Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
328 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Piyasalardaki rekabet türleri, tüketici-tüketici, üretici-üretici ve üretici-tüketici rekabetini kapsamaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tekel, yakın ikamesi olmayan bir ürünün tek bir satıcısının olduğu bir piyasa türü olarak tanımlanır. İkame malların olmaması nedeniyle tekelcinin fiyat üzerindeki kontrolü diğer firmaların faaliyetleriyle sınırlandırılamaz. Ancak tekelci fiyatı belirlemede kontrol gücüne sahipse de, yapabileceği satış miktarı tüketicinin talebine bağlıdır. Fiyat ile talep miktarı arasındaki negatif yönlü ilişki veri iken, diğer bütün unsurlar sabitken, tekelci çıktı miktarını artırırsa fiyat düşecek, tersi çıktı miktarını azaltırsa fiyat artacaktır. Tam rekabette olduğu gibi, tekelde de, bir firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi, MRnin MCye eşit olduğu durumda gerçekleşmektedir. Bu düzey ile birlikte tekelci, bir fiyatı da seçmiş olur. Tekelcinin konumunu koruyabilmesi, piyasaya giriş engellerinin devamlılığını gerektirir. Tekelci bu koşulları sağladığı takdirde, seçtiği piyasa fiyatından satış yapabilecektir. Ancak satış miktarını artırmak istediği anda fiyat da düşecektir. Bu nedenle tam rekabette, piyasa fiyatı veri ve her çıktı düzeyinde, söz konusu iken, tekelde, piyasa fiyatı talebe bağlı (ters orantılı olarak) ve her çıktı düzeyinde, söz konusudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üretici-üretici rekabeti, üreticilerin, piyasada, konumlarını korumak ve geliştirmek gayesiyle birbirleriyle karşı karşıya gelmeleri şeklinde ortaya çıkan bir rekabet türüdür. Örneğin, yüzme kursları, gerek mevcut kursiyerlerini elde tutmak gerekse de yeni kursiyerler kazanabilmek için üretici-üretici rekabetine girerler. Her yüzme kursu kuruluşu, müşterilerine, yüksek fiyat uygulamak isterse de, rakip yüzme kurslarının varlığı, bir yüzme kursunu, daha fazla hizmet ve daha düşük fiyat uygulamaya zorlayabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
"Tam Rekabetçi Piyasa" denilmektedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Piyasaya giriş engelleri, yeni bir firmanın piyasaya girişini zorlaştıran faktörlerdir. Bu tanıma göre engeller; reklam, ürün farklılaştırması, patentler, ürün demetleri, ölçek ekonomileri ve yasal engelleri kapsar.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ülkemizde, herhangi bir spor dalında antrenör olabilmek için, ilgili federasyondan lisans almak gerekmektedir. Ayrıca antrenörlerin, ilgili federasyonların öngördüğü antrenör lisansı güncelleme programlarının gereklerini yerine getirmeleri de zorunludur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üretici-tüketici rekabeti, üreticilerin yüksek, buna karşılık tüketicilerin daha düşük fiyatı tercih ettikleri rekabet türüdür. Burada üreticiler ile tüketiciler arasında üretici ve tüketici artığı üzerindeki bir mücadele söz konusudur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tekel toplum üzerinde bir maliyet teşkil eder. Rekabetçi bir firmaya nazaran tekelci daha az üretimde bulunur. Çünkü tekelci fiyat düzeyini artırabilmek için çıktı miktarını kısıtlar. Üstelik, çıktı miktarını artırması fiyat düşüşüne neden olur. Oysa rekabetçi firma için piyasa fiyatı veridir ve kar ettiği müddetçe üretimde bulunur. Ayrıca rekabetin olmayışı, tekelde, etkinsizliğe neden olabilmektedir. Tüm bir ekonomiyi düşündüğümüzde tekel, rekabetçi piyasaya nazaran, kaynakların az ve etkinsiz kullanılması sonucu istihdam eksikliğine, dolayısıyla da üretim azlığına neden olmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İktisadi anlamda kâr, toplam gelir ile toplam maliyet arasındaki farktır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Spor endüstrisinde değişik türlerde ürün farklılaştırması söz konusudur. Bir önemli ayrım, yatay ve dikey farklılaştırma ayrımıdır. Yatay farklılaştırmada, farklılaştırılmış ürünlerden biri bazı müşterilerin beğenileri dikkate alınarak üretilmekte, ancak bu ürün diğer müşterilerin beğenisine hitap etmemektedir. Dikey farklılaştırmada ise, farklılaşmış ürünlerden biri diğer(ler)ine herkes tarafından yeğlenmekte ancak, fiyat 91 farklılığı nedeniyle farklılaşmış ürünlerin tamamına talep olmaktadır. Çim sahada futbol oynamayı bütün futbol kulüpleri tercih ederler, ancak, parasal güç açısından fakir denilebilecek futbol kulüpleri toprak sahada maçlarını oynamak zorunda kalabilirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Ürünlerin şeklindeki farklılık da bir ürün farklılaştırması türüdür. Bu türde ürünün içselliğinde bir değişiklik yaratılmamakla birlikte, tüketiciler bunun yapıldığı yönünde ikna edilmeye çalışılır. Örneğin, paketleme, ambalaj, tasarım gibi farklılıklar yaratılarak bu gerçekleştirilebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tam rekabet piyasasında kısa dönemde firmalar normal (sıfır) kâr elde edebilecekleri gibi, normal üstü kâr da elde edebilirler. Oysa uzun dönemde, giriş ve çıkış engelleri olmadığından dolayı firmalar sıfır iktisadi kâr elde edeceklerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir firmanın fiyat üzerindeki kontrolü faaliyet gösterdiği piyasanın yapısı ile bağlantılıdır. İktisatta dört temel piyasa yapısı söz konusu olup, bunları niteleyen modeller, tam rekabet, tekelci rekabet, oligopol ve tekeldir. Bu modeller; piyasadaki üreticilerin sayısı, ürünün homojenliği, bir firmanın fiyat üzerindeki kontrol gücü, piyasaya girişteki engellerin düzeyi ve fiyat-dışı rekabetin varlığına göre karakterize edilirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tekel, yakın ikamesi olmayan bir ürünün tek bir satıcısının olduğu bir piyasa türü olarak tanımlanır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Oyun teorisinin temelleri 1951 yılında matematikçi John Nash tarafından ortaya konulmuştur. Oyun teorisi karar yapıcılar arasında karşılıklı (birbirine) bağımlılığın söz konusu olduğu karar süreçlerinin analiz edilmesi metodudur. Oligopol piyasalarında firmaların birbirlerine karşılıklı bağımlılığı veri iken, oyun teorisi firmaların oligopoldeki davranışlarının anlaşılmasında kullanışlı olabilir. Oyun teorisinde, firmalardaki karar yapıcılar, bir oyuncunun kayıp-kazancının kendi ve diğer oyuncuların taktiklerine bağlı olduğu bir oyundaki oyuncuları karşılaştırır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Marjinal gelir (MR) ve marjinal maliyet (MC), kârı maksimize eden çıktı düzeyini belirlemede anahtar unsurlardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Reklam ürün farklılaştırmasında bir araç olarak kullanılabilmektedir. Reklam bir yanıyla ürünler arasındaki gerçek farklılıklar konusunda tüketicilerin bilgilenmesini sağlarken, bir diğer yanıyla yarattığı marka imajıyla ürünün gerçek fiziksel özelliklerinin ötesinde olumlu algılanmasını sağlayabilir. Reklamın optimal düzeyi marjinal gelir (ilave birim reklamın ilave getirisi) ve marjinal maliyete (ilave birim reklamın ilave maliyetine) bağlıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Oligopolist bağımlılığın neden olduğu belirsizliklerin ortadan kaldırılmasının bir yolu, firmaların kendi aralarında anlaşma yapmalarıdır. Fiyat liderliği anlaşmaya dayalı bir oligopol modeli olup, barometrik fiyat liderliği ve egemen firmanın fiyat liderliği olmak üzere iki farklı türü önem arzeder. Barometrik fiyat liderliğinde, piyasa yapısını iyi bildiği ve iyi öngörüler yapabildiği düşünülen bir firmanın, resmi ya da gayri resmi bir anlaşmayla, fiyat belirlemeye liderlik yapacağı diğer firmalarca kabul edilmektedir. İzleyen firmalar bu yolla doğruya yakın bir fiyat uygulayabilir, maliyet hesaplarından kurtulabilir ve piyasada lider firma belirleme sorunu ortadan kaldırılmış olur. Egemen firmanın fiyat liderliğinde, bir firmanın, piyasanın önemli bölümünü elinde tuttuğu, diğer firmaların da küçük paylara sahip olduğu varsayılmaktadır. Piyasa talep eğrisi, egemen firma tarafından bilinmektedir. Ayrıca egemen firma, küçük firmaların marjinal maliyetlerini de bilmektedir. Egemen firma, bu bilgiler doğrultusunda fiyatı belirler. Egemen firmanın fiyata ilişkin sinyal vermesi bir tür zımni anlaşmadır ve bu anlaşma da çıkabilecek sorunları çözmeye ilişkin bir girişimdir. Egemen firma her bir fiyat düzeyinde, piyasa talebinin küçük firmalar tarafından karşılanamayan bölümünü karşılayacaktır. Ancak, açık bir anlaşma yapılmadıkça, izleyen firmalar üretimlerini kısarak, egemen firmanın maksimum kâr elde etmesini engelleyebilirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Fiyat farklılaştırılması iki şarta bağlıdır. Birincisi piyasaların birbirinden ayrılabilmesi şartıdır. Eğer piyasalar herhangi bir şekilde birbirinden ayrılamıyorsa alıcı ucuz olan piyasaya yönelecek, dolayısıyla iki veya daha fazla farklı fiyat uygulamak imkansızlaşacaktır. Farklı fiyat uygulamanın ikinci şartı birbirinden ayrılmış olan alt piyasalarda, her fiyat seviyesinde mala olan talebin esnekliğinin farklı olmasıdır, yani tüketicilerin (ve potansiyel tüketicilerin) fiyata olan duyarlılıkları farklıdır. Tüketici ve potansiyel tüketici talep esnekliği temelinde piyasayı segmentlere ayıran firma, fiyata karşı duyarlılığı fazla olanlara (talep esnekliği yüksek olanlara) daha düşük bir fiyat, öte yandan fiyata karşı duyarlılığı az olanlara (talep esnekliği düşük olanlara) ise daha yüksek fiyat uygulamayı düşünecektir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Tüketici artığı, bir satın alma işleminde, tüketicinin ödemeye razı olduğu maksimum fiyatın, gerçekleşen satış fiyatının üzerinde olması sonucu tüketicinin kazançlı olduğu fazla değerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Üretici artığı ise, bir satış işleminde, üreticinin ürün için kabul edeceği minimum fiyatın üzerinde gerçekleşen satış fiyatı nedeniyle kazançlı olduğu fazla değerdir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Dirsekli talep eğrisi modeli oligopol endüstrisinde fiyatların niçin katı olabileceğini açıklar. Bu model 1939’da Paul Sweezy tarafından geliştirilmiştir. Dirsekli talep eğrisi modeli firmanın rakipleri hakkındaki düşünceleriyle ilgili şu iki temel varsayım üzerine kuruludur: 1. Firmalardan biri fiyatını azaltırsa, rakip firmalar da fiyatlarını azaltarak tepki verirler. 2. Firmalardan biri fiyatını artırırsa, rakip firmalar fiyatlarını sabit tutarak tepki verirler.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
"Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı, buluş yapma faaliyetini özendirmek, buluşların sanayiye uygulanması ile teknik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesini sağlamak için buluşlara patent veya faydalı model belgesi vererek korumaktır. Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, sınai hakkın tesisine uygun buluşlara patent veya faydalı model belgesi verilerek bunların korunması ile ilgili esasları, kuralları ve şartları kapsar." şeklinde açıklanmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bir firmanın kârını maksimize eden üretim düzeyi, MRnin MCye eşit olduğu durumda gerçekleşir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Kartel, ürünün fiyatının tespiti, piyasanın üyeler arasında paylaşılması gibi konularda uygulanacak ilkeler üzerinde anlaşmaya varmış bir satıcılar topluluğudur. Ulusal düzeyde olduğu gibi uluslararası da olmaktadır. Kartelleri, ortak kârı maksimize etmeyi amaçlayan karteller ve piyasa paylaşan karteller olmak üzere iki ana grupta inceleyebiliriz.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?