Kısa cevap · Soru 26
Karsinıjene nedir?
Yayımlanmış cevap
Karsinojenez, kanser oluşması, normal hücrelerden kanserli hücrelerin meydana gelmesi anlamında kullanılan bir terimdir
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
171 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Karsinojenez, kanser oluşması, normal hücrelerden kanserli hücrelerin meydana gelmesi anlamında kullanılan bir terimdir
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
“in vitro”, laboratuvar ortamında ya da yapay koşullar altında, deney hayvanı kullanılmadan, gerçekleştirilen işlem ya da deneysel çalışma anlamı taşıyan, Latince kökenli bir kelimedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hayvan deneylerinde etik kurallar bu derece dikkate alınırken, çalışmalarda gönüllülerin kullanımı ile ilgili etik ve pratik problemler oldukça fazladır. Denek sayısının yetersizliği ve örnek sayısının az olması bu yöntemin olumsuz yönlerinden bir diğeridir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hayvan deneyleri kuduz, çocuk felci, kabakulak, kızamıkçık ve tüberküloz gibi hastalıklara karşı aşılar geliştirilmesine yardımcı olurlar. Antibiyotikler, AIDS ilaçları, insülin ve kanser tedavileri hayvan testlerine bağlıdır. Diğer test metotları yeterince gelişmiş değildir. Bilim adamları laboratuvar hayvanları ile insanlar arasında test faktörleri yönünden fark olmadığına inanırlar. Hayvanlarda gerçekleştirilen ameliyatlar organ transplantasyonu ve açık kalp cerrahi tekniklerinin gelişmesine yardımcı olur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
HADMEK, Hayvan Deneyleri Merkezi etik kurulunu ifade eden kısaltmadır ve ülkemizde gerçekleştirilen hayvan deneyleri ile ilgili yapılan çalışmaların yönetmeliklere uygun yürütülmesini sağlayarak kontrolünü yapar. Aynı zamanda her ilde hayvanlar üzerinde yapılacak olan çalışmaların etik kurallara uygun gerçekleştirilmesi amacı ile araştırmacıların yapmış olduğu başvuruları değerlendiren Hayvan Deneyleri Merkezi Etik Kurulların (HADYEK) denetlenmesinden sorumludur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Genel anlamda görevleri hayvan deneylerinin ülkemizde “Hayvan Deneyleri Etik Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik” ile belirlenen esaslara göre yapılmasını sağlamak olan HADMEK’in görevleri şöyle sıralanabilir; • Yapılacak deneysel çalışmalarda hayvanların kullanılmasına dair etik çalışma prensiplerini belirlemek. • Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurullarının (HADYEK) kuruluş yönergelerini kontrol ederek onaylamak ya da çalışma esaslarına uygunsuzluk tespiti olması halinde de bu kurulları feshetmek. • HADYEK’lerin mevcut olan yönetmelik hükümlerine göre çalışıp çalışmadığını denetlemek ve her yıl sonu hazırlanmış olan yıllık raporlarını değerlendirmek. • HADYEK’lerin hizmet verdiği üretici ve kullanıcı kurum ve kuruluşlardaki deney şartlarını ve laboratuvarları yasalar ve yönetmelikler çerçevesinde denetlemek. • Var olan yönetmeliğe aykırı olarak deney hayvanı kullanılmasını engellemek amacıyla gerekli adli girişimlerde bulunmak. • Yerel etik kurulların, araştırmacıların önerdiği çalışmalar ile ilgili aldığı kararlara yapılan itirazları değerlendirmek. Değerlendirme sonucunda gerekli görülmesi halinde dosyaları yeniden incelemek üzere gerekçeleri ile birlikte ilgili HADYEK’e geri göndermek. • HADYEK’lerin deney hayvanı kullanımı ve bakımı ile ilgili tüm personele yönelik gerçekleştirilen eğitim programlarının usul ve esaslarını belirlemek ve denetlemek. Deney hayvanı kullanım sertifikalarının denkliklerini değerlendirmektir
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
HADYEK üyelerinin taşıması gereken asgari özellikler aşağıda belirtildiği şekilde olmalıdır; • Deney hayvanı ünitelerinde, deney hayvanı kullanım sertifikasına sahip, tam zamanlı olarak ilgili birimde çalışan, deney hayvanı üretim ve bakımından sorumlu ve hayvan deneyleri konusunda en az 1 yıl deneyimli bir veteriner hekim, • İlgili kurum veya kuruluş içerisinde hayvan deneyleri ile çalışma yapan birimlerden birer adet temsilci üye, • Kendisi ve birinci derece yakınları, hayvanlar üzerinde deneysel çalışma yapmayan ve kuruluş ile çıkar ilişkisi olmayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir kişi, • Kurum veya kuruluş ile çıkar ilişkisi olmayan sivil toplum kuruluşuna üye Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bir kişi bulunması gerekir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
HADYEK en az beş, en fazla yirmi bir üyeden oluşur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
HADYEK’in Görevleri Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliğine bağlı olarak belirlenen merkezi etik kurulların görevleri şunlardır: • HADMEK’in belirlediği etik ilkeler ve iyi laboratuvar uygulamaları çerçevesinde kendi çalışma usul ve esasları hakkında yönerge hazırlamak. • Deney hayvanları üzerinde yapılacak tüm işlemlerin etik yönden kabul edilebilir sınırlarını belirleyerek yapılacak işlemlere ilişkin protokolleri onaylamak veya uygun olmayanları gerekçeli olarak reddetmek. • Deney hayvanı ünitesinde kullanılan hayvanların, deney süresince başvuruda belirtilen protokollere göre 3R ilkelerine ve etik kurallara uygun olarak sürdürülmesini denetlemek, bu amaçla gerekli düzenlemeleri yapmak. • Deney hayvanı kullanılarak elde edilenlerle aynı prosedürleri kapsayan alternatif yöntemlerin geliştirilmesine ve doğrulanmasına katkıda bulunarak, araştırmayı teşvik edecek uygulamalar yapmak. • Deney hayvanları üzerinde yapılacak işlemlerin onaylanmış protokole uygun olarak yapılmasını sağlamak, gerektiğinde sonlandırmasına karar vermek. • Deney hayvanlarıyla çalışacak personelin gerekli eğitimi almasını sağlamak ve deney hayvanı kullanım sertifikası bulunması şartıyla hayvan deneyleri yapılmasına izin vermek. Bu amaçla gerektiğinde sertifika programları düzenlemek. Sertifika eğitim programını otuz gün önce HADMEK’e bildirmek. Eğitim sonunda başarılı olan kursiyerler ile ilgili bilgileri HADMEK’e bildirmek. • Deney hayvanlarının üretim, yetiştirme, barındırma ve nakil şartları ile deneylerin yapıldığı laboratuvar şartlarının ve donanımın etik yönden uygun olup olmadığını denetlemek. • Deney hayvanı kullanımı ile ilgili olarak yıllık istatistiksel veri tabloları ile faaliyet raporunu hazırlayıp HADMEK’e sunmak. • Deneysel çalışmalar sonunda oluşan kimyasal, tıbbi vs. atıkların ilgili kanun gereğince ortadan kaldırılmasını sağlamak.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney hayvanları kullanımı sertifika programının hedef kitlesinde yer alan kişiler; • Araştırıcılar, • Deney hayvanları biriminde çalışacak Hayvan teknisyeni/ teknikerleri, • Deney hayvanları biriminde hayvan bakıcısı olarak çalışan personel olarak 3 grupta toplanmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sertifika programlarının içeriğinde yer alan konu başlıklarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz: • Deney Hayvanları Mevzuatı, • Deney hayvanlarının anatomisi, fizyolojisi, histolojisi ve biyokimyası, • Hayvan deneyleri etiği, • Hayvan refahı ve davranış özellikleri, • Temel laboratuvar güvenliği ve temizliği, • Deney hayvanlarının üretimi, • Deney hayvanlarının beslenmesi, • Hayvan hastalıkları, • İş sağlığı ve güvenliği, • İlaç verme ve enjeksiyon teknikleri, • Tutuş teknikleri, • Kan ve örnek alma teknikleri, • Anestezi – ötenazi teknikleri.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney Hayvanları Üzerinde Yapılacak İşlemler: Formun bu kısmında, hayvanlar üzerinde yapılacak tüm işlemler, sırası ile ayrıntılı bir şekilde belirtilerek sonuçların değerlendirilmesi sırasında kullanılacak değerlendirme yöntemleri belirtilmelidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney Hayvanlarının Temin Edileceği Yer: Çalışmalarda kullanılacak deney hayvanlarının üretim ve tedarik edilebileceği kurum ya da işletmeler yönetmeliklerle belirlenmiştir. Haliyle araştırmacılar bu birimlerin dışında kalan yerlerden deney hayvanı sağlayamazlar. Araştırma başvurusunda hayvanların tedarik edileceği birim belirtilmelidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney hayvanlarının deneysel ve bilimsel amaçlar ile kullanılabilecekleri çalışma konularını da aşağıdaki başlıklar halinde özetleyebiliriz. • Canlıların sağlığı ile ilgili konularda mevcut bozukluk (anomalilerin) ya da hastalıkların önlenmesi • Canlı sağlığı ile ilgili mevcut problemlerin tanısının konularak tedavisi ile ilgili süreçlerin belirlenmesi • Canlılarda gözlemlenen hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların canlılar üzerinde meydana getirdiği olumlu/olumsuz etkilerin meydana geliş mekanizmalarının araştırılması • Canlı vücudunda meydana gelen fizyolojik, biyokimyasal ve davranışsal değişikliklerin araştırılması • Çevresel kirleticilerin canlı üzerinde meydana getirdiği etkilerden yola çıkarak, çevre kirliliğini önlemede ortaya atılan yeni stratejilerin çevre-canlı etkileşimi ile araştırılması • Canlılar üzerinde yapılan deneyleri yeni araştırmacılara aktarmak, mevcut teknikler ile ilgili bilgilerin genç araştırmacılara aktarılması, onları pratiklerinin arttırılması ile ilgili eğitsel faaliyetler • Pek çok bilimsel ve adli vakaların aydınlatılması amacı ile yapılan birçok araştırmada deney hayvanlarının kullanımına ihtiyaç duyulmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney hayvanı üretim, bakım ve barındırma ruhsatına sahip bir tesiste bulunması gereken özel işlevli odalar aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir. • İdari birim/personel hizmet odaları • Sistem kontrol odaları • Servis alanları • Üretim ve barındırma odaları • Operasyon odaları
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Sorumlu yönetici odası; tesisin her türlü gereksinimi (personel, malzeme vb.) ile tesisin yönetmeliklere uygun işletilmesinden birim müdürü sorumludur. Aynı zamanda tesis içerisinde gerçekleştirilecek eğitim öğretim faaliyetlerinin planlanması, deneysel çalışmaların koordinasyonu, tesis yönetim kurulunun olağan ve olağan dışı durumlara toplanması konusunda gerekli girişimlerde bulunmak da yine tesis müdürünün sorumlulukları arasında yer almaktadır. Merkez müdürünün bu görev ve sorumlulukları yerine getirebilmesi için tahsis edilen odadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Hayvan teknikeri odası; deney hayvanlarının tür, ırk, genetik ve mikrobiyolojik tanımlamaları yapılarak aylık ve yıllık olarak hayvan sayıları, üretim bilgileri ve hangi çalışmalar için verildiği bu çalışmalar için alınmış olan etik kurul onayları, ilgili kayıtların tutulması için personele tahsis edilen odadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Personel, duş, soyunma ve dinlenme odaları; Personelin temiz çalışma kıyafeti ile tesis içerisinde işlerini gerçekleştirmesi hem tesis içerisinde çalışan diğer personelin hem de tesiste yetiştirilen hayvanların sağlığı açısından önem taşımaktadır. Bu durumdan dolayı tesis içerisinde çalışan personelin kıyafetlerini değiştirebilmesi, gerekli durumlarda duş alabilmesi için bir soyunma odası bulunmalıdır. Personel giyinme odasında ihtiyacı karşılayacak sayıda dolap bulunmalıdır. İdari personelin dışında kalan hayvanların bakımından sorumlu personelin dinlenebileceği bir dinlenme odasının da bulunması gerekir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yavru sıçanların kuyruklarında ortam neminin gerekenden az olmasına bağlı olarak gelişen ödem (şişme) ile halkasal yapıların oluşması durumudur. Sendromun ilerleyen aşamalarında, ortam nemi ihtiyaç duyulan ortalama seviyelere çekilmez ise, kuyruğun nekroza uğrayarak düşmesine neden olabilen sıkıntılı bir durum oluşur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tesis içerisinde yer alan servis alanları, tesis içerisinde deney hayvanları üretim, barındırma ve deney sonrasındaki bertaraf işlemleri sırasında ilgili personelin kullandığı oda ve alanları kapsamaktadır. Bu alanlar aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir: • Yem ve altlık malzeme deposu • Tıbbi ürünler ve sarf malzemesinin deposu • Yedek malzeme deposu • Alet ve ekipman yıkama ve dezenfeksiyon odası • Geçici atık toplama deposu • Koridorlar
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Yedek malzeme deposu içerisinde deney hayvanlarını barındırma ve besleme sırasında kullanılan yedek alet ve ekipmanlar bulundurulur. Bu malzemeleri, kafes, yemlik, su şişesi ve diğer kafes ekipmanları şeklinde sayabiliriz. Bu depoya temizlenmemiş ve kirli olan malzemelerin konulması tesisin hijyeni ve hayvanların sağlığı açısından sıkıntılı durumlar ortaya çıkaracaktır. Yedek olarak kullanılan kafesler, su şişeleri, yemlik, aksesuarlar ve diğer ekipmanlar temizlik ve dezenfeksiyonları yapıldıktan sonra bu depoya yerleştirilmelidir. Bu birimin kapısı, kullanım ve temizlik haricinde sürekli kapalı tutulup içeride yer alan malzemenin kirlenme riski ortadan kaldırılmalıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Geçici atık toplama deposu tesis içerisinde oluşan çeşitli artık ve atıkların belirli bir süre görevli ekip tarafından alınıncaya kadar, tesis içerisinde herhangi bir bulaşmaya sebep vermeden saklanması için kullanılan, bina dışında bulunması gereken odalardır. Tüm atıklar kapalı bir sistemle geçici atık toplama deposuna ulaştırılmalıdır. Bu depo düzenli aralıklarla temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Aynı zamanda binanın dışında olmalıdır. Deneyler sonucunda oluşan tıbbi atıklar da binadan uzaklaştırılıncaya kadar geçici atık toplama merkezinde uygun tıbbi atık taşıyıcılarında tutulmalıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Operasyon odaları ya da genel olarak laboratuvar bölümünde aşağıdaki bölümlerin bulunması gerekmektedir. • Deney Hayvanı Kabulü ve Karantina Odası • Basit Girişim Odası • Hayvan Hazırlama Odası • Soyunma Odası • Operasyon Odası • Re animasyon (Uyandırma) Odası • Post-operatif Bakım Odası • Yıkama ve Sterilizasyon Odası
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Deney hayvanlarının yaşatıldığı kafesler canlının ihtiyacına ya da araştırmanın özelliğine göre iki başlıkta toplanabilir: • Yaşam kafesleri • Metabolizma kafesleri
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
kafes içerisindeki hayvanın kendi dışkısını yeme durumudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?