Destan ve efsanelerin çocuk edebiyatındaki yeri ve önemi nedir?
Yayımlanmış cevap
Masalımsı, masalla gerçek arası anlatı türlerinden olan destanlar, Fransızcada “Epope” terimiyle karşılanan mitolojik yaratımlardır. Destanlar, milletlerin din, fazilet ve millî kahramanlık maceralarının manzum hikâyesidir. Destanlar, o milletin yaşayış ve davranış biçimlerini olduğu kadar ortak değerler sistemini ve toplumsal kurallarını da aktarır. Toplumların hayatlarında derin izler bırakan olayların ele alındığı bu türde mitolojik unsurlar yer alır. Doğal ve yapay olmak üzere iki çeşit destan vardır. Bunlardan doğal destan, toplumun yarattığı ürünlerdir. Eski zamanlarda tarihsel ve toplumsal olaylara mitosların da karışımıyla dilden dile, kuşaktan kuşağa geçerek oluşmuşlardır. Yapma destanlar ise yakın zamanlardaki bir tarihsel olayın bir şair tarafından destan kuralları gözetilerek yazılmasıyla oluşan destanlardır. Masallar, halk hikâyeleri, bilmeceler, destanlar, atasözleri ve efsaneler ulusların hafızasında yüzyıllarca yaşayarak ağızdan ağıza anlatılan ve sonradan yazıya geçirilen folklorik malzeme ürünleridir. Yaşayan folklorik malzeme ürünlerinden olan efsaneler, bağlı oldukları ulusların en önemli kültür hazinelerinden birini oluşturur. Çocuk edebiyatında önemli bir yeri olan efsane, halkın hayal gücünden doğan, yüzyıllarca ağızdan ağıza dolaşıp olgunlaşan; tabiat, tarih, din ve olağanüstü varlıkların yarattığı olayları konu alan hikâyelerdir. Olağanüstü olaylara yer vermeleri bakımından masal ile benzeşen ancak inandırıcı unsurları daha fazla olması nedeniyle masala göre daha gerçekçi unsurlar barındıran efsaneler bu bakımdan roman ve hikâyeye daha yakın bir türdür. Mit ile efsane arasında da benzerlikler kurulabilir. Efsaneler bir bakıma mitlerin modernleşmiş hâli olarak düşünülebilir. Her ikisi de anlatıcılar ve dinleyiciler tarafından gerçek olarak kabul edilir. Mitler her zaman kutsallık taşırken efsanelerde her zaman bu geçerli değildir. Mitlerde tanrılar ve yarı tanrılar, efsanelerde ise tarihî ve yarı tarihî kahramanlar vardır. Efsane ile masal türleri karşılaştırıldığında gerçeklik açısından bir farklılık göze çarpmaktadır.
Cevabın yayımlanmış cevapla uyuştu mu?