Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
307 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Aristoteles klasik mantığın içinde sadece tümdengelim akıl yürütme yöntemini dahil etmiştir ve tümdengelime önem vermiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tümdengelimde öncüller, sonuç için yeterli gerekçeyi taşır. Tümevarımda ise öncüller, sonuç için yeterli gerekçeyi taşımaz. Sonucun doğruluğu hiçbir zaman kesin değildir. Bunun sebebi, tümdengelimde sonucun öncüllerle sınırlı olmasıdır. Öncüllerde gizli olan şeyler tümdengelimle açık hale getirilir. Tümevarımda ise sonuç, öncüllerde verilenden daha fazlasını ihtiva eder. Öncüllerin çok ötesine taşar. Tümevarımda öncüllerin doğruluğunu kabul etsek bile sonucun doğruluğunu kabul etmeyebiliriz. Tümdengelimde ise bu mümkün değildir. Tümdengelimde öncüller doğruysa sonuç da doğru ve sonuç öncüllerden çıkarılıyorsa da geçerlidir. Tümevarımda ise bütün öncüller doğru olsa bile sonuç yanlış olabilir. Çünkü sonuç daha önce de söylediğimiz gibi öncüllerle sınırlı kalmayıp, öncülleri aşan bir nitelik taşımaktadır. Tümevarımda, öncüller hiçbir zaman sonuca kesinlik kazandırmaz, sadece öncüller sonucu kuvvetle destekliyor diyebiliriz. Oysaki tümdengelimde geçerli ya da geçersiz olsun sonuç kesindir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bacon’ın ve Descartes’ın metot sorunlarına dikkat çekmesinden sonra, bilimlerin metodu, mantığın en önemli konusu haline gelmiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Biri yasa ya da yargı olmak üzere en az iki öncül ve bu öncüllerden çıkarılması gereken bir sonuçtan oluşur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yine Aristoteles’in Retorik ve Poetik adlı eserleri ile Porphyrious’un beş tümeli konu alan İsoloji adlı eserini eklemiştir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
A, A’ dır şeklinde ifade edilir. Bir akıl yürütmenin başında bir terime verilen anlam ne ise o akıl yürütme boyunca, o terim hep aynı anlamı taşımalıdır. A, A’dır ilkesi, doğru düşüme için zihnin uyması gereken baş ilkedir. Bir nesne başka bir nesneye benzeyebilir ama onunla özdeş olamaz. Özdeşlik ilkesine uymayan bir zihin için, çelişmezlik ve üçüncü halin imkânsızlığı ilkeleri anlamsız kalır. Ağaç, ağaçtır insan, insandır gibi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Aristoteles bu kitaplarda terimler, önermeler, akıl yürütmeler ve çeşitli ispat şekilleri üzerinde durur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Organon
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Diyelim ki X ile Y gibi iki kişinin veya nesnenin, a gibi ortak bir özelliği var ve X’ in b gibi başka bir özelliği var. İki nesne arasındaki benzerliğe dayanarak Y’nin de b özelliğine sahip olduğunu düşünmemiz, benzetiş veya analojinin temelini teşkil eder. Analojiye dayanan akıl yürütmelerde, bazı yönlerden benzeyen nesnelerin başka yönlerden de benzer olacağı gibi bir varsayım gizlidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üçüncü halin imkansızlığından şüphe edilmesi ile başlanmıştır. Matematikte ve fizikte, üçüncü halin imkansızlığı ile açıklanamayan durumlar söz konusudur. Çünkü özellikle sonsuzluk bahis olduğunda bazı açıklanamayan durumlar olmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ortaya atılan savın gerçekleşmesi ile çıkarım geçerli hale gelir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Örneklemin bütün evreni kapsaması gerekir. Bu da oldukça zordur, hatta imkansızdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
A ile A olmayan arasında, üçüncü bir imkân yoktur. Yani, bir önerme ya doğrudur, ya yanlıştır, ikisinin arasında üçüncü bir hâl yoktur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Mantık bilgisine
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Genel olarak, düşünceleri bilinçli, tutarlı ve amaçlı bir biçimde birbirine bağlama işlemi. Bir şeyin doğruluğunu, başka bir veya daha fazla şeye dayanarak ileri sürme akıl yürütmedir. Öncül olarak alınan önermelerden mantıksal çıkarım kurallarına uygun bir tarzda sonuç çıkarma işlemi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İndüktif akıl yürütme
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Akıl yürütme yöntemi içinde kullanılan yöntemlerin sıklığı ne kadar çok olursa, bu akıl yürütme yönteminin doğruluğu o kadar artar. Örneğin, Gözlediğim a1 kargadır ve karadır. Gözlediğim a2 kargadır ve karadır. Gözlediğim a3 kargadır ve karadır. Gözlediğim a4 kargadır ve karadır. Gözlediğim a5 kargadır ve karadır O halde, bütün kargalar karadır. Geçmiş ve gelecekteki tüm kargaları gözlemlememiz olanaksızdır ama gözlem sayımız arttıkça, tümevarımın doğru olma olasılığı artar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir tasım en az iki öncül ve sonuçtan oluşur. • Bütün insanlar ölümlüdür. • Sokrates bir insandır. • O halde, Sokrates ölümlüdür.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tümevarım, tümdengelim ve analoji
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İspat, bir önermenin doğruluğunu başka bir veya daha fazla önermenin doğruluğuna dayanarak ortaya koymaktır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dayandığı yasanın doğruluğu ve kuvvetliliğine bağlıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bu akıl yürütmede öncüller, sonuç için bir dayanak sağlamakta ancak sonucu zorunlu kılmamaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kategoriler, Önermeler, Birinci Analitikler, İkinci Analitikler, Topikler ve Sofistik Deliller.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Akıl yürütmelerimiz arasında benzetiş veya analojiye dayananlar önemli bir yer tutar. Diyelim ki X ile Y gibi iki kişinin veya nesnenin, “a” gibi ortak bir özelliği var ve X’ in “b” gibi başka bir özelliği var. İki nesne arasındaki benzerliğe dayanarak Y’ nin de “b” özelliğine sahip olduğunu düşünmemiz, benzetiş veya analojinin temelini teşkil eder. Analojiye dayanan akıl yürütmelerde, bazı yönlerden benzeyen nesnelerin başka yönlerden de benzer olacağı gibi bir varsayım gizlidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Analojide de tümevarım gibi sonucun doğruluğu hiçbir zaman kesin değildir. Benzerlik sağlayan özelliklerle sonuçta var olduğu ileri sürülen özellik arasındaki ilişki ne kadar kuvvetli ise analoji veya benzetiş o kadar kuvvetlidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?