘us’ kökü genellikle ‘uslu’ kelimesinin kullanıldığı bağlamlarda ortaya çıkar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kant’ın önerisi, daha önce denenmemiş bir “düşünsel deney” yapmaktır. Bu deney, aynı Kopernik’in dünya merkezli astronomik sistem yerine güneş merkezli sistem önermesi gibi, nesne merkezli metafizik projeler yerine, öznenin bilişsel rolünü merkeze alan bir kuramı öne sürmektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sonsuz olan ve içinde sınırsız özellikler barındıran bir varlıktır; buna karşın insan zihni sınırlıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sonsuz bir varlıktır yani Tanrının kendisidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deneyimle gelen anlamına gelmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etken konumdadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Geleneksel epistemolojik görüşler bilen öznenin edilgen olduğunu savunarak, bu noktada önemli bir hata yaptığını düşünmektedir. Çünkü Kant’a göre, “öznenin zihinselliği” bizim neyi nesne olarak aldığımız ve bildiğimiz konusunda belirleyici rol oynar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cogito ergo sum
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Descartes
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Burada kastedilen “ben” etten kemikten bir varlık değil, zihinsel boyutta bir var olma durumudur. Başka bir deyişle, kastedilen, zihinsel tözdür. Düşünme işlevi –ki şüphe duyma da buna dâhildir– düşünen bir şeyin olmasını gerektirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Pek çok usçu gibi Descartes da insan zihninin doğum anında belli “içeriğe” sahip olduğunu düşünür. İdealarımızın bazıları algısal yollardan oluşur ancak Descartes’a göre, çok önemli bazı idea türleri deneyim yoluyla edinilemez. Tanrı ideası veya mükemmel bir daire ideası bu türden bir bilişsel durumdur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Platon nous’u “ruhun ölümsüz ve akıl içeren kısmı” olarak tanımlar ve bizim gibi sonlu varlıkların işlevleri arasında “tanrısallığa yakın olan işlev” olarak niteler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bilginin algısal malzemesi ile bilginin norm sunan ve biçimlendiren temel unsurlarını ayırma eğiliminde olmuşlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kant’ın usçu görüşüne göre, bilginin oluşması için dışarıdan “duyusal malzeme” alınması yetmez. Bu malzemenin kavramsal olarak şekillendirilmesi veya anlamlandırılması gerekir
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yalnızca düzenli bir şekilde tekrarlanan olgulardır. Örneğin; elimi ateşe her uzatmamda yanma hissi duymam.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Etik, metafizik ve epistemoloji
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Maddesel ve zihinsel olmak üzere iki farklı tip töz tanımlamıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fiziksel zorunluluk çerçevesinde
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çünkü Kant da hem akılcılığı hem de evrensel ahlaki kuralların varlığını kabul etmektedir. Kant’a göre eğer dünyada sadece fiziksel kuralların varlığı olsaydı, dünyadaki adaletsizlikler veya zalim insanların zulümlerini yalnızca fizyoloji ya da fizik ile açıklamak durumunda kalırdık. Ona göre insan bedeni elbette fiziksel kanunların etkisi altındadır; ancak akıl sahibi bir varlık olan insan, ahlaki olarak seçim yapma ve karar verme kapasitesine de sahiptir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Usçuluğun esas olarak deneyimciliğin karşıtı olduğunu söylemek aslında önemli bir ipucu vermektedir. O yüzden, deneyimcilikten hareketle tanımlarsak, “usçu” olarak bilinen felsefeciler bilgimizin tek kaynağının duyu verileri ve algılar olmadığını düşünürler. Daha açık olarak ifade edildiğinde, güvenilir veya kesin bilginin temelinde insan aklının yattığı veya gerçekliğin kavranmasının ancak akıl yoluyla olabileceği tezini ileri süren akıma usçuluk denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Usçuluk epistemolojik tablonun merkezine deneyimi değil aklı yerleştirmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Her ne kadar usçuluk akımının Modern Çağ’a ait olduğu kabul edilse de, usçuluğun temelinde yatan bazı düşüncelerin Eski Yunan’a kadar uzandığı kesindir. Bu derin konunun irdelenmesi bu kitabın sınırlarını ve amacını aşmaktadır. Ancak, bir örnek teşkil etmesi açısından, Eski Yunan felsefecilerinin sıkça kullandığı “nous” kavram›na kısaca değineceğiz. ‘Nous’, çağdaş dillere çevrilmesi oldukça zor bir deyimdir. Önerilen bazı çeviriler, “zihin” “kavrama”, “sezgi” ve “akıl” olmuştur. Bu çevirilere bakınca nous’un oldukça “öznel” bir yön içerdiği sanılabilir. Oysa Sokrates öncesi felsefede “nous” kavramının kullanımı pek çok kez “öznel bir zihinsellik” düşüncesinden uzak bir tarzda gerçekleşmiştir. Yaklaşık 2500 yıl önce yaşamış olan Anaksagoras, nous’un, evrenin başlangıcındaki kaosu düzenleyen ve evrenin düzen içinde bir başlangıç yapmasını sağlayan bir tür güç olduğunu düşünmüştü. Ancak Anaxagoras nous’u, ruhsal veya zihinsel olmaktan ziyade, algılanamayan maddesel bir güç veya ilke olarak tasarlamıştı. Ona göre, görülebilen nesnelerden daha “ince” bir yapıda olan nous, başlangıçtaki işlevine ek olarak, nesnelere girerek onların devinimini veya gelişimini düzenlemekteydi. Burada, Anaksagoras’ın temel felsefi amacının, evrenin “akılsal yönü”nü açıkça ifade etmek ve evrendeki değişimlerin olanaklılığını açıklamak oldu¤unu söyleyebiliriz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Platon algılar aracılığıyla edinilen doksa’dan (yani kanıdan) ziyade akıl yoluyla ulaşılan episteme’ye (yani tümellerin veya özlerin bilgisine) değer vermiş ve, belirtik bir şekilde, usçu olarak nitelendirilebilecek bir görüşü savunmuştur. Platon nous’u “ruhun ölümsüz ve akıl içeren kısmı” olarak tanımlar ve bizim gibi sonlu varlıkların işlevleri arasında “tanrısallığa yakın olan işlev” olarak niteler. Platon’u izleyen Aristoteles, hem sonlu hem de ölümsüz yönleri olduğuna inandığı nous’u bizim anladığımız “akıl” kavramına yakın bir şekilde alır ve bu kavramı “algı”dan ayırır. Aristoteles’e göre, insanlarda bulunan nous’un ölümden sonra da varlığını sürdürebilen kısmı, anlama ve bilme işlevlerini olanaklı kılar ve bizi diğer canlılardan farklı bir konuma getirir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Modern Felsefe’nin kurucusu olan Descartes ayn› zamanda önde gelen usçulardan biridir. Pek çok usçu gibi Descartes da insan zihninin doğum anında belli “içeriğe” sahip olduğunu düşünür. idealarımızın bazıları algısal yollardan oluşur ancak Descartes’a göre, çok önemli bazı idea türleri deneyim yoluyla edinilemez. Tanrı ideası veya mükemmel bir daire ideası bu türden bir bilişsel durumdur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?