AUZEF Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II kısa ders notları
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II dersinin 14 haftalık konu sırasına göre hazırlanmış kısa ünite notları. Her ünitede özet, bilmen gerekenler ve önemli kavramlar var; okuduktan sonra çıkmış sorularla kendini sınayabilirsin.
- Ders kodu
- ODAI0002
- Ünite
- 14
- Güncelleme
- 2026-11-14
- Ünite 1Lozan AntlaşmasıLozan Barış Konferansı 20 Kasım 1922'de başladı, ilk aşamada anlaşma sağlanamadı; ikinci aşama sonunda 24 Temmuz 1923'te Lozan Antlaşması imzalandı. Türkiye'nin bağımsızlığı ve sınırları uluslararası alanda tanındı, kapitülasyonlar kaldırıldı.
- Ünite 2Lozan Antlaşması'ndan arta kalan problemlerLozan'da çözülemeyen konular sonraki yıllarda ikili antlaşmalar ve uluslararası kararlarla çözüldü. Musul sorunu 1926 Ankara Antlaşması ile, Hatay sorunu 1939'da Türkiye'ye katılımla, Boğazlar ise 1936 Montrö Sözleşmesi ile çözüldü.
- Ünite 3Anayasal gelişmeler ve hukuk sistemindeki değişimCumhuriyet'in ilanından sonra 1924 Anayasası kabul edildi. Saltanat 1922'de, hilafet 1924'te kaldırıldı. Türk Medeni Kanunu 1926'da, İsviçre'den uyarlanarak kabul edildi; böylece hukukta laik ve çağdaş bir sistem kuruldu.
- Ünite 4Cumhuriyet dönemi başlarında siyasi yapıCumhuriyet'in ilk yıllarında tek parti yönetimi sürdü. Cumhuriyet Halk Fırkası ile Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası arasındaki rekabet, Şeyh Said İsyanı ve Takrir-i Sükûn Kanunu ile sona erdi. 1930'larda otoriter bir tek parti dönemi gelişti.
- Ünite 5Eğitim ve Tevhid-i Tedrisat3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu bütün eğitim kurumlarını Maarif Vekâleti'ne bağladı, medreseleri kapattı. Eğitimde birlik, laiklik ve çağdaşlık hedeflendi. 1928'de yeni Türk harfleri kabul edildi.
- Ünite 6Yaygın eğitim uygulamalarıOkul dışında halkı eğitmek için Millet Mektepleri, halkevleri ve halk odaları açıldı. Amaç yeni alfabeyi yaymak, kültür düzeyini yükseltmek ve cumhuriyet ideolojisini benimsetmekti.
- Ünite 7Sosyal yapıda değişimCumhuriyet'in toplumsal inkılapları arasında kıyafet, takvim, ölçü birimleri, soyadı ve kadın hakları vardır. 1925'te Şapka Kanunu, 1934'te Soyadı Kanunu çıkarıldı; kadınlara 1930'da belediye, 1934'te milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı.
- Ünite 8Teşvik-i Sanayi ve gümrüklerde hâkimiyetin sağlanmasıCumhuriyet'in ilk yıllarında ekonomi, Lozan'daki kısıtlar nedeniyle liberal bir çizgide ilerledi. 1923 İzmir İktisat Kongresi ekonomik hedefleri belirledi. 1927 Teşvik-i Sanayi Kanunu özel girişimi destekledi, 1929'dan sonra gümrük serbestliği sona erdi.
- Ünite 9İktisadi yapı ve sanayi kalkınma planları1929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan sonra devletçilik ilkesi öne çıktı. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı 1934'te uygulanmaya başlandı, ikincisi 1936'da hazırlandı. Sümerbank, Etibank gibi kamu kuruluşları açıldı.
- Ünite 10Serbest Cumhuriyet Fırkası1930'da Atatürk'ün isteğiyle, Fethi Okyar öncülüğünde Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Amaç çok partili hayata geçiş denemesi ve ekonomik sorunlarda eleştiri imkânı yaratmaktı. Parti kısa sürede muhalefetin ötesine geçti ve aynı yıl kendini feshetti.
- Ünite 11Dış politikaAtatürk dönemi dış politikası 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesine dayanır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Sovyetler Birliği ile dostluk, 1930'larda Balkan Antantı (1934) ve Sadabat Paktı (1937) gibi bölgesel ittifaklar kuruldu. Türkiye 1932'de Milletler Cemiyeti'ne girdi.
- Ünite 12Atatürk'ün yetiştiği ortam ve etkilendiği fikirlerMustafa Kemal Selanik'te doğdu, askerî okullarda yetişti. Namık Kemal, Ziya Gökalp, Fransız Devrimi, Aydınlanma düşünürleri ve Batı pozitivizmi düşüncesini etkiledi. Hazırlık sürecinde askerî eğitimi ve içinde bulunduğu siyasi ortam belirleyici oldu.
- Ünite 13Atatürk ilkeleri: Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılıkAtatürk ilkelerinin ilk üçü cumhuriyetçilik, milliyetçilik ve halkçılıktır. Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olduğu yönetimi; milliyetçilik, ortak tarih ve kültüre dayalı ulus birliğini; halkçılık ise kişi, sınıf ve aile ayrıcalıklarının reddini ifade eder.
- Ünite 14Atatürk ilkeleri: Laiklik, devletçilik, inkılapçılıkLaiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasını; devletçilik, devletin ekonomide önemli rol üstlenmesini; inkılapçılık ise yenilikleri sürekli kılmayı ifade eder. Laiklik Anayasa'ya 1937'de girdi. Devletçilik özel girişimi dışlamaz, tamamlayıcı rol verir.
Üniversiten’in özgün özetidir; resmî ders kitabının veya derse ait materyalin yerine geçmez.