AUZEF Hukukun Temel Kavramları kısa ders notları
Hukukun Temel Kavramları dersinin 14 haftalık konu sırasına göre hazırlanmış kısa ünite notları. Her ünitede özet, bilmen gerekenler ve önemli kavramlar var; okuduktan sonra çıkmış sorularla kendini sınayabilirsin.
- Ders kodu
- ISAO1007
- Ünite
- 14
- Güncelleme
- 2026-11-14
- Ünite 1Toplumsal düzen, toplumsal davranış ve hukuk kurallarıİnsanlar toplum içinde yaşar ve bu yaşamı düzenleyen kurallara ihtiyaç duyar. Toplumsal düzeni sağlayan kurallar din, ahlak, görgü ve hukuk kurallarıdır. Hukuk kuralları devlet gücüyle desteklenir ve yaptırım içerir.
- Ünite 2Hukukta yaptırımYaptırım, hukuk kuralına aykırı davranışa karşı uygulanan müeyyidedir. Cezai, medeni (özel hukuk) ve idari yaptırımlar vardır. Medeni yaptırımlar arasında geçersizlik, tazminat, cebri icra ve yeni kurulma bulunur.
- Ünite 3Hukukun kaynaklarıHukukun kaynakları asli (yazılı) kaynaklar ve yardımcı kaynaklardır. Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik, uluslararası antlaşmalar ve örf-âdet hukuku başlıca kaynaklardır. Kaynaklar arasında hiyerarşi vardır ve Anayasa en üstte yer alır.
- Ünite 4Hukuk kurallarının yer, zaman ve anlam bakımından uygulanmasıHukuk kuralları yer bakımından ülke sınırları içinde uygulanır (ülkesellik ilkesi). Zaman bakımından yürürlük tarihinden itibaren geçerlidir; geçmişe yürümez. Anlam bakımından yorum yöntemleriyle uygulanır: lafzi, tarihi, sistematik ve amaçsal yorum.
- Ünite 5Hukukta kişi kavramı, kişi türleri ve ehliyetlerHukukta kişi, hak ve borç sahibi olabilen varlıktır. Gerçek kişiler (insanlar) ve tüzel kişiler (dernek, vakıf, şirket) vardır. Hak ehliyeti sağ doğumla başlar ve ölümle sona erer; fiil ehliyeti için ayırt etme gücü, ergin olma ve kısıtlı olmama aranır.
- Ünite 6Hak kavramı ve hakkın türleriHak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Haklar kamu hakları ve özel haklar olarak ayrılır. Özel haklar kişilik hakları, aile hakları, miras hakları ve malvarlığı haklarını kapsar. Haklar iyi niyet kuralına uygun kullanılmalıdır.
- Ünite 7Hukuki olay ve hukuki fiilHukuki olay, hukuki sonuç doğuran her olaydır. İnsan iradesinden bağımsız olanlar doğal olaylar, irade ile gerçekleşenler hukuki fiillerdir. Hukuki fiiller hukuka uygun (hukuki işlem, hukuki tasarruf) ve hukuka aykırı (haksız fiil) olabilir.
- Ünite 8Dava çeşitleri ve hakların korunmasıHaklar mahkemeler önünde dava yoluyla korunur. Dava çeşitleri: eda, tespit ve inşai (yenilik doğurucu) davalardır. Hakların kazanılmasında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler önemlidir.
- Ünite 9Kamu hukukunun dalları (1)Kamu hukuku devletle birey arasındaki ilişkiyi düzenler. Anayasa hukuku devletin temel organlarını ve vatandaşın temel hak ve özgürlüklerini düzenler. İdare hukuku kamu idaresinin işleyişini ve idare ile bireyler arasındaki ilişkileri inceler.
- Ünite 10Kamu hukukunun dalları (2)Ceza hukuku suç ve cezaları düzenler. Vergi hukuku, devletin vergi alma yetkisini ve mükellef ilişkilerini; devletler hukuku (uluslararası hukuk) ise devletler arası ilişkileri inceler. Ceza hukukunda suçta ve cezada kanunilik temel ilkedir.
- Ünite 11Özel hukukun dalları (1)Özel hukuk bireyler arası eşit ilişkileri düzenler. Medeni hukuk kişiler, aile, miras ve eşya hukukunu kapsar. Borçlar hukuku sözleşmeler ve haksız fiillerden doğan borç ilişkilerini düzenler.
- Ünite 12Özel hukukun dalları (2)Ticaret hukuku tacirleri, ticari işletmeleri ve ticari işleri düzenler. İş hukuku işçi ile işveren arasındaki ilişkiyi, milletlerarası özel hukuk ise yabancılık unsuru taşıyan özel hukuk ilişkilerini düzenler.
- Ünite 13Yargı teşkilatı (1)Yargı, hukuk uyuşmazlıklarını çözen ve adaleti dağıtan kuruluşlar bütünüdür. Türkiye'de yargı adli, idari ve anayasa yargısı olarak örgütlenmiştir. Mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı güvenceye bağlanmıştır.
- Ünite 14Yargı teşkilatı (2)İdari yargı idarenin işlemlerinden doğan uyuşmazlıkları çözer; idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'dan oluşur. Anayasa Mahkemesi kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetler ve bireysel başvuruyu karara bağlar.
Üniversiten’in özgün özetidir; resmî ders kitabının veya derse ait materyalin yerine geçmez.