Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
176 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Tanzimat ve Islahat Fermanlarından sonra 1876 tarihinde Kanun-i Esasi’nin ilan edilmesi de tam tamına aynı amaca yöneliktir. Anayasal bir rejimde kurulacak bir parlamento içinde temsil imkânı bulacak azınlıkların Osmanlı birliğine daha bir gönüllü olarak katılacakları varsayılmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bu kavram, otoritenin birliği anlamına gelir ve Ali Suavi tarafından güçler ayrılığı ilkesine karşı olarak öne sürülmüştür. Ali Suavi’ye göre, yürütme hükme, hüküm fetvaya, fetva ise şeriat ve kanuna bağlıdır. Şeriat ve kanun dahi ezeli adalet ilkesine bağlıdır. İşte bu bağlılık zinciri vahdet-i imamet ilkesinin özünü oluşturmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Jön Türklerin örgütlü bir hareket olarak ortaya çıkışları için kritik eşik 1889 tarihidir. 1889 yılında İttihad-i Osmanlı Cemiyeti bir grup tıp fakültesi öğrencisinin öncülüğünde kurulmuş ve kısa sürede dönemin yönetimine karşı önemli bir muhalefet odağı haline gelmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Osmanlıcılık, din ve ırk farkı gözetmeksizin bütün unsurları Osmanlı kimliği etrafında bir arada tutma düşüncesidir. Türkçülükte ise temel unsur Türklerdir. Bir başka deyişle, Türkçülük, Türklere dayalı bir Osmanlı birliği sağlama hedefinin adıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ahmet Rıza Bey için pozitivizmin cazibesi iki ana fikirde karşılık bulmuştur. İlki bilime verdiği değerdir. İkincisi ise düzen ve ilerleme fikridir. Pozitivizm, bilimi esas alarak bir dünya inşa etmek ister. Dinî dogmaların toplumsal etkisini olabildiğince ortadan kaldırıp bir toplumsal düzen inşa etmek için bilimsel gereklilikleri yerine getirme hedefi ile yol alır. İkinci olarak, pozitivizmde bir ilerleme fikri 1bulunmakla birlikte, düzeni yerle bir etmeksizin gerçekleştirilmesi gereken bir ilerlemedir bu.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ahmet Rıza’nın azınlık sorununa bakışı üzerinde duralım. Pozitivizm ile ilişkisi, Ahmet Rıza’nın azınlık meselesine bakış açısının sınırlarını da tayin etmiştir denilebilir. Öyle ki, Ahmet Rıza, öğretisinin evrensel bir gerçekliğe sahip olduğunu düşünmekle milliyet sorununu önemsizleştiriyordu. Yine de, Comte’un da etkisi ile, Ahmet Rıza’nın birlik temin etme adına, oldukça yumuşak bir davranış modeli benimsediği söylenebilir. İslam, ona göre, örneğin, bir birlik temin etmenin, yegâne aracı olarak devreye sokulabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mizancı Murat, uygun vakte kadar sınırlı bir meşrutiyetten yanadır. Yine bununla ilişkili olarak Murat Bey, devletin bilgili ve ahlaklı bir zümreye emanet edilmesi gerektiğini düşünür. Bilgili ve ahlaklı şahıslardan oluşacak bu meclis, bir tür saltanat şurası işlevi görecek ve böylelikle azınlıklar da parlamentoda temsil hakkı kazanamayacaklardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Osmanlı tarihinde 1878’de, Sultan II. Abdülhamit’e karşı Ali Suavi öncülüğünde yapılan darbe girişimine verilen isimdir. Çırağan Olayı veya Çırağan Sarayı Vak’ası olarak da bilinir. Annesi Şevkefzâ Kadın ile birlikte Çırağan Sarayı’nda göz hapsinde tutulan, akli dengesi yerinde olmayan V. Murat’ın 20 Mayıs 1878’de tekrar tahta çıkarılması amacıyla kaçırılması girişimidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Prens Sabahattin kamucu ya da cemaatçi kuruluşlar ile bireysel kuruluşlar arasında bir ayrım yapmakta ve kurtuluş için kamucu kuruluşların yerini bireysel kuruluşların alması gerekliliğinin altını çizmektedir. Kamucu kuruluşlarda, ona göre, insanlar kendilerine güvenmezler. Bunun yerine mensup oldukları aile, cemaat, parti ve hükümete dayanırlar. Bireyci kuruluşlarda ise insanlar sadece kendilerinden güç alırlar. Böylelikle üretim güçleri yüksek, teşebbüs ruhuna sahip ve bağımsız topluluklar inşa ederler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bilimin önemini din aracılığıyla anlatma çabasında esasen bir tür araçsallaştırma söz konusudur. Dinin dönemin toplumsal yapısı içindeki ihmali mümkün olmayan ağırlığını fark eden Jön Türklerin, dini yaşamı açıklamakta ve gerçeklere ulaşmada tamamen yetersiz bir unsur olarak görseler de, düşüncelerini ve faaliyetlerini meşrulaştırabilmek için din oldukça önemli bir araçtır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Genç Osmanlılar ve Jön Türkler devletin bekasını hedeflemeleri açısından ortak bir ideali paylaşırlar. Cumhuriyet’in kurucu kadroları için ise esas hedef henüz çok genç olan devletin tam bağımsızlığının temini ve kurumsallaşmasının tamamlanmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye’de toplumsal değişim çalışmaları üç ana kuramsal temele dayanmaktadır: Marksist ATÜT yaklaşımı, Weberyen Patrimonyalizm modeli, modernleşme kuramları. Bunlara 1980 sonrasında çoğul modernlikler veya Batı dışı modernlikler teorisi eklense de toplumsal değişme ile ilgili bu teoriye göre şekillenmiş kapsamlı örnekler henüz ortaya çıkabilmiş değildir. Sonuç olarak Türkiye’de toplumsal değişim kendi başına ele alınan bir konu olmaktan ziyade sosyolojinin kavramsal dilinden ve Türkiye’nin toplumsal yapısına dair tartışmaların doğasından ötürü sürekli modernleşme ile birlikte ele alınmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kıray’a göre Türkiye’de toplumsal değişmenin esas aktörü tüccarlar/girişimciler olacaktır. Zira tüccar esasında köylünün modern ekonomik ve toplumsal ilişkilere dair bilgisizliğinden istifade etmektedir. Köylü yeni toplumsal ilişkileri anladıkça bu işlev azalacak ve bu ilişki de ortadan kalkacaktır. Kıray’a göre tüccarların oluşturduğu tampon mekanizma yeni toplumsal yapıya geçişin daha yumuşak bir biçimde gerçekleşmesini sağlamaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türk modernleşmesi ile ilgili 1980’lere kadarki baskın paradigma cumhuriyet modernleşmesinin Osmanlı’dan radikal bir kopuş olduğu yönündeydi.Karpat bu görüşe karşı çıkarak Osmanlı ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki sürekliliğe dikkat çekmiştir. Ona göre Cumhuriyet dönemi boyunca yaşanan pek çok çatışma, çelişki ve yönelim, Osmanlı döneminden miras olarak aktarılmıştır. Osmanlı’yla Cumhuriyet arasında olsa olsa bir siyasî rejim kopukluğu vardır. Ancak toplum ve kültür devam etmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Gecekondulaşmayı köylülerin şehri işgali olarak değil de yaşanan iktisadi ve siyasi süreçlerin bir neticesi olarak ele alan Karpat çözüm önerisi olarak da daha kapsamlı ve planlı bir kalkınma ve sağlıklı bir kentsel büyümeyi önermektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
ATÜT, Marx’ın kendi sosyal teorisini kurmada temel noktalardan biridir. Marx, kaptalizmin gelişimini açıklama uğraşının bir parçası olarak ATÜT’ü gündeme getirmiştir. Onun aşamalı toplumsal tiplerinden komünal toplum ile antik köleci toplum arasında ara bir aşamaya tekabül eden ATÜT, Marx’a göre özel mülkiyetin ortaya çıkmadığı arkaik, durağan ve değişmeyen bir toplum tipini temsil etmektedir. ATÜT’ün Marx’ın teorisindeki genel işlevi Batılı modern toplumlarla Batı dışı toplumların birbirinden farkını göstermektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Turhan, iki tür kültür değişmesinin mevcut olduğunu dile getirir: Serbest kültür değişmeleri ve cebri (zorlanmış, empoze) kültür değişmeleri.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Özellikle nüfus, göç ve şehirleşme üzerine yazdıkları ile toplumsal değişim üzerine kapsamlı bir perspektif oluşturan Karpat’ın kapsamlı analizlerini Türk Demokrasi Tarihi, Osmanlı Modernleşmesi, Osmanlı’da Değişim: Modernleşme ve Uluslaşma, Osmanlı Nüfusu (1830-1914): Demografik ve Sosyal Özellikleri ve Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm: Kırsal Göç, Gecekondu ve Kentleşme isimli eserlerinde bulmak mümkündür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çalışmaların sayısına bakarak bile toplumsal değişim konusunun Türk sosyolojisinin kayıp halkası olduğunu söylemek mümkündür. Aslında Türkiye’de yaşanan hızlı toplumsal değişmeye bakıldığında bu durum çok şaşırtıcı gelebilir. Görünen o ki paradoksal olarak Türk toplumsal yapısı ile ilgili açıklamalarda modernleşmenin aşırı merkezde olması ve bu çerçevede yapılan aşırı genellemeci tarihsel analizler toplumsal değişimin açıklanmasının önünde bir engele dönüşmüştür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Weber, patrimonyalizmi geleneksel egemenliğin üç tipinden biri olarak tanımlar. Ona göre patrimonyalizmin uç durumu olan sultanizm Osmanlı toplumsal yapısını ifade etmektedir. Bu otorite türünde her şey sultanın şahsi mülküdür ve sultan kulları olan bürokrasi aracılığıyla toplumu kontrol etmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Parsons’a göre tüm toplumlar nihayetinde modern aşamaya varacaklardır. Bunun için de modern toplumları modellemelidirler. Ona göre asıl toplumsal değişim gelenekselden moderne geçiş ile ilintilidir. Bu süreçte toplumda ciddi bir farklılaşma yaşanmakta ve kapsamlı bir toplumsal değişim gerçekleşmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye’de Toplumsal Dönüşüm: Kırsal Göç, Gecekondu ve Kentleşme adlı eserinde Karpat özellikle gecekondu olgusuna eğilir. Döneminde başkaları tarafından anormal bir olgu olarak ele alınan gecekondu olgusunu Karpat modernleşmenin ve toplumsal değişimin olağan bir neticesi olarak görmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tampon kurumlar bir toplumsal yapıdan diğerine geçerken aracılık eden mekanizmalardır. Özellikle geleneksel toplumdan modern topluma geçerken değişimi kolaylaştırırlar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çağdaş sosyolojide yapısal işlevselciliğin kurucusu olan Parsons aynı zamanda modernleşme kuramının da önemli isimlerinden birisidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mardin’i toplumsal değişim ve modernleşme ile ilgili olarak merkezi bir figüre dönüştüren unsur, onun Türk siyasasını açıklayabilecek bir anahtar olarak gördüğü merkez-çevre kavramsallaştırmasıdır. Mardin bu kavramı ilk defa 1973’te yayımladığı bir makalesinde kullanmıştır. Mardin merkez- çevre kavramsallaştırmasını Edward Shils’ten almaktadır. Shils’e göre sağlamlığı, büyüklüğü ve bileşenleri değişse de her “toplumun bir merkezi vardır”. Mardin, Shils’ten aldığı bu kavramı modernleşme kuramının etkin isimlerinden Eisenstadt’tan aldığı başka bir kavramsallaştırma ile tamamlar. Eisenstadt’a göre Orta Doğu toplumlarında “serbestçe devinip duran” bir kaynak vardır ve bunu düzene sokmak için kısa da sürse çeşitli çabalar bulunmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?