Kısa cevap · Soru 51
Kamu tüzel kişiliği nasıl kurulur?
Yayımlanmış cevap
Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Soru arşivi yükleniyor…
Soru arşivi yükleniyor…
Sorular yükleniyor…
Sınav ve konu sorularıyla çalış. Cevabını kontrol et, zorlandığın soruları kaydet ve yeniden çöz.
473 sorunun metninde arama yapabilirsin.
Diğer 3 görselli soruları kendi sayfalarında çözebilirsin.
Kendi cevabını düşün, sonra yayımlanmış cevapla karşılaştır. Değerlendirmeyi sen yaparsın.
İlerleme yükleniyor…
Kamu tüzel kişiliği ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Merkeziyetçilik, karar almaya ilişkin yetkilerin tamamının hiyerarşik anlamda idarenin en başında bulunan kişilere tanınmasıdır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye Cumhuriyeti idarî teşkilâtı önce; • Merkezî idare (devlet) ve • Yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrılır. Merkezî idare de kendi içinde; • Başkent teşkilâtı ve • Taşra teşkilâtı olmak üzere ikiye ayrılır. Yerinden yönetim kuruluşlarıysa; • Yer yönünden yerinden yönetim kuruluşları ve • Hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrılır. Yer yönünden yerinden yönetim kuruluşlarına kısaca mahallî idareler veya yerel yönetimler; hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşlarına ise kısaca hizmet kuruluşları veya kamu kurumları da denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili olan görevlerinden beş tanesi şöyle sıralanabilir: • Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde açılış konuşmasını yapmak, • Türkiye Büyük Millet Meclisini gerektiğinde toplantıya çağırmak, • Kanunları yayımlamak, • Kanunları tekrar görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri göndermek, • Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cumhurbaşkanının yürütme ile ilgili olan görevlerinden beş tanesi şöyle sıralanabilir: • Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek, • Başbakanın teklifi üzerine bakanları atamak ve görevlerine son vermek, • Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil etmek, • Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar vermek, • Genelkurmay Başkanını atamak.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Cumhurbaşkanının istemi üzerine Devlet Denetleme Kurulunun her türlü inceleme yapabileceği kuruluşlar şöyle sıralanabilir: • Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, • Sermayesinin yarısından fazlasına bu kurum ve kuruluşların katıldığı her türlü kuruluşta, • Kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, • Her düzeydeki işçi ve işveren kuruluşlarında, • Kamuya yararlı derneklerle vakıflarda.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bakanlar Kurulunun spesifik yetkilerinden beş tanesi şöyle sıralanabilir: • KHK çıkarmak (Anayasa, m.91, 121), • Tüzük çıkarmak (Anayasa, m.115), • Olağanüstü hâl ve sıkıyönetim ilân etmek (m.119-120), • Millî güvenliği sağlamak (m.117/2), • Silahlı kuvvetleri yurt savunmasına hazırlamak (m.117/2).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Anayasamızın 112’nci maddesine göre, Başbakan Hükûmetin genel siyasetinin yürütülmesini gözetir. Bununla birlikte, Başbakanın idarî nitelikte görevleri de vardır. Örneğin bakanlıklar arasında iş birliğini sağlamak, bakanların görevlerinin yerine getirilmesini gözetmek, millî güvenlik kuruluna katılmak, karşı-imza yetkisi, düzenleme yetkisi (yönetmelik çıkarma yetkisi), hiyerarşi yetkisi, devlet tüzel kişiliğini temsil yetkisi, idarî vesayet yetkisi, atama yetkisi, harcama yetkisi gibi başbakanın idarî nitelikte görev ve yetkileri vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bakan, bakanlık teşkilâtının en yüksek amiridir. Anayasa’ya göre her bakan kendi yetkisi içindeki işlerden ve emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden de sorumludur (m.112/2). Bakanın hiyerarşi yetkisi, 3046 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi tarafından da öngörülmüştür. Bu maddeye göre bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiridir... Her bakan, ayrıca emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden de sorumlu olup bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtı ile bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Bakanlıkların idari nitelikteki görev yetkileri şöyle sıralanabilir: • Devlet tüzel kişiliğini temsil yetkisi, • Hiyerarşi yetkisi, • Vesayet yetkisi, • Atama yetkisi, • Harcama yetkisi, • Yönetmelik yapma yetkisi (Düzenleme yetkisi), • Karşı imza yetkisi.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Başkentteki yardımcı kuruluşların ortak özelliklerinden beş tanesi şöyle sıralanabilir: • Bu kuruluşların devlet idaresinden ayrı bir tüzel kişilikleri yoktur. • Bununla birlikte, bu kuruluşlar, belli ölçüde özerk konumdadır. Bir bakanlık içinde yer alsalar bile, bakanlık hiyerarşine tabi değildirler. • Bu kuruluşlar uzmanlık kuruluşlarıdır. Buralarda uzmanlar çalışır. • Bu kuruluşlar kurul hâlinde çalışır. • Bu kuruluşların danışma, öneri, planlama, koordinasyon sağlama, denetim gibi görevleri vardır. Bu kuruluşların kararları istişarî niteliktedir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Merkezî idarenin taşra teşkilâtına yön veren anayasal ilkeler şöyle sıralanabilir: • Anayasa, merkezî idarenin taşra teşkilâtı için, hem il ve diğer kademeli bölümler (mülki idare bölümleri) hem de birden fazla ili içine alan bölge idareleri kurulmasını öngörmüştür. • Anayasa, sadece ilden söz etmiş, ilin altındaki diğer kademeli bölümleri isim olarak saymamıştır. O hâlde, bunların tespiti kanun koyucuya kalmaktadır. • Mülki idare bölümleri (il ve diğer bölümler) kurulurken coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre hareket edilecektir. • Birden çok ili içine alan bölge idarelerinin kurulmasında kamu hizmetlerinde verim ve uyum sağlama amacı güdülecektir. • İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Valiler, İçişleri Bakanının önerisi (inhası), Bakanlar Kurulunun kararı ve Cumhurbaşkanının onayıyla atanır (5442 sayılı il idaresi Kanunu, m.6). İl idaresi Kanununda valilik için birtakım şartlar belirlenmemiştir. Vali atama işlemi tamamıyla Hükûmetin takdirine bağlı bir işlemdir. Valilik, güvenceli bir devlet memurluğu değildir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 59’uncu maddesine göre, valilik, bir istisnaî memurluktur. Hükûmet, vali olarak atadığı kişiyi, istediği zaman ve istediği herhangi bir sebeple yani tamamıyla takdiri olarak görevden alabilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Türkiye’de hâlihazırda; • İl, • İlçe ve • Bucak olmak üzere üç çeşit taşra idaresinin olduğunu söyleyebiliriz. Taşra teşkilâtının böyle bölümlere (il, ilçe, bucak) ayrılmasına mülki idare taksimatı (bölümleri) denir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Anayasamızın 127’nci maddesinde mahalli idarelere ilişkin şu ilkeler benimsenmiştir: • Mahallî idareler, kamu tüzel kişiliğine sahiptir (Anayasa, m.127, fıkra 1). • Mahallî idarelerin görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Bu düzenleme, yerinden yönetim (ademi merkeziyet) ilkesine uygun olarak yapılır (f.2) • Mahallî idarelerin karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulur (f./1). Seçimler kural olarak beş yılda bir yapılır (f.3). • Mahallî idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri konusundaki denetim, yargı yoluyla olur (f.4). • Mahallî idareler üzerinde merkezî idarenin idarî vesayet yetkisi vardır (f.5). • Mahallî idareler, kendi aralarında Bakanlar Kurulunun izniyle birlik kurabilir (f.6). • Büyük yerleşim birimleri için kanunla özel yönetim biçimleri getirilebilir (f.3).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
İl özel idaresi, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; • Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; ilin çevre düzeni planı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, • İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, yapmakla görevli ve yetkilidir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Belediyeler iki ayrı Kanunla düzenlenmiştir: • 3 Temmuz 2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ve • 10 Temmuz 2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu. Bu kanunlardan birincisi (5393 sayılı Belediye Kanunu) genel kanundur ve Türkiye’deki bütün belediyelere uygulanabilir. Bu kanunlardan ikincisi (5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu) ise sadece büyükşehir belediyelerine ve bunların içindeki büyükşehir ilçe belediyelerine uygulanabilir. Dolayısıyla hukukî rejimleri itibarıyla Türkiye’de iki tür belediye olduğunu söyleyebiliriz: • Normal belediyeler ve büyükşehir belediyeleri ile • Bunların içindeki ilçe belediyeleri.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
: Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; • İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, evlendirme, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000’i geçen belediyeler, kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar. • Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihi dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir, bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor müsabakaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
2 Temmuz 2008 tarihli ve 5779 sayılı il Özel idarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’un 2’nci maddesi uyarınca genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının; yüzde 2,85’i büyükşehir dışındaki belediyelere ve yüzde 2,50’si büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılır. Büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 5’i ile genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden büyükşehir ilçe belediyelerine ayrılan payların yüzde 30’u büyükşehir belediye payı olarak ayrılır. Diğer yandan 1319 sayılı Kanun’un geçici maddesi ile emlak vergisi belediyelere bırakılmıştır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Belediyelerin; • Belediye meclisi, • Belediye encümeni ve • Belediye başkanı olarak üç tane organı vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını, gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre (m.3) büyükşehirlerde; • Büyükşehir belediyesi ve • İlçe belediyesi olmak üzere iki çeşit belediye vardır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
442 sayılı Köy Kanunu, köyü üç değişik açıdan tanımlamıştır: • Nüfusu 2.000’den aşağı yurtlara (yerleşim birimlerine) köy denir (m.1). • Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları bulunan ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanlar, bağ, bahçe ve tarlalarıyla birlikte bir köy teşkil ederler (m.2). • Köy, bir yerden bir yere götürülebilen veya götürülemeyen mallara sahip olan ve işbu kanun ile kendisine verilen işleri yapan başlı başına bir varlık, yani bir tüzel kişidir (m.7).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Köyün kurulabilmesi için o yerleşim yerinin nüfusunun 150’den çok ve 2.000’den az olması gerekir (m.1, 89). Köylerin büyük çoğunluğu kendiliğinden ortaya çıkmış tarihsel topluluklardır. Bunların ayrıca bir idarî işlemle kurulmaları gerekli değildir. Bunun dışında, doğal afetler sonucunda bir köyün yerinin değiştirilmesi, göçmenlerin yerleştirilmesi gibi sebeplerle yeni bir köyün kurulması da gerekebilir. Bu durumda köy, Bayındırlık ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıklarının mütalaası alınmak suretiyle içişleri Bakanlığının kararıyla kurulur (5442 sayılı il idaresi Kanunu, m.2/C).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?
Köy, bir tüzel kişidir. Dolayısıyla tüzel kişilik sıfatından kaynaklanan tüm hak ve yetkilere sahiptir. Köy, hukukî işlemler yapabilir; hak ve borç altına girebilir; mahkemeler huzurunda davacı veya davalı olabilir. Keza köy, bir kamu tüzel kişisidir. Bir kamu tüzel kişisi olmak itibarıyla da köy, kamu gücü ayrıcalıklarıyla donatılmıştır. Yani köy, kamu gücüne dayanarak tek taraşı işlemler yapabilir ve bunları re’sen icra edebilir. (Köy Kanunu m. 16).
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?