Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
176 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Bilgi toplumu kuramı toplumsal değişimin arkasında, bilgide ve teknolojide yaşanan değişimlerin olduğunu savunur. BilgiToplumu kuramcılarının en meşhuru ise Alvin Toffler'dir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Toffler’e göre bilgi toplumunu karakterize eden özellikler su şekilde özetlenebilir: • Bilgi Toplumunda beyaz yakalı işgörenlerin sayısı mavi yakalı işgörenlere oranla daha fazladır. • Bilgi birikimi, özellikle gelişme ve kalkınmanın temelinde bulunan teknolojik bilgi, teorik bilginin kodlanması ile daha da artarak gelişmektedir. • Ekonomik ve toplumsal mekanizmaların işlenmesinde, sistem analizi ve karar alma yaklaşımlarını ifade eden entellektüel teknoloji önem arz eder. • Endüstrileşme sürecinde son derece gerekli olan hammaddeye sahip olmanın önemi enformasyon toplumları için söz konusu değildir. • İşçi aileleri genellikle parasal gelirlerinin yarısından fazlasını yiyecek giderlerine ayırmaktaydılar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Robert Nisbet (1969), Social Change and History isimli eserinde ilerleme, evrim teorilerinin varsaydığı gibi değişimin bağlı olduğu içsel etkenleri belirleyen genel kanunlar mevcut olmadığını belirtir. Ona göre içsel etkenler kısmen etkili ise de sosyal değişim daha ziyade dışsal etkenlerin bir eseridir. Onun bu eleştirilerini yanıtlayan Lenski (1976) nüfusta, teknik yoğunlukta, işbölümünde artış trendleri gibi etkenler çerçevesinde toplumsal değişimde düzenliliklerin açık bir biçimde gözlenebileceğini ifade etmektedir. Ona göre bu çerçevede toplumsal değişim belirli yasalara bağlı olarak teorileştirilebilir ve ele alınabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
1980’lerden sonra makro kuramların postmodern eleştirisi yeni-evrimciliği ciddi bir biçimde zayıflatsa da son yıllarda özellikle gen bilimlerinde yaşanan gelişmelerle birlikte diğer sosyal konularda olduğu gibi toplumsal değişimde de biyolojik açıklamalar sosyal bilimlere geri dönmeye başlamıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sosyal bilimlerde işlevselcilik (functionalism) Spencer ve Durkheim tarafından geliştirilen kuramsal ve metodolojik temeller üzerinde şekillenmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Birim eylem kendi içinde şu bileşenlere ayrıştırılabilir: • Aktör: Her eylem bir kişi tarafından icra edilir. • Hedef: Her eylemin yönelik olduğu bir hedef vardır. • Durum: Her eylem belli bir mekan içinde cereyan eder. Bu mekanın aktörün denetiminde olan kısımlarına araçlar, kontrol edilemeyen kısımlarına ise koşullar adı verilir. • Normlar: Her eylem, hedefe uygun araçların seçimini düzenleyen bir norm ya da normlar dizisine sahiptir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Parsons’ın toplumsal değişim yaklaşımı bu toplumsal modele dayanmaktadır. Parsons’a göre toplum farklılaşmış kurumların birbirini tamamlayan işlevlere sahip olduğu bir sosyal sistemdir. Sosyal sistem bir bütün olarak işlemekte ve sürekli uyum üretmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Parsons’a göre bir toplumsal sistem uyum, hedefe ulaşma, bütünleştirme ve örüntüleri muhafaza etme şeklinde bir şematik döngüye sahiptir. Parsons bu şemayı kullanılarak pekçok sistemin çözümlemesini yapmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Parsons’a göre bir toplumsal sistem uyum, adaptasyonu artıracak düzenlemeler ve evrimleşen tümeller kavramları ile ifade edilmektedir. Evrimleşen tümeller, uzun vadede canlı sistemlerin aktif ve pasif adaptasyon kapasitelerini artıran yapı ve süreçleri ifade etmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Merton, Parsons’ın teorisini sınırlandırmak üzere 3 temel nokta belirlemektedir: İşlevsel birlik, evrensel işlevselcilik, kaçınılmazlık. Merton ayrıca “sapkınlık” kavramını geliştirmiş ve açık ile gizli işlevler arasındaki farkı ortaya koymuştur. Ona göre toplumun işlevsel birliği için tüm parçaların işlevsel birliği olması gerekmez. Dolayısıyla işlevsellik her zaman uyumda mevcut değildir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Merton, bir toplumsal yapıyı dört düzlemde ele alır: 1. Statü/rol bileşeni birimi olarak ele alınan bireysel düzey 2. Statü dizilerinin birim alınarak incelendiği grup düzeyi 3. Grupların birim olarak alınıp incelendiği toplumsal sistem düzeyi 4. Değer ya da norm sistemlerinin inceleme birimi olarak alındığı kültürel sistem düzeyi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Merton, Parsons’ın AGIL şemasını alıp bir miktar değiştirerek kendi temel toplumsal kurumlar şemasını oluşturmuştur. Buna göre bir toplumsal yapı beş işlevsel süreçten oluşmaktadır: 1. Özellikle toplumsallaşma mekanizmasına dayalı bir işlev olarak modellerin sürdürülmesi 2. Kişisel ve toplumsal gerilimlerin boşaltılması, kanalize edilmesi ya da denetimi 3. Sistemin çevresini denetlemesi veya ona uyması 4. Kollektif eylemin önkoşulu olan askeri toplumsal birliğin sağlanması 5. Bireysel ve kollektif amaçlara ulaşılması. Merton’un bu şemasında farklılaşan en önemli nokta işlevle yapı arasında karşılıklı bir etkileşim öngörmesidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mübeccel B. Kıray ise Türk sosyolojisinde toplumsal değişmeyi açıklamak üzere yapısal-işlevselci yaklaşımı kullanmış ve bu teoriye kavramsal katkılar yapmıştır. Ona göre bir toplumsal yapı dört unsurdan müteşekkildir: 1. mekan/ekolojik çevre 2. nüfus 3. organizasyon 4. değerler sistemi
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mübeccel Kıray tampon mekanizmalar kavramıyla işlevselci teoriye katkı yapmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Çatışma yaklaşımı sadece Marksizm ile sınırlı değildir. Turner çatışmacı teorinin iki ana temelinden bir diğerinin Georg Simmel olduğunu dile getirmektedir. Bu çerçevede sosyolojik teoride iki baskın çatışmacı teori ortaya çıkmıştır: 1. diyalektik çatışma teorisi 2. işlevselci çatışmacılık.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dahrendorf, Marx’ın mülkiyet eksenli çatışma teorisini eleştirerek yerine güç için mücadeleyi yerleştirir. Dahrendorf değişimin bileşenlerine dair bazı açıklamalar yapmaktadır: • Her toplum her noktada değişim sürecine tabidir; değişim kaçınılmazdır. • Her toplum her noktada çatışma ve uyumsuzluk sergiler; sosyal çatışma kaçınılmazdır. • Bir toplumdaki her unsur onun dağılmasına ve değişmesine bir katkı sunar. • Her toplum bazı mensuplarının diğerleri üzerinde baskı kurmasına dayanır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dahrendorf ’a göre bir çatışmanın sosyal değişime yol açması yoğunluk ve şiddet düzeyine göre çeşitlilik arzeder. Çatışma yoğunluğu, maliyetlerin ve katılımın miktarını ifade eder. Dahrendorf için çatışmanın şiddeti, çatışmanın nasıl ortaya çıktığı ve temelde kullanılan silahlar ile ölçülür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dahrendorf tarafından tanımlanan çatışmanın şiddeti bir toplumda, üç farklı sosyal faktör grubuyla ilgilidir: 1. örgütlenmenin teknik, politik ve sosyal koşulları 2. bir toplumdaki çatışmanın etkili biçimde düzenlenmesi 3. göreli yoksunluk düzeyi
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir sosyal sistem içerisinde çatışmanın yoğunluk düzeyi de üç etkenle ilişkilidir: 1. örgütlenmenin teknik, politik ve sosyal koşulları 2. sosyal hareketlilik düzeyi 3. iktidarın ve diğer kıt kaynakların toplumda dağıtılma biçimi
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Collins, 1975’teki çalışmasında yer alan yüzlerce teorik önermeyi “çatışma teorisinin dört ana hattı” olarak yeniden formüle etmiştir. 1. Her kıt kaynağın eşit olmayan dağılımı, onu kontrol edenlerle etmeyenler arasında potansiyel bir çatışma oluşturur. 2. Potansiyel çatışmalar muhalif grupların mobilize olma derecesine göre fiili çatışmalar haline gelir. 3. Çatışmalar yeni çatışmaları doğurur. 4. Seferberlik için kullanılan kaynaklar tükendiğinde çatışmalar azalır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Collins, farklı kaynakların, öznel gerçekliği tanımlamak için güç farklılıklarına neden olduğunu belirtmektedir. Onun çatışma teorisinin üç temel ilkesi mevcuttur: 1. İnsanlar kendi inşa ettikleri öznel dünyalarında yaşarlar. 2. Diğer insanlar, kişinin öznel deneyimini etkileme ve hatta kontrol altında tutma gücüne sahip olabilirler. 3. İnsanlar sıklıkla böyle kontrol girişimleri ile mücadele eden diğerlerinin eylemlerini kontrol etmeye çalışır; sonuç genellikle kişiler arası çatışma olur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Collins’e göre çatışma analizinin genel prensipleri herhangi bir alanda uygulanabilir. Bunun için aşağıdaki beşli şema takip edilmelidir: 1. 1. Soyut formülasyonlar yoluyla, gerçek yaşamdaki etkileşimlerin bir örneğini düşünün 2. Etkileşimi etkileyen maddi düzenlemeleri arayın 3. Egemen tarafın durumdan yararlanmak için çabaladığı genel varsayımını uygulayın 4. İdealler ve inançlar, aynı şekilde, görüşlerini hakim hale getirmek için ortaya konacak kaynaklara sahip olanların ilgi alanlarıyla açıklanmalıdır 5. Ampirik vakaları karşılaştırın
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Collins, bireylerin ihtiyaçlarını giderme çerçevesinde birbirleriyle kaynaklar için rekabet ettiklerini ve bu süreçte de birbirlerinden faydalandıklarını düşünmektedir. Ona göre toplumsal değişim bu rekabetin bir neticesi olarak ortaya çıkmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Geleneksel Çin’de, klasik dönem Çin İmparatorluk tecrübesinde değişim olumlu olarak görülmez. Eski bir Çin bedduasında, “değişimin geldiği zamanlarda yaşayasın” denmektedir. Modernleşme dönemi Çin’inde ise, 19. yüzyıldan başlayarak ‘Kültür Devrimi’ne ve günümüzün modern Çin’ine baktığımızda, değişim bir zorunluluk, hırsla istenen bir modernleşme hedefi, yeniden üretimin olmazsa olmazı haline gelmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Köylü ayaklanmaları, Feodal Ortaçağ’da, genel itibariyle, köylüler ile toprak sahibi aristokratlar arasındaki ekonomik uyuşmazlıkların sonucu olarak ortaya çıkmışlardır. Bunun dışında, bazı salgın hastalıklar, nüfusun azalışı ve toplumun sosyal dengesinin bozulması da zaman zaman köylü ayaklanmalarına sebep olabilmiştir. Bu ayaklanmalarda köylüler, toprak sahiplerine karşı bazı haklar öne sürmüşlerdir. Belçika, İngiltere ve Almanya gibi örneklerde karşımıza çıkan bu ayaklanmalar, feodal üretim tarzının çözülmesinde önemli oranda rol oynamışlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?